شیوه های آموزش مسئولیت پذیری به نوجوان
مسئولیت پذیری از جمله مباحثی است که امروزه نظر بسیاری از صاحب نظران تعلیم و تربیت، روان شناسی، جامعه شناسی و حقوق را به خود جلب کرده است . اگر قبول کنیم که جامعه برای پیشرفت و بهبود بیش از هر چیز به اعضایی نیاز دارد که حس مسئولیت قوی داشته باشند و در انجام وظایفی که بر عهده دارند، کوتاهی نکنند. لازم است که به پرورش خصیصه مسئولیت پذیری در افراد اقدام کنیم.
پرورش حس مسئولیت پذیری
در نوجوانان
تمام کسانی که در امر آموزش و پرورش نوجوانان سهیم هستند باید به ویژگی های عقلانی، عاطفی، جسمانی و اجتماعی آن ها آگاه باشند تا بر اساس ویژگی های مذکور به آموزش مسئولیت پذیری در نوجوانان اقدام کنند. پرورش حس مسئولیت پذیری در نوجوانان اقتضا می کند وضعیتی فراهم شود که در سایه آن نیازهای زیستی و روانی آن ها برآورده شود.برای این که نوجوانان بتوانند مسئولیت بپذیرند و به خوبی آن را انجام دهند باید قوای ذهنی و شناختی شان شکوفا شود. برای تشویق نوجوانان به قبول مسئولیت انجام فعالیت های مختلف، لازم است که به عزت نفس آن ها توجه و کرامت و ارزشمندی شخصیت ایشان حفظ شود.نوجوانی که به توانایی های خود پی برده باشد و به قابلیت ها و توانمندی های خویش متکی باشد به آسانی مسئولیت های زندگی اجتماعی را می پذیرد.اولیا و مربیان هم باید نوجوانان را با ارزش های مرسوم جامعه آشنا سازند تا طبق آن ارزش ها، رفتار خویش را شکل دهند.
راهبردهای عملی برای آموزش مسئولیت پذیری به نوجوانان
به نوجوان فرصت بدهید تا خودش به تنهایی مهارت های تازه ای را فرا بگیرد،
برای ابراز شخصیت نوجوانان به آن ها مسئولیت هایی در حد توانایی شان واگذار کنید، با سپردن مسئولیت های جزئی، نوجوانان را برای زندگی اجتماعی و قبول مسئولیت های بزرگ آماده کنید،به آن‌ها اجازه بدهید نظرات و عقایدشان را بیان کنند و هر کجا لازم است دست به انتخاب بزنند،آن‌ها را با نتایج طبیعی و منطقی اعمالشان مواجه سازید؛ این روش مسئولیت رفتار نوجوان را به عهده خودش می گذارد و به او فرصت می دهد از حوادث اجتماعی و طبیعی درس بگیرد،مسئولیت انجام تکالیف درسی نوجوان را به خود او واگذار کنید،حق انتخاب نوجوان را در انتخاب های مختلف محفوظ نگه دارید تا خودش انتخاب کند و مسئولیت آن را برعهده بگیرد، نوجوان را در شرایطی قرار دهید که بتواند تصمیم بگیرد. او را از نگرش های دیگران آگاه سازید زیرا انتخاب های وی از نیازها، حقوق و مسئولیت های دیگران متاثر است، برای افزایش مسئولیت پذیری، باید بازخورد مناسب را درباره اثربخش بودن پاسخ های مناسب به او بدهید،در انجام کارها توسط نوجوانان، اعتماد به نفس و عزت نفس آن ها را بالا ببرید، انتظارات خود را از فرزندتان مشخص و آن ها را به شیوه ای بیان کنید که نوجوان به خوبی درک کند، پیامدهای ناشی از رعایت نکردن محدودیت ها را به نوجوانان بیان کنید، به هنگام ناتمام ماندن کارهای نوجوانان از سرزنش کردن آن ها پرهیز کنید.