تجاوز حفاران غیر مجاز به قلعه «گبری»

 سرپرست گمانه‌زنی این منطقه: حفاری های غیر مجاز تقریبا در بیشتر قسمت های قلعه رخ داده است

آثار معماری موجود در قلعه سانسیز (قلعه گبری) زنجان و همچنین تپه های شمالی و گورستان‌های اطراف آن با قدمت عصر آهن و دوران اسلامی در جریان حفاری های غیرمجاز و تصرفات کشاورزی، خسارتهای زیادی دیده اند، خسارت هایی که در جای جای این قلعه قابل مشاهده است.

قلعه سانسیز در سال 1356 با قدمت ساسانی- اسلامی در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است. این محوطه شامل بقایای استحکامات تدافعی بر فراز یک بلندی طبیعی مرتفع در حاشیه رودخانه و چندین تپه کم ارتفاع تر در جنوب و شمال آن است.

ابوالفضل عالی، سرپرست گمانه‌زنی این سایت تاریخی گفت که  بررسی ها و مطالعات اولیه نشان می دهد، آثار معماری موجود قلعه که بیشتر آن در زیر خاک و آوار مدفون است و همچنین تپه های شمالی احتمالاً متعلق به سده های اولیه و میانی اسلامی و تپه های جنوبی، گورستان‌هایی از عصر آهن و دوران اسلامی هستند. 

این کارشناس باستان شناسی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان زنجان با ابراز تاسف از حفاری های غیرقانونی و تخریب های انجام شده در بخش زیادی از تپه های جنوبی و قسمت هایی از قلعه در دو دهه گذشته گفت: آنچه از قلعه سانسیز بر جای مانده بقایای معماری سنگی و آجری است که در یک بخش بزرگ در راس تپه و دامنه های شمالی آن به چشم می خورد. وی اظهار داشت: آثار معماری مشهود بخش فوقانی شامل فضاهای مختلف راست‌گوشی است که در داخل یک دیوار سنگی بزرگ قرار دارند و همچنین بقایای دیوارها و برجهای سنگی آجری که در قسمتهایی از دامنه فوقانی دیده می شوند. عالی با اشاره به وجود حفره های شکل گرفته در جریان حفاری های غیر مجاز تقریبا در بیشتر قسمت های قلعه گفت: گورستان های عصر آهنی- اسلامی جنوب قلعه نیز که شامل پنج تپه با بستر طبیعی است، به دلیل حفاری های غیر مجاز شکل اصلی و طبیعی خود را از دست داده و چاله های حفاری بیشتر قسمت های آنها را در برگرفته اند. 

آنطور که ایرنا نوشته به جز حفاری های غیرمجاز از فعالیت‌های کشاورزی پیرامون قلعه و تصرف بخش‌هایی از دامنه های قلعه و گورستان توسط کشاورزان محلی به عنوان دیگر آسیب هایی وارد شده به مجموعه سانسیز نام برد که همه ساله در حال گسترش است.عالی در ادامه از انتقال مصالح به کار رفته در آثار معماری قلعه به ویژه آجرهای با ابعاد بزرگ (40×40) توسط روستاییان برای ساخت و ساز خانه های مسکونی خبر داد که آسیب شدیدی به آثار معماری قلعه وارد کرده است.