مسجد پامنار

مسجد پامنار در خیابان شهید فتحعلی شاهی کرمان قرار دارد. این مسجد از مساجد قدیمی کرمان به شمارمی رود که تاریخ بنای آن به قرن هشتم هجری می رسد و از آثار دوره حکومت آل مظفر است.

بر اساس کتیبه تاریخی سردر مسجد، این بنا در سال 793 هجری قمری به فرمان عمادالدین سلطان محمود پسر امیر مبارزالدین محمد و برادر شاه شجاع ، از خاندان آل مظفر ساخته شده است. دونالد ویلبر در توضیحات خود از بناهای ایلخانی در مورد این مسجد چنین نظر داده است:«ساختمان مسجد با نقشه کلی و واحد (استاندارد) اگر چه در زمان سلجوقیان آغاز شد ولی تا بعد از پایان قرن چهاردهم که دوره آثار ساختمانی تیموری و صفوی این، عمومیت نیافت. مسجد در شکل کامل ایرانی خود دارای این خصوصیات است: در اول محور طولی بنا، سردر ایوان قرار دارد که جلوی آن صحن باز واقع است. طاق نماهای دور صحن به چهار ایوان ختم می شوند که دو ایوان در محور طولی مسجد و رو به روی ایوان ورودی که سوی دیگر صحن است، قرار دارد و به شبستان مربع شکلی باز می شود که گنبد دارد و در دیوار انتهایی آن در انتهای محور طولی مسجد، محراب واقع است. مسجد پامنار کرمان در زمره مسجدهای دارای نقشه معین و کلی قرار داد. 

 مسجد پا منار شامل سردر ورودی و مناره و صحن کوچکی است. نمای سردر این مسجد با کاشیکاری، مقرنس کاری زیبا و آجر تزئین شده که قسمت عمده کاشی ها هفت رنگ و معرق فیروزه ای، طلایی، لاجوردی، سیاه، خردلی و سفید هستند. قدیمی ترین و با ارزش ترین قسمت بنا همین سردر ورودی و مناره مسجد است که تاریخ ساخت آن سال 793 هجری قمری است. در زیر مقرنس سردر ورودی نورگیر مشبکی دیده می شود. کاشی کاری معرق و مقرنسکاری زیبای این مسجد از نظر هنری بسیار ارزشمند است. خطوط محکم و زیبای ثلث نقوش هندسی و اسلیمی آن از شاهکارهای هنری قرن هشتم هجری محسوب می شود.

 بنای مسجد از بیرون فاقد تزئینات خاص بوده و تزئینات آن منحصر به ایوان ورودی است. در حال حاضر مشخص نیست که ارتفاع تک مناره مسجد چه مقدار بوده؛ اما امروزه 6 متر آن باقی مانده که با آجر و کاشی مربع کوچک و ساده فیروزه ای مزین گردیده و کاملاً مرمت شده است. شبستان مسجد دارای پوشش طاق و گنبد است که بر روی بنای مسجد مشتمل بر سردر، صحن و شبستان نسبتاً پایه های آجری حجیمی قرار گرفته است. بالای هر یک از این پایه ها، طاقچه هایی تعبیه شده است. نمای کل شبستان با گچ پوشیده شده و در ضلع غربی آن محرابی گچ کاری شده، وجود دارد که در میانه آن، قطعه کاشی بزرگی با طرح محرابی به چشم می خورد. 

صحن مسجد کوچک است و در قسمت شرق آن کتابخانه مسجد قرار دارد. سنگ کاری ازاره شبستان و پوشش کف از سرامیک بوده و به همراه تعمیر مناره و سنگ فرش حیاط انجام شده است. مسجد پامنار در تاریخ 1313/4/31 به شماره 210 در فهرست بناهای تاریخی ایران به ثبت رسیده است. (سینا پرس)