آیین«الله رمضونی» در کرمان
صندوق اعلا
«همیشه شعبون؛ یه بار هم رمضون». رمضان تنها یکی از دوازده ماه سال است. اما به اندازه همه سال برای مسلمانان سراسر جهان اهمیت دارد. آداب و رسوم خاص مردم مناطق مختلف دنیا در ماه رمضان، آیین احیای شب های قدر، دعای جوشن کبیر، سحری، افطار، ختم قرآن، ، شب آخر ماه رمضان و انتظار برای اعلام رؤیت هلال ماه شوال و اقامه نماز فطر هر کدام به تنهایی کافی است تا حال و هوای رمضان مبارک تر از باقی ماه های سال باشد.
ماهی که روز و روزه اش با سحر خوانی آغاز می شود و با «ربنای شجریان» و گلبانگ «اذان موذن زاده اردبیلی» انجام می یابد.
و هر روز این برنامه ها تَکرار می شود و تا «فطر» ادامه دارد. و آن گاه است که با آمدن عید فطر جمله«عید رمضان آمد و ماه رمضان رفت/ صد شکر که این آمد و صد حیف که آن رفت» مصداق عینی می یابد.
علاوه بر مراسم های مذهبی و عبادی که خاص دین اسلام و مذهب تشیع است، آداب و رسوم محلی نیز که زاده ذوق مردم هر منطقه است بر زیبایی و تنوع در ماه مبارک رمضان می افزاید. رسم هایی مانند «الله رمضونی»،«کلید زنی» و «چهل منبرون» و… که در کرمان انجام می گرفته است.
در این نوشتار به آیین«الله رمضونی» نگاهی گذرا شده است. این رسم، امروز هم به ندرت دیده می شود.
در این رسم، پسران نوجوان به صورت گروهی به در خانه های اهل محله رفته و سرودی مذهبی و عامیانه می‌خوانند و بر پیامبر اسلام و خاندان او صلوات می فرستند. صاحب خانه نیز به مقدار توانایی و کرم خود هدایایی از قبیل پول، خرما، بادام، نخود و کشمش و دیگر خوراکی ها به آن ها می دهند. نوجوانان هم پول ها و خوراکی هایی را که از طریق سرود خوانی جمع آوری کرده اند بین خود تقسیم می کنند.
یک از سرودهایی که نوجوانان در مراسم «الله رمضونی» می خوانند این است:
سلام کردم که سلامت باشید/ زیر علم سبز محمد باشید/ گو یا محمد، یاعلی
ما از اون بالای بالا اومدیم / ما از اون صندوق اعلا اومدیم / گو یا محمد، یاعلی
یا؛
ما از اون بالای بالا اومدیم/ ما از اون صندوق اعلا اومدیم/ توی صندوق پر از نقش و نگاره/ کبوتر پر میزنه فصل بهاره/ عطر گل و یاسمن/ یه چیزی بیار واسه من
یا؛
بله، بله/ سلام کردم که سلامت باشید/ زیر عَلَم سبز محمد باشید/ شیر علی، شیر علی، یا صاحب شیران علی/ ما از اون بالای بالا اومدیم/ ما از اون صندوق اعلا اومدیم/ داره می باره دانه دانه/ اول اومدیم ز دولت خانه/ یا ثوابی، یا گناهی، یا کاسه آبی
وقتی هم که صاحب خانه پس از شنیدن سرودهای نوجوانان، هدیه ای به آن ها می دهد. نوجوانان هدیه را دریافت کرده و این گونه از صاحب خانه سپاسگزاری می کنند:
تو که خیر دادی با ناز و نیاز/ پیش پیغمبر باشی سرفراز/ این در خانه رو وَر روزه/ صاحب این خونه مخمل دوزه
… و رمضان از آغاز تا پایانش همه خیر است و برکت.