ازدواج 17 درصد دختران پیش از 18 سالگی

عضو انجمن علمی روانشناسی ایران و استاد دانشگاه می‌گوید: «برای بهبود وضعیت ازدواج کودکان گام اول اصلاح قوانین موجود مدنی کشور و ملحق شدن به کنوانسیون حقوق زنان و نفی خشونت‌های خانگی و کودک آزاری است.» به گزارش خبرگزاری خبر آنلاین در شرایطی که خبر از ازدواج کودکان در بعضی مناطق کشورمان به گوش می‌رسد دکتر فریده حمیدی عضو انجمن علمی روانشناسی ایران در خصوص تعریف و میزان شیوع ازدواج کودکان در ایران آن را مطابق با تعریف صندوق کودکان سازمان ملل متحد (UNICEF) ازدواج رسمی یا غیر رسمی قبل از ۱۸ سالگی دانسته و می‌گوید: «مطابق آمار معاونت پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی سازمان بهزیستی کشور ۱۷ درصد ازدواج دختران در ایران پیش از رسیدن به سن ۱۸ سالگی صورت می‌گیرد.» به گفته‌ی او بر اساس آمار ۹ ماه اول سازمان ثبت احوال ایران سال ۹۴ اعلام شد بیش از پنج درصد زنانی که در این مدت ازدواج کرده‌اند کمتر از ۱۵ سال سن داشته‌اند این در حالی است که مطالعات و شواهد موجود نشان می‌دهد که ریشه‌ بسیاری از معضلات زنان به ازدواج آنها در سنین کودکی برمی‌گردد که از جمله‌ی این مشکلات می‌توان به رشد بی‌رویه‌ی جمعیت بدون اوراق هویت در مناطق حاشیه، ثبت نشدن ازدواج‌ها، شیوع پدیده کودک ـ بیوه و… اشاره کرد. عضو کمیته‌ی علمی همایش آسیب‌شناسی ازدواج کودکان در خصوص ضرورت برگزاری این همایش که در تاریخ ۲۰ و ۲۱ آذر ماه برگزار خواهد شد گفت: «برگزاری اینگونه سمینار‌ها منجر به یک گفتمان و زبان مشترک بین سیاست‌گذاران، متخصصین و مجریان حوزه‌های متعدد مربوط به خانواده می شود. از این رو برگزاری چنین سمیناری می تواند گامی به سوی پیشگیری از ابعاد روانشناختی و آسیب‌های اجتماعی پدیده‌ی ازدواج کودکان باشد که متأسفانه امروز با آن مواجهیم و می‌تواند ضمن ایجاد تلنگری برای مسئولین منجر به راهکار‌های علمی و عملی در این زمینه شود.»
این عضو اندیشکده خانواده در پاسخ به ارزیابی روانشناختی این معضل اشاره کرد: «ازدواج در دوران کودکی به دلیل فقدان رشد شناختی ـ اجتماعی لازم می‌تواند آثار روانی، اجتماعی و هیجانی جبران ‌ناپذیری در کودکان بجا بگذارد. بسیاری از این کودکان به اجبار ازدواج می‌کنند و در زمینه انتخاب همسر تصمیم گیرنده نیستند. ازدواج زود هنگام مانع پیشرفت دختران شده، امکان تحصیل و آزادی‌های فردی را از آنها سلب می‌کند و تاثیرات منفی بسیاری بر دختران می‌گذارد. بنابراین فقر و نداشتن استقلال اقتصادی نیز از عوامل مؤثر در ازدواج‌های زود هنگام و ترک تحصیل دختران است.»
او در ادامه به پیامد‌های فردی و اجتماعی این معضل اجتماعی اشاره کرد و آنها را اینطور برشمرد: «بحران هویت و تعارضات درونی به دلیل طی نشدن دوران کودکی و نوجوانی به شیوه‌ی طبیعی، محرومیت‌های تحصیلی، نداشتن قدرت تصمیم‌گیری، جرات‌ورزی و سایر مهارت‌های زندگی، اعتماد به نفس و عزت نفس پایین، احساس حقارت، مشکلات روانی ناشی از آسیب‌ها مانند افسردگی، اضطراب و… بروز خشونت‌های خانگی و همسر آزاری به دلیل رشد نایافتگی و عدم پختگی عاطفی و روانی، عدم رشد یافتگی جسمی و جنسی و عواقب تهدید کننده دوران بارداری، محدودیت‌های اجتماعی و انزوای اجتماعی به دلیل دور شدن از زندگی تحصیلی و همسالان، فرار از خانه، تن فروشی، کارتن خوابی، اعتیاد، فقر و بازتولید چرخه‌های فقر و اعتیاد در نسل‌های بعدی، نداشتن مهارت‌های همسری و فرزندپروری و….»
حمیدی در پاسخ به این سؤال که چه نهاد‌هایی را مسئول بروز این پدیده‌ی آسیب‌زا می‌داند. گفت: «همه‌ی نهاد‌های بالا دستی و سیاست‌گذاری اجرایی و قضایی در بروز این آسیب‌ها نقش دارند. مثلاً تعیین حداقل سن ازدواج در ایران بر اساس ماده ۱۰۴۱ قانون مدنی، عقد نکاح دختر قبل از رسیدن به سن ۱۳ سال و پسر قبل از رسیدن به ۱۵ سال تمام شمسی منوط است به اذن ولی که به شرط مصلحت با تشخیص دادگاه صالح امکان‌پذیر است.
بر این اساس حتی امکان عقد ازدواج برای کودک ۶ ساله و زیر آن هم وجود دارد و از این رو برای بهبود وضع موجود گام اول اصلاح قوانین موجود مدنی کشور و ملحق شدن به کنوانسیون حقوق زنان و نفی خشونت خانگی و کودک آزاری است که البته ازدواج کودکان خود مصداق بارز کودک آزاری است. آموزش خانواده‌ها و اجرای سیاست‌های عدالت آموزشی و خصوصاً ارائه آموزش‌وپرورش اجباری به کودکان در مناطق حاشیه‌نشین شهرهای بزرگ می‌تواند مانعی برای افزایش این فرایند شوم باشد. »