جاده بی‌پایان فیلترینگ

منتشر شده در صفحه صفحه اول | شماره 1206

جاده بی‌پایان فیلترینگ

معاون دادستان کل کشور از در دستور کار قرار گرفتن فیلتر اینستاگرام خبر داده، وزیر ارتباطات می‌گوید پیگیری برخی برای این کار، تازگی ندارد

«فیلتر اینستاگرام.» این تازه‌ترین نسخه‌ فیلترینگی است که برای یک سرویس اینترنتی دیگر در ایران در حال پیچیده شدن است. اگرچه محمد جواد آذری جهرمی، وزیر ارتباطات روز گذشته در توییتر خود نوشت که «پیگیری برخی برای فیلتر سرویس‌های مختلف اینترنتی تازگی ندارد» و از انتظار خود برای رفع فیلتر توییتر گفت و مطرح شدن فیلترینگ اینستاگرام را به انحراف اذهان از شفاف‌سازی ارزی ربط داد، اما تجربه فیلترینگ تلگرام نشان می‌دهد دولت توان کافی برای جلوگیری از فیلترینگ را ندارد. در آن ماجرا هم یک بازپرس دستور فیلتر را صادر کرد و هنوز تلگرام فیلتر است.  این بار هم زمزمه فیلتر اینستاگرام از سوی دستگاه قضا بلند شده و حجت‌الاسلام محمد مصدق، معاون اول دادستان کل کشور به خبرگزاری فارس گفته به دلیل فعالیت برخی از افراد تحت عنوان سلبریتی در فضای مجازی و جمع آوری پول به بهانه کمک به افراد بی بضاعت که منجر به کلاهبرداری‌های متعددی شده، «فیلترینگ اینستاگرام در دستور کار قرار گرفته.» بر اساس گزارش وب سایت statista، شبکه اجتماعی اینستاگرام تا پایان سال ۹۶، حدود ۲۴ میلیون کاربر ایرانی داشته است.

فیلتر پشت فیلتر

داستان فیلترینگ در ایران را می‌توان از انقلاب مشروطه جست‌وجو کرد. آنجا که عین‌الدوله، صدراعظم مظفرالدین شاه، تا آنجا که توانست مقابل توسعه تلگراف در ایران  ایستاد و از موافقان قطع سیم‌های تلگراف بود. از آن سال‌ها تاکنون فیلترینگ در ایران ادامه داشته و رادیو، کتاب، روزنامه، ویدئو و ماهواره در برهه‌های زمانی مختلف دچار فیلترینگ شدند. از ابتدای دهه هشتاد اما با ورود اینترنت به ایران، فیلترینگ وارد فاز تازه‌ای شد.

فیلتر سایت‌های مطرح

اگر از فیلتر سایت اورکات (خدمات شبکه و دوستیابی) در ابتدای دولت نهم بگذریم، جدی‌ترین فیلترینگ سایت‌های پربازدید جهانی در ایران به سال ۸۸ برمی‌گردد. در این سال پس از حوادث انتخابات، سه سایت یوتیوب، فیسبوک و توییتر فیلتر شدند که هنوز هم فیلتر هستند. این سه سایت جزو ۱۰ سایت پربازدید براساس رتبه‌بندی الکسا قرار دارند.

پیوندهای پربازدید

کاربران ایرانی از سال ۸۹ در هنگام ورود به سایت‌های فیلتر شده به جای مشاهده پیام «دسترسی به این صفحه امکان پذیر نیست»   به صفحه پیوندها (peyvandha.ir) هدایت می‌شوند. هدایت زیاد به این صفحه موجب شده در حال حاضر این سایت صد و نهمین سایت پربازدید ایرانی باشد که رتبه قابل توجهی به حساب می‌آید.

فصل کوچ‌های مجازی

از سال ۹۲ با افزایش استفاده ایرانی‌ها از گوشی‌های هوشمند، تب استفاده از نرم‌افزارهای پیام‌رسان بالا رفت. وی چت اولین نرم‌افزاری بود که با استقبال چشمگیر ایرانیان روبرو شد اما در تاریخ ۲۸ آذر ۹۲ فیلترینگ دامنش را گرفت. پس از این ایرانی‌ها به وایبر کوچ کردند. این پیام‌رسان هم در سال ۹۳ ابتدا با کندی سرعت و سپس فیلترینگ مواجه شد تا واتساپ و لاین مقصد جدید ایرانیان باشند. پس از فوت مرتضی پاشایی و دعوت از طریق لاین برای حضور در خیابان‌ها به یاد او، لاین هم بهمن ۹۳ فیلتر شد. پس از این، تلگرام اصلی‌ترین پیام‌رسان مورد استفاده در ایران شد، به طوری که حتی فیلترینگ آن در اردیبهشت ۹۷ هم نتوانسته از کاربران آن بکاهد. کاربران ایرانی این پیام‌رسان پس از تجربه سه کوچ ناموفق این بار تصمیم گرفتند به جای مهاجرت، دور زدن فیلترینگ را امتحان کنند. تجربه‌ای که فعلا جواب داده و تلگرام هنوز در ایران کاربران میلیونی دارد.

***

بر اساس آمارهای ارائه شده پس از فیلترینگ تلگرام، استفاده از فیلترشکن در ایران افزایش یافته. دی ماه ۹۶ که برای هفت روز تلگرام مسدود شده بود، سایت «سورس فورژ» گزارش داد که کاربران ایرانی بیش از ۹۰ درصد دانلود‌های یکی از نرم افزار‌های فیلترشکن را در یک هفته به نام خود ثبت کرده‌اند.   در همین حال در روزهای ابتدای مسدودسازی دائمی تلگرام در اردیبهشت امسال، یکی از شرکت‌های ارائه دهنده فیلترشکن اعلام کرد که کاربران ایرانی در هر ساعت ۲.۲ میلیون بار از فیلترشکن این شرکت استفاده کردند. استفاده از فیلترشکن در ایران در حالی افزایش یافته که کارشناسان می‌گویند حفره‌های امنیتی زیادی در این نرم‌افزارها وجود دارد.

5

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

از «پیام ما» بیشتر بدانید :