چراغ سبز به ارز سه نرخی

 رییس کل بانک مرکزی: بازار ثانویه ارز در کشور تشکیل می‌شود

دولت در جدیدترین سیاست ارزی خود قصد دارد بازار ثانویه ارزی راه‌اندازی کند. بدین ترتیب دلار در ایران سه نرخی خواهد شد.

ولی‌الله سیف، رییس کل بانک مرکزی روز گذشته در حاشیه جلسه مشترک کمیسیون صنایع و کمیسیون حمایت از تولید مجلس شورای اسلامی گفت که بازار ثانویه ارز طی هفته آینده در کشور تشکل می‌شود. به گفته او جزییات این بازار ثانویه تدوین شده و از محل 20 درصد صادرات غیرنفتی که عمدتاً از طریق بخش خصوصی انجام می‌شود برای واردات برخی کالاهای غیراساسی و به‌صورت نرخ توافقی خواهد بود. او هدف دولت از سه نرخی کردن ارز را جلوگیری از شکل‌گیری برخی نرخ‌های نامشخص که امروز در کوچه پس‌کوچه‌ها از طریق دلالان انجام می‌شود، عنوان کرده است.

تاییدیه از روحانی

در حالی رییس کل بانک مرکزی سه نرخی شدن ارز را تایید کرده که در روزهای گذشته خبرهایی در این خصوص منتشر و البته از سوی دولت تکذیب شده بود.  به‌طوری که 28 خرداد، حمید قنبری، مدیر اداره تامین اعتبارات ارزی بانک مرکزی اعلام کرد که بانک مرکزی تصمیمی برای تخصیص ارز جز با نرخ رسمی 4242 تومانی نگرفته. در همین روز  مجتبی خسروتاج،  رییس سازمان توسعه تجارت نیز در مورد احتمال سه نرخی شدن ارز، گفت که هیچ نرخ ارز دیگری در حال حاضر بر اساس اعلام بانک مرکزی رسمیت ندارد. این در حالی بود که یحیی آل اسحاق، رییس اسبق اتاق بازرگانی تهران  خبر از نرخ سوم ارز براساس فرمولی که وزارت صنعت تصویب کرده، داده بود. حالا اما با گذشت یک هفته از این اظهارنظرها، صحبت‌های رییس کل بانک مرکزی نشان می‌دهد دولت به نرخ سوم ارز تن داده است. خبرگزاری مهر در این خصوص به نقل از یک منبع آگاه نوشت که در جلسه‌ای که صبح روز یکشنبه تیم اقتصادی دولت با رییس جمهور برگزار کرده، توانسته شخص وی را قانع کند که خرید و فروش توافقی ارز میان صادر کننده و وارد کننده عملیاتی شود. به گفته این منبع آگاه تیم اقتصادی دولت یکشنبه شب هم جلسه دیگری در این خصوص با معاون اول رییس جمهور داشته‌اند.

دلار 6500 تومانی؟

در حالی که دولت هنوز جزییات بازار ثانویه ارز و نرخ سوم دلار را اعلام نکرده، خبرگزاری ایسنا نوشت که شنیده‌ها حاکی از آن است که نرخ سوم دلار می‌تواند بین ۶۰۰۰ تا ۶۵۰۰ تومان باشد. در همین حال خبرگزاری مهر هم نوشت که گفته می‌شود نرخ نهایی این ارز فاصله زیادی با نرخ دولتی دلار ندارد. 

سه نرخ ارز

در صورت اجرایی شدن سیاست بازار ثانویه ارز، دلار دست‌کم سه نرخ رسمی خواهد داشت. نرخ اول، سه هزار و 800 تومان است که برای واردات کالاهای حیاتی و اساسی همچون گندم، روغن، برنج، نهاده‌های دامی و حبوبات در نظر گرفته شده. بدین ترتیب که برای واردات این کالاها دلار چهار هزار و 200 تومانی به اضافه یارانه 400 تومانی در نظر گرفته می‌شود. نرخ دوم ارز همان چهار هزار و 200 تومان است که برای واردات مواد اولیه، ماشین آلات خطوط تولید و …  از درآمدهای ارزی حاصل از صادرات پتروشیمی و فولاد و مواد معدنی که در سامانه نیما عرضه می شود، تامین خواهد شد. نرخ سوم ارز هم برای واردات کالاهای غیرضروری خواهد بود. ایسنا به نقل از محمدرضا مودودی، معاون سازمات توسعه و تجارت نوشت که این دسته از کالاها از محصولات صادراتی، ارز با توافق با صادرکنندگان دریافت می‌کنند که لزوما نیازی به بازگشت ارز حاصل از صادرات کالایشان از طریق سامانه نیما نیست. در واقع صادرکنندگان آن کالاها اظهارنامه‌های صادراتی خود را در اختیار واردکنندگان قرار می‌دهند اما برای نرخ مورد توافق بین آنها هنوز تصمیم گیری نهایی صورت نگرفته که در این زمینه بررسی‌ها همچنان ادامه دارد و به زودی لیست آن‌ها اعلام می‌شود.

***

بازار ثانویه برگشت به عقب نیست

سید حسین حسینی، نایب رییس کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به ایجاد بازار ثانویه ارز به خبرگزاری خانه ملت گفت که این اقدام برگشت به عقب نیست؛ بلکه گام مثبت تلقی می شود، در مجلس به دنبال طرحی فراتر از چنین اقدامی هستیم و می خواهیم بازار متشکله ارزی با نظارت بانک مرکزی تشکیل شود تا متقاضی ارز بتواند در بازار غیر دولتی، ارز مورد نیاز خود را با پشتوانه بانک مرکزی  تهیه کند. به اعتقاد او تصمیم ستاد ارز در زمینه بازار ثانویه و خرید توافقی قدم اول در راستای ایجاد بازار متشکله ارزی است، با این روش واردکننده می‌تواند از ارز صادرکننده که نمی‌تواند سرمایه خود را به دلیل تحریم وارد کشور کند، نسبت به تهیه مواد اولیه اقدام کند.