۸۰ درصد کم‌بارشی در استان‌های جنوبی

منتشر شده در صفحه صفحه اول | شماره 1309

۸۰ درصد کم‌بارشی در استان‌های جنوبی

در استان‌های کرمان، سیستان و بلوچستان، خوزستان و فارس تا ۸۰ درصد کم بارشی داشته‌ایم

دفتر مطالعات زیربنایی مرکز پژوهش های مجلس  در گزارشی با عنوان «مدیریت بحران آب (مطالعه تطبیقی)» آورده است؛ ذخایر آب جزء منابع تجدیدشونده محسوب می‌شوند، با وجود این مقدار آبی که سطح کره زمین از طریق چرخه آب به طور سالیانه دریافت می‌کند، ثابت است. این در حالی است که توزیع آب تجدیدشونده روی سطح زمین یکنواخت نبوده و معمولاً با توزیع جمعیت و نیازهای آبی تناسب ندارد.

وزیر نیرو بیان اینکه بیشتر سطح زمین را آب پوشانده است، می‌افزاید؛ اما فقط در حدود کمتر از 3 درصد این آب‌ها شیرین هستند. بخش بیشتر آب‌های شیرین در قطب‌ها قرار دارد که دسترسی به آنها دشوار است. به عبارت دیگر تنها کمتر از 2 صدم درصد آب موجود در جهان قابل استفاده است . کشور ایران به دلیل داشتن بارش سالیانه کمتر از یک سوم متوسط جهانی، در زمره کشورهای با محدودیت منابع آب قلمداد می‌شود.

گزارش حاضر تصریح می‌کند که آب در فرایند توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی هر منطقه، نقش عمده و کلیدی دارد و در ایران به دلیل کمبود منابع آب، مدیریت صحیح آن برای رسیدن به توسعه پایدار از اهمیت ویژه ای برخوردار است. برای مدیریت صحیح منابع آب لازم است وضعیت کمبود و یا بحران آب در کشور مشخص شود. شاخص‌ها و مدل‌های متعددی برای ارزیابی کمبود آب کشور به کار گرفته می‌شوند.

گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه براساس گزارش فائو در سال 2005 ، سرانه آب تجدیدپذیر ایران برابر 2000 مترمکعب در سال بوده است، می‌افزاید؛ بر این اساس ایران در میان کشورهای بدون تنش آبی قرار داشته است. اما به دلیل افزایش جمعیت و کاهش بارش در سال‌های اخیر، این مقدار کاهش یافته و طبق گزارش بانک جهانی در سال 2014 ، سرانه آب به مقدار 1639 مترمکعب رسیده است . بنابراین طبق این شاخص ایران در شرایط تنش آبی قرار دارد.

براساس این گزارش کمیسیون توسعه پایدار سازمان ملل، میزان برداشت از منابع آب تجدیدپذیر هر کشور را به عنوان شاخص اندازه‌گیری بحران آب معرفی کرده است. طبق این شاخص اگر کشوری سالیانه بیش از 40 درصد منابع آب تجدیدپذیر خود را برداشت کند، در وضعیت بحران شدید آب قرار خواهد داشت. در کشور ایران در سال 2016 حدود 108 درصد از منابع آب تجدیدشونده، برداشت شده و درنتیجه کشور از نظر این شاخص در وضعیت تنش آبی شدید قرار دارد. شاخص بهره وری آب، از دیگر شاخص‌های مهم است. این شاخص میزان تولید ناخالص داخلی به ازای هر مترمکعب آب برداشت شده را تعیین می‌کند. این شاخص نشان‌دهنده کیفیت و راندمان استفاده از منابع آب هر کشور است.

این گزارش می‌افزاید طبق آمار اعلام شده توسط بانک جهانی در سال 2015 ، مقدار این شاخص در بین کشورهای توسعه یافته برابر 9 / 77 دلار تولید ناخالص داخلی به ازای هر مترمکعب آب بوده در حالیکه مقدار همین شاخص در بین کشورهای درحال توسعه برابر 9 /4 دلار تولید ناخالص داخلی به ازای هر مترمکعب آب بوده است. براساس آمار بانک جهانی، ایران در میان کشورهای با درآمد بالاتر از متوسط قرار دارد. اما متأسفانه شاخص بهره وری آب در ایران برابر 5 / 5 بوده که بسیار پایینتر از کشورهای با درآمد متوسط است و این نشان‌دهنده پایین بودن کیفیت و راندمان اقتصاد کشور از جهت مصرف آب است. همانطور که در این بخش به آن اشاره شد، کشور ایران از لحاظ شاخص‌های مختلف بین‌المللی در وضعیت تنش آبی قرار دارد. وضعیت نابسامان مدیریت منابع موجود آبی کشور یکی از علل اصلی قرار گرفتن کشور ایران در شرایط تنش آبی است. ازاین‌رو لازم است تا در اسرع وقت، گامهای مناسب پیرامون مدیریت و برون‌رفت از وضعیت بحرانی آب برداشته شود.

۳۳۴ شهر در کشور با ۳۴ میلیون نفر جمعیت با مشکل آب مواجه هستند و این در حالی است که میانگین بارندگی در سال جاری 26 درصد نسبت به سال گذشته کاهش یافته و ذخایر موجود در مخازن سدهای کشور نیز نسبت به مدت مشابه سال قبل 10 درصد کمتر شده است.

بر اساس تازه‌ترین آمارهای منتشر شده از سوی وزارت نیرو،  در سال آبی جاری، میزان ورودی آب به سدهای کشور 23میلیارد و 680 میلیون مترمکعب بوده که نسبت به مدت مشابه سال قبل بالغ‌بر 34 درصد افت کرده است.

همچنین میزان خروجی آب از مخازن سدهای کشور در سال آبی جاری 21میلیارد و 120میلیون مترمکعب برآورد شده که نسبت به مدت مشابه سال آبی گذشته حدود 29 درصد کاهش نشان می‌دهد. در این میان درصد پربودن مخازن سدهای کشور 52درصد اعلام شده که حدود 10 درصد کمتر از سال قبل است و عمدتاً ناشی از افت محسوس بارندگی بوده است.

در این وضعیت وزیر نیرو با تأکید بر اینکه در پی جبران کم‌آبی هستیم افزود: امسال به‌طور متوسط دچار ۲۶ درصد کم‌بارشی بودیم و در استان‌هایی مانند سیستان بلوچستان و خوزستان، فارس و کرمان تا حدود ۸۰ درصد کم‌بارشی را تجربه کرده‌ایم.

رضا اردکانیان در برنامه نگاه یک سیما، در خصوص وضعیت ذخایر آبی کشور گفت: سدهای کشور نسبت به سال قبل حدود ۲۵ درصد با کاهش آب مواجه‌اند، آن بخشی از کشور که به آب‌های سطحی متکی است با مشکل آبی بیشتری مواجه است اما دولت برای مدیریت این موضوع با اولویت تأمین آب شرب،‌ جدیت خوبی نشان داده است. از تعداد حدود یک هزار و ۱۵۷ شهر کشور، ۳۳۴ شهر با مشکل کم‌آبی مواجه است و جمعیت این شهرها بالغ‌بر ۳۴ میلیون نفر است.وی ادامه داد:‌ طرح‌های اضطراری را برای کمک به این شهرها آماده کرده‌ایم. دولت برای تأمین مالی این طرح‌های اضطراری حدود یک هزار و بیست میلیارد تومان اعتبار تخصیص داده است و ما شروع به اجرای طرح‌ها کرده‌ایم. وزیر نیرو گفت: برای رفع کردن مشکل کم‌آبی کشور به دنبال شیرین کردن و انتقال آب دریا به داخل کشور هم هستیم و باروری ابرها و بازیابی پساب‌های کشور را نیز پیگیری می‌کنیم؛ زیرا همه اینها از مقولات تأمین آب کشور است اما اینها باعث نمی‌شود که به دنبال رفع بدمصرفی نباشیم.

وی ادامه داد: طبق گزارش مرکز آمار ایران سهم آب و برق و فاضلاب در سبد هزینه خانوار فقط از سهم دخانیات، کمی بیشتر بود و از بقیه اقلام، کمتر بود. باید تعرفه آب را نه با هدف درآمدزایی بلکه با هدف اصلاح مصرف مشترکان پُرمصرف، اصلاح کنیم.

0

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

از «پیام ما» بیشتر بدانید :