خطر در کمین موزه‌های ناایمن ایران

بسیاری از موزه‌ها استاندارد لازم را ندارند

بعد از آتش سوزی موزه ملی برزیل و نابود شدن بسیاری از آثار تاریخی این کشور نگاه ها به این سمت رفت که اگر موزه ای در ایران دچار آتش سوزی شود  چه فاجعه ای رخ خواهد داد. ساده‌ترین مثال‌ از این دسته اتفاقات بعد از حوادث ریز و درشت قبلی مانند آتش گرفتن پل سیاه اهواز و آتش‌سوزی مسجد جامع ساری دانست که ناگهان خبر رسید مسجد در آتش سوخت و با خاموش کردنش، جز اسکلت چیزی از بنای چند صد ساله‌ی آن باقی نمانده بود.

ریزش پل بزرگ و بدون محدودیت سرعت در شهر شمالی ایتالیا «جنوا» را یک هشدار دیگر در این زمینه می‌توان دانست، آن پل در سال ۱۹۶۸ میلادی به عنوان نخستین پل کابلی اروپا ساخته شده بود و در یک چشم به هم زدن و به صورت ناگهانی فروریخت.در این خصوص نوشاد رکنی، رییس اداره اطلاعات فرهنگی و حفاظت فنی موزه ملی ملک، می‌گوید: ذات موزه ها نه فقط در ایران، بلکه در همه جای دنیا این است که یک‌سری آثار بی‌بدیل را در خود نگه دارند، اما از سوی دیگر بیشتر موزه‌های ما در نقاطی طراحی می‌شوند که به قصد موزه احداث و طراحی نشده‌اند، در هر نقطه‌ای که یک بنای تاریخی داشته و ویژگی‌هایش امکان تبدیل به موزه شدن را داشته باشد، مورد استفاده قرار می‌گیرد. اما اگر بنایی از ابتدا برای موزه طراحی شده باشد، دست‌کم می‌توان استانداردها را برای آن درنظر گرفت، ولی زمانی‌که بنایی از ابتدا به این منظور طراحی نشده، ممکن است حتی برخی ویژگی‌هایش برای موزه‌دار بودن مضر باشد، بنابراین باید با حداکثر توان، امکاناتی که داریم در خدمت آن بنا بگذاریم تا فضا را ایده‌آل‌تر کنیم، نه فقط ایده‌آل.

حوادثی مانند آتش سوزی موزه برزیل 

در ایران کم نداشته‌ایم

او با بیان این‌که همه‌ی مشکل موزه‌ها و بناهای تاریخی فقط آتش‌سوزی نیست، ادامه می‌دهد: اتفاقات زیادی می‌تواند رخ دهد که نمونه‌های آن را در سال‌های گذشته زیاد دیده‌ایم، آب‌گرفتگی زیرزمین کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به دلیل شکستگی یک لوله که آثار ارزشمندی در آن از بین رفت، یا آتش‌سوزی کتابخانه بهارستان، در واقع اتفاقاتی مانند حادثه‌ی موزه ملی برزیل کم نداریم، اما معمولا صدای آن‌ها در نمی‌آید.

رکنی با اشاره به این‌که موزه ملی برزیل ساختمان ۲۰۰ ساله و با کابردی کاخ طراحی شده بود، ادامه می‌دهد: وقتی می‌خواهند در چنین فضایی برای موزه طرح ارائه دهند، آن‌هم با استانداردهایی که در گذشته ساخته شده است، قطعا به فکر این نیستند که بخواهند برای آینده‌اش برنامه‌ریزی کنند، آن هم با توجه به این‌که استانداردها هر سال تغییر می‌کنند.