زابل  معلق در میان «ذرات معلق»

۵۰ روز گذشته بیشینه سرعت وزش باد در زابل بین۷۰ تا ۱۲۲ کیلومتر بر ساعت بوده که در ۵۵ سال اخیر سابقه ندارد

آلودگی هوا پدیده جدیدی نیست. لااقل امروز دیگر تازگی ندارد. آنقدر تکرار شده که به شنیدن‌اش عادت کرده‌ایم. البته که اگر آلودگی هوا مربوط به پایتخت باشد، بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرد.

هر چه که از تهران دور می‌شویم درجه حساسیت هم کمتر می‌شود. تا جایی که سال گذشته زابل با فاصله نسبت به آلوده‌ترین شهر دنیا رتبه نخست را به خود اختصاص داد.

بر اساس گزارش سال 2016 سازمان جهانی بهداشت، میزان آلودگی هوا در «زابل»  سه برابر میانگین غلظت آلاینده‌های آلوده‌ترین شهر جهان یعنی شهر «اونیتشا» در نیجریه است.

ذرات معلق یعنی چه؟

ذرات معلق یا PM به آمیزه‌ای پیچیده از ذرات بسیار کوچک و قطرک‌های مایع گفته می‌شود که باعث آلودگی هوا می‌شوند.ذرات معلق که به آنها آلاینده‌های ذره‌ای هم گفته می‌شود از شماری از اجزا از جمله اسیدها (مانند نیترات‌ها و سولفات‌ها)، مواد شیمایی آلی، فلزات یا ذرات غار یا خاک تشکیل می‌شوند.

آلودگی تا چه میزان؟

محمود دیانتی روز شنبه در گفت وگو با خبرنگار ایرنا گفته پایش ۵۲ روز متوالی هوای زابل نشان می دهد که غلظت ذرات معلق با اندازه ۱۰ میکرون تا بیش از شرایط ناسالم افزایش یافته به طوری که حدود ۳۰ روز آن غلظت ذرات معلق بین هزار تا بیش از ۹ هزار میکروگرم بر مترمکعب معادل ۷ تا۶۰ برابر حد مجاز ثبت شده است.

وی با بیان اینکه در اکثر قریب به اتفاق این ۵۲ روز غلظت ذرات معلق چندین برابر حد مجاز بوده است، افزود: هشت روز غلظت ذرات معلق بیش از۲۰ برابر حد مجاز و ۳ روز متوالی نیز تا بیش از۵۰ برابر حد مجاز افزایش یافت.

باد با چه سرعتی؟

رییس شبکه پایش هواشناسی سیستان و بلوچستان با بیان اینکه وزش بادهای ۱۲۰ روزه امسال جزو شدیدترین بادها در۵۵ سال اخیر است، گفت: حدود۵۰ روز متوالی است که بیشینه سرعت وزش باد در زابل بین۷۰ تا۱۲۲ کیلومتر بر ساعت می رسد.

دیانتی ادامه داد: در این ۵۰ روز حدود۱۸روز بیشینه سرعت وزش باد بیش از ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت بود که دید افقی را تا ۱۵۰ متر کاهش داد.

وی با بیان اینکه تا روز سه شنبه هفته جاری وزش باد شدید و گردوخاک در زابل ادامه دارد، افزود: براساس نقشه های همدیدی و آینده نگری فردا بر شدت وزش باد در شهرستان های شمالی استان افزوده می شود به طوری که سرعت وزش باد خیلی شدید گاهی بیش از ۱۰۰ کیلومتر برساعت نیز می رسد و سبب وقوع توفان گردوخاک و افزایش شدید غلظت غبار خواهد شد.

برای کسی مشکل پیش آمد؟

عبدالرحمن شهنوازی خبر داد که طی دو روز گذشته در شهرستان های زابل، زهک، هامون، هیرمند و نیمروز ۵۷۸ نفر به دلیل مشکلات تنفسی ناشی از طوفان گرد و خاک راهی مراکز درمانی و بیمارستان شدند.

وی با اشاره به آماده باش نیروهای امدادی و درمانی در منطقه سیستان افزود: طی این مدت پس از تماس با سامانه ۱۱۵ اورژانس بلافاصله نیروهای اورژانس جهت اقدامات لازم به محل حادثه اعزام شدند.

مدیرکل دفتر مدیریت بحران استانداری سیستان و بلوچستان ادامه داد: از این ۵۷۸ نفر مصدوم ۴۸۳ نفر پس از مراجعه درمان و ترخیص و ۹۵ نفر نیز در بیمارستان بستری شدند.

وزش باد اثر خوب ندارد؟

رییس شبکه پایش هواشناسی سیستان و بلوچستان گفت: در جاده‌های ارتباطی زابل – نهبندان، زاهدان – نهبندان و زاهدان – زابل بیشترین کاهش دید را خواهیم داشت.

وی ادامه داد: طی این مدت علاوه بر نفوذ گردوغبار به نواحی مرکزی، مرز شرقی و نواحی غربی استان، باد با شدت کمتر منجر به خیزش گردوخاک در این مناطق خواهد شد.

دیانتی کاهش دمای هوا را از آثار مثبت وزش بادهای 120 روزه خواند و گفت: همچنان روند کاهشی دما در نیمه شمالی استان طی 48 ساعت آینده ادامه دارد و سبب خنک تر شدن هوا به ویژه در طول شب ها می شود.

بررسی‌های علمی متعدد ارتباط قرار گرفتن در معرض این ذرات معلق آلاینده را از جمله با این مشکلات بهداشتی ثابت کرده‌اند: مرگ زودرس در افراد مبتلا به بیماری قلبی و ریوی حملات قلبی اختلال ریتم ضربان قلب تشدید بیماری آسم کاهش کارکرد ریوی افزایش علائم تنفسی مانند تحریک مجاری هوایی، سرفه و اشکال در نفس کشیدن.

افراد مبتلا به بیماری‌های قلبی و ریوی، کودکان و سالمندان با احتمال بیشتری ممکن است در نتیجه قرار گرفتن در معرض ذرات معلق آلاینده آسیب ببینند. حتی افراد سالم نیز در هنگام قرار گرفتن در معرض میزان‌های بالای این ذرات آلاینده ممکن است به طور گذرا دچار علائم تنفسی شوند.