خاطرات و فعالیت های محمد صنعتی با نظری به تحولات و رخدادهای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و ورزشی کرمان در هفت دهه اخیر/ شهر کرمان احتیاج به خیابان دارد

بخش سی و یک
در شماره‌های قبل روزنامه بعد از نظری به خاطرات و فعالیت‌های آقای محمد صنعتی در دهه بیست شمسی که سال‌های بعد از جنگ جهانی دوم بود، و همچنین اشاراتی که به فعالیت‌های اقتصادی ایشان و به ویژه کارخانه خورشید داشتیم، از این شماره به بعد، به فعالیت‌ها و خاطرات ایشان در عرصه مسایل اجتماعی خواهیم داشت.
انعکاس فعالیت‌های انجمن‌های محلی
در جراید
جهت آشنایی خوانندگان با برخی از مسایل و خواست‌های مطرح شده در انجمن ابوحامد شهر کرمان، نگاهی به چند گزارش روزنامه‌ می‌اندازیم:
«جلسه انجمن محلی ابوحامد ـ چند روز قبل انجمن محلی ابوحامد کرمان با حضور آقای مرتضوی شهردار (1) و شرکت اعضای مربوطه تشکیل جلسه داد. در این جلسه ابتدا موضوع آسفالت کوچه‌های خیابان ابوحامد مورد مذاکره قرار گرفت و در مورد امتداد این خیابان به طرف غرب (2) ـ که قبلاً هم مورد توجه اعضای هیئت مشورتی روزنامه اطلاعات قرار گرفته و پیرامون آن بحث شده بود ـ مطالبی توسط یکی از حضار بیان شد و آقای مرتضوی شهردار کرمان قول داد در آینده نزدیک خیابان مذکور امتداد یابد و به خیابان خورشید متصل گردد» (3).
لازم به ذکر است در جلسات هر انجمن‌ محلی، به ویژه در حضور مسئولین استانی، علاوه بر ذکر مسایل و مشکلات آن محله، معضلات و کمبودهای دیگر محله‌ها و شهر نیز مورد توجه قرار می‌گرفت، مثلاً می‌توان به این گزارش اشاره نمود:
«انجمن محلی ابوحامد کرمان با حضور آقایان دکتر خیراندیش نماینده مردم کرمان در مجلس شورای ملی و مرتضوی شهردار در خانه یکی از اعضای انجمن تشکیل جلسه داد. در این جلسه آقای صنعتی ـ یکی از حاضران ـ پیرامون احتیاجات شهر کرمان به تفصیل صحبت کرد و اظهار داشت: شهر کرمان احتیاج به احداث چند خیابان جدید دارد و در صورتی که خیابان‌های مورد احتیاج ایجاد شود، علاوه بر این که عبور و مرور وسایط نقلیه آسان می‌گردد، از میزان تصادفات نیز کاسته خواهد شد.
محمد صنعتی افزود: امتداد خیابان‌های ابوحامد و سعدی بسیار ضرورت دارد. امتداد این خیابان‌ها خرج زیادی ندارد و تنها با تخریب یک یا چند خانه عملی می‌شود. امتداد خیابان سعدی به طرف غرب و شمال و جنوب از خواسته‌های ضروری مردم است و قریب چند سال نقشه آن تهیه گردیده ولی متأسفانه در این مورد تا کنون اقدامی نشده است. جالب اینجاست که مستغلات مسیر خیابان شمالی ـ جنوبی خریداری و تعدادی از آن‌ها نیز خراب شده ولی منظور اصلی که همان احداث خیابان شمالی و جنوبی می‌باشد، عملی نشده … در پایان [جلسه] برای انتخاب هیئت رییسه جدید اخذ رای به عمل آمد و در نتیجه آقایان یحیی اوحدی، محمد صنعتی و حسن داودی به ترتیب به سمت رییس، نایب رییس و خزانه‌دار انجمن ابوحامد انتخاب شدند» (4).
در گزارشی دیگر که از انجمن ابوحامد در روزنامه‌های سراسری کشور منتشر گردیده، می‌توان توجه و حساسیت اهالی هر محله، علاوه بر مسایل عمرانی و مشکلات محله‌ی خود، بیان معضلات و کمبودهای شهر را نیز به طور مشهود مشاهده نمود:
«در این گزارش که با تیتر «جلسه انجمن محلی ابوحامد در خانه محمد صنعتی تشکیل شد» آمده: «در این جلسه پیرامون خرابی آسفالت خیابان‌ها و متوقف ماندن آسفالت جاده صاحب‌الزمان (عج) (5) از طرف اعضای انجمن مذکور مذاکراتی به عمل آمد و قرار شد در این مورد با مسئولان مربوطه مذاکره به عمل آید تا از تحویل آسفالت ناقص خیابان‌ها خودداری نمایند». (6).
در یکی از جلسات مشهور به کنفرانس انتشاراتی شهر که در کاخ جوانان با حضور استاندار «فتح الله معتمدی» (7) و حدود چهار صد نفر که از محلات مختلف شهر حضور داشتند، محمد صنعتی به عنوان نایب رییس انجمن محلی ابوحامد با استقبال از انتخاب شهردار بومی برای شهر کرمان (8) ، پس از سخنان شهردار کرمان، گفت: «مطالب آقای شهردار را شنیدم، قسمت‌هایی از آن بسیار جالب بود ولی من می‌خواهم در این جلسه مسایلی مطرح بکنم؛ ان‌شاءالله آقای شهردار با آن حسن نیتی که در ایشان سراغ دارم، نخواهند رنجید … در گذشته مردم از این که شهرداران غیر محلی در این شهر سر کار می‌آمدند مقداری نگرانی داشتند ولی آقای ایران‌پور که فردی کرمانی است بهتر می‌تواند جوابگوی مردم باشد. چون وقتی که شهردار محلی باشد، می‌دانند باید سال‌ها در این شهر زندگی کند و هر روز با افراد مردم شهر برخورد بکند. بنابراین مقدار زیادی تعهد اخلاقی و وظیفه برای خود احساس می‌کند که در برابر مردم شرمنده نباشد. به همین دلیل معتقدم که شهردار همیشه باید فردی کرمانی باشد و این اعتقاد را از روز اول هم نشان داده‌ام …
کارهای شهرداری غالباًُ خوب است ولی این سازمان باید با تعلق بیشتر روی احتیاجات ضروری شهر مطالعه بکند و چند تا خیابان در محلاتی که فاقد خیابان می‌باشند و محل اتومبیل رو ندارند، بکشند تا مشکلات فعلی برطرف شود. چون در حال حاضر غالباًُ اتفاق می‌افتد که در یک محله که به خیابان ارتباط ندارد، افرادی بیمار می‌شوند که لازم می‌آید آن‌ها را فوری به دکتر نشان بدهند و باید در چنین مواقعی بیماران را به دوش بکشند و مسافت زیادی با این ترتیب طی کنند تا بیمار با تاکسی به دکتر ببرند. این مشکل را شهرداری می‌تواند با ایجاد چند خیابان در چنین محلاتی برای مردم کرمان حل کند … تا زمانی که مخروبه‌های داخل شهر خراب نشوند، شهر مدرن و زیبایی نخواهیم داشت …
خیابان که به نام گنجعلی‌خان در دست احداث می‌باشد، اثرات اقتصادی و عمرانی زیادی دارد و به عقیده این جانب اگر شهرداری احداث این خیابان‌ها را به خصوص در طول خیابان شاهپور (شریعتی فعلی) به سمت بازار و خیابان ابوحامد و همچنین از [خیابان] ششم بهمن (9) به بازار مورد توجه قرار دهد قیافه شهر عوض می‌شود و اصول نوسازی تحقق پیدا می‌کند …» (10).
شایان ذکر است انجمن‌های محلی شهر کرمان گاه به بهانه برگزاری مناسبت‌های مختلف نیز تشکیل جلسه می‌دادند و با دعوت از مسئولین استان، در آن جلسات نیز به امور محلات و شهری می‌پرداختند:
«به مناسبت چهاردهم مرداد سالروز پیروزی مشروطیت، مجلس جشن باشکوهی در انجمن محلی ابوحامد با حضور آقای درخشش استاندار کرمان و با شرکت آقای کارگر شهردار کرمان (11)، آقای اعتصامی رییس اداره کل کار و امور اجتماعی، اعضای انجمن مذکور و گروه کثیری از طبقات مختلف مردم برپا شد.
در این مراسم ابتدا آقای محمد صنعتی عضو انجمن شهرستان … و آقای زند یکی از اعضای انجمن محلی ابوحامد نیازمندی‌های این محله را به اطلاع استاندار استان کرمان رساندند. آن گاه استاندار استان کرمان به تأسیس دانشگاه در کرمان [و دیگر مسایل کرمان] نمود …» (12).