جزئیاتی از مصدومیت کوهنورد آلمانی در ارتفاعات دماوند
9 ساعت انتظار برای فرود

با تغییرات آب و هوایی در این فصل از سال در منطقه دماوند، گروه های مختلف خارجی و داخلی از کوهنوردان آماتور و زبده برای صعود به قله 5هزار و 610 متری دماوند حاضر میشوند که در این بین برخی اوقات شاهد وقایع پیش بینی نشده و خسارات جانی و مالی به کوهنوردان نیز هستیم.
پس از سقوط و مفقودی بیش از یک ماهه کوهنورد سیرجانی در بلندترین قله آتشفشانی آسیا، این بار یک کوهنورد ۶۰ ساله آلمانی عصر دوشنبه هفته جاری به همراه تیم ۱۵نفره راهی دماوند، بلندترین کوه ایران می شوند و پس از صعود به کوه و هنگام فرود وی در مسیر جنوبی و در ارتفاع ۴۷۰۰ متری واقع در زیر آبشار یخی، تعادل خود را از دست می دهد و دچار جراحت شدید دست و صورت و شکستگی از ناحیه سر می شود.
در دقایق اولیه این حادثه وضعیت این کوهنورد نامناسب همراه با تهوع و صدمات متعدد گزارش میشود و از جستجو و نجات فدراسیون تقاضای کمک می شود و بلافاصله تیمی ۳نفره از پایگاه امداد و نجات پلور راهی گوسفند سرا می شود ولی با توجه به مسیر صعب‌العبور، کوهستانی و منطقه صخره‌ای با شیب تند تیم اورژانس زمینی و آمبولانس قادر به حضور بر بالین بیمار نشدند و با هماهنگی مرکز مدیریت حوادث و فوریت‌های پزشکی و اورژانس کشور یک فروند بالگرد سازمان امدادونجات استان مازندران به محل حادثه اعزام می شود اما با توجه به شراط برفی و وزش باد شدید در این محل امکان فرود هلی کوپتر میسر نمی شود و شخص مصدوم پس از 6 ساعت تلاش توسط همنوردان و کوهنوردان مستقر در این منطقه به ارتفاعات پایین تر انتقال داده می شود و در آنجا فرد مصدوم با امبولانس به ابتدای جاده منتقل و توسط امبولانسی که از طرف آژانس گردشگری خدمات رسانی هماهنگ شده بود به بیمارستان راهی میشود.
وحید بهرامی، راهنمای کوهستان گروهی از گردشگران و کوهنوردان آلمانی درباره‌ی این حادثه به ایسنا، گفت: بعد از صعود این گروه به قله دماوند، هنگام برگشت یکی از آنها که مردی 60 ساله بود، دچار ضعف عمومی شد و در آخرین برف‌چال بالای پناهگاه بارگاه سوم در حین پایین آمدن، تعادل خود را از دست داد، به زمین خورد و از ناحیه سَر آسیب دید.
وی ادامه داد: در همان محل حادثه، امداد اولیه را انجام دادیم و سپس مصدوم را با قاطر به پناهگاه منتقل کردیم. خوشبختانه یک پزشک آلمانی، اتفاقی در پناهگاه حضور داشت که پس از معاینه گفت مصدوم فعلا مشکل حادی ندارد. ضمنا در تماسی که با مسؤول پزشکی کوهستان فدراسیون کوهنوردی (دکتر حمید مساعدیان) داشتم، این تشخیص تایید شد، اما هر دو پزشک در تشریک مساعی نظر دادند که مصدوم به دلیل سن بالا و آسیب‌دیدگی سَر، بهتر است زودتر به پایین منتقل شود و تاکید شد از قاطر برای حمل او به پایین استفاده نشود.
بهرامی گفت: تماس‌های ما با سازمان هلال احمر و امداد و نجات کوهستان از حدود ساعت ۴ بعدازظهر روز دوشنبه شروع شد و بلافاصله درخواست هلی‌کوپتر کردیم، اما به خاطر شرایط جوی امکان نشستن هلی‌کوپتر در ارتفاع ۴۲۰۰ متری وجود نداشت.
وی افزود: البته در ساعتی که حادثه رخ داد، هوا صاف بود، اما هلال احمر برنامه‌ی پروازهای هلی‌کوپترهای امداد را با سایت سازمان هواشناسی هماهنگ می‌کند و با داده‌های ما کاری ندارد که معمولا هم اطلاعات سایت هواشناسی خیلی دقیق نیست، چون آن روز جو کوهستان، آرام و صعود ما در هوای صاف انجام شد، درحالیکه در سایت هواشناسی برای آن روز، بارش برف، وزش بادهای شدید و رعدوبرق پیش‌بینی شده بود!
از طرف دیگربابک کیانپور، راهنمای کوهستان و نماینده آژانس مجری این تور آلمانی که همزمان در تهران هماهنگی با سازمان هلال احمر و امداد و نجات کوهستان را برای امدادرسانی به محل حادثه انجام می‌داد، گفت: پیگیری برای امدادرسانی ساعت‌ها طول کشید. این مراکز، البته به جز مرکز امداد مازندران، پاسخگوی تلفن‌ها بودند، اما در عمل اتفاقی نمی‌افتاد. نزدیک ساعت ۸ شب هنوز از تیم امدادرسانی در منطقه خبری نبود، سرانجام موفق شدم با معاون امنیت و عملیات هلال احمر کشور مستقیما صحبت کنم که در نهایت او گفت فرستادن هلی‌کوپتر به ارتفاع امکان‌پذیر نیست، ولی نیرو به منطقه (گوسفندسرا در ارتفاع ۳۰۰۰ متری) اعزام و با راهنمای همراه مصدوم نیز هماهنگی می‌شود.
دریغ از یک چسب زخم در
ارتفاع ۴۲۰۰ متری دماوند!
وحید بهرامی در شرح ادامه‌ی این ماجرا به ایسنا گفت: متاسفانه هیچ امکانات پزشکی در قرارگاه بارگاه سوم وجود ندارد. این تمهیدی است که فدراسیون کوهنوردی باید بیاندیشد. با وجود آن‌که در شش ماه اخیر، هفت حادثه در دماوند رخ داده، اما لوازم پزشکی حتی در حد کمک های اولیه در این قرارگاه که یکی از پرترددترین و بزرگترین پناهگاه‌های کوهنوردی کشور محسوب می‌شود، وجود ندارد.
او اضافه کرد:‌ فقط یک بَسکت ( سبد حمل بیمار از ارتفاع) در قرارگاه وجود دارد که وقتی یک مجروح با آن پایین برده می‌شود، دیگر معلوم نیست کِی بالا آورده شود! روز حادثه همان یک بسکت هم نبود. این پناهگاه با وجود آنکه صدها نفر در پایان هفته از آن استفاده می‌کنند، اصلا امکانات امدادی ندارد، حتی یک چسب زخم.
۴ ساعت طاقت فرسا…
وی ادامه داد: چون نیروهای امداد به بارگاه سوم نیامدند، ناچار شدیم با دو لوله پروفیل دو متری، تعدادی پارچه‌های نمدی که روی قاطر می‌انداختند و مقداری طناب کوهنوردی، برانکارد بسازیم و مصدوم را از ارتفاع ۴۲۰۰ متری تا ۳۰۰۰ متری کوه دماوند، توسط چهار کوهنورد و یک قاطرچی که ملیت افغانی داشت پایین بیاوریم. این کار طاقت‌فرسا بیش از ۴ ساعت طول کشید. طی این مدت، نفرات امدادرسان هلال احمر و امداد و نجات کوهستان تنها تا محلی که ماشین‌رو بود، خود را رسانده و به انتظار ما مانده بودند.
وی افزود: ما از حدود ساعت ۴ عصر از سازمان امداد و نجات هلال‌احمر درخواست کمک کرده بودیم، آن‌ها نهایت ساعت 20:15 شب در گوسفندسرا حاضر شدند. این عملکرد برای سازمان عریض و طویل هلال احمر و بخش امداد و نجات کوهستانِ آن واقعا «غیرمسؤولانه» است، مخصوصا آن‌که از افرادی استفاده شده بود که آمادگی جسمانی برای بالا آمدن از کوه نداشتند. به نظر شما امدادگر کوهستان نباید شخصی توانمند و زبده با قدرت تصمیم گیری سریع باشد؟
این راهنمای کوهستان با بیان این‌که هلال احمر و امداد و نجات کوهستان در این حادثه کمک مؤثری نداشتند، افزود: آن‌ها فقط وقتی ما به گوسفندسرا (ارتفاع ۳۰۰۰ متر) رسیدیم، مصدوم را از برانکارد دست‌ساز به آمبولانس منتقل کردند. گردشگر آلمانی بیمه ‌SOS داشت که پس از هماهنگی آژانس توریستی مجری این تور، با آمبولانس دیگری از پلور به بیمارستانی در تهران منتقل شد.
وی اضافه کرد: به محض انتقال گردشگر آلمانی به بیمارستان که ساعت یک بامداد روز سه‌شنبه (8 تیرماه) صورت گرفت، آزمایش های لازم انجام شد که خوشبختانه هیچ مشکلی نداشت و بعدازظهر آن روز هم مرخص شد.
بهرامی به عنوان راهنمای کوهستان که سال‌هاست عملیات داوطلبانه‌ی امداد و نجات در کوهستان را انجام می‌دهد، با اشاره به ضعف دستگاه‌های امدادرسان در مناطق سخت کوهستانی، اظهار کرد: هیأت کوهنوردی تهران معمولا از اواخر پاییز تا اواخر فروردین‌ماه عملیات داوطلبانه‌ای را در کوهستان انجام می‌دهد، وگرنه دستگاه‌هایی چون هلال احمر و بخش امداد و نجات کوهستان این سازمان، آن‌چنان که باید به وظایف خود عمل نمی‌کنند و در سوانح، خیلی ضعیف ظاهر می‌شوند.
این راهنما همچنین گفت: وقتی فدراسیون کوهنوردی بابت صعود به دماوند ۵۰ دلار از گردشگران خارجی می‌گیرد، باید خدمات خوبی از جمله امدادرسانی را تأمین کند.
با این اوضاع تشکیل گروههایی در مدخل ورودی کوهها برای ثبت آمارو تعداد کوهنوردان و چک کردن وسایل و ملزومات همراه آنها، در جهت کاستن از خطرهای احتمالی و ایمن کردن مسیرلازم به نظر می رسد.