اردیبهشت امسال بود که نمایندگان مجلس شورای اسلامی «عباس علی‌آبادی» را به مجلس دعوت کردند تا در مورد ناترازی در هر دو بخش برق و آب توضیح دهد. آن زمان موضوع استیضاح وزیر نیرو در میان نمایندگان به شکل حداقلی در جریان بود و پس از ارائه توضیحات وزیر نیرو، اجرایی نشد. «موسی احمدی» رئیس کمیسیون انرژی مجلس در مورد جلسه وزیر نیرو و نمایندگان اعلام کرده بود: «در بخش نخست این نشست، گزارشی پیرامون اقدامات وزارت نیرو برای کاهش ناترازی برق در تابستان توسط وزیر نیرو قرائت شد. در بخش دوم این نشست ۱۳ سوال توسط ۱۱ نماینده از وزیر نیرو مطرح شد که برخی از پاسخ‌های وزیر نیرو قانع‌کننده بود و برخی دیگر مراعا گذاشته شد تا در نشست‌های آینده راهکار لازم برای برون رفت از مشکلات مطرح شده، اتخاذ شود.»

*طرح دوباره استیضاح

او همچنین در مورد محور سوالات مطرح شده با وزیر نیرو توضیح داده بود: «سوالات نمایندگان در خصوص ناترازی انرژی و قطعی برق و برنامه وزارت نیرو برای رفع این مشکل در تابستان آینده بود، ضمن‌اینکه سوالاتی در خصوص تعرفه‌های برق مطرح شد که وزیر نیرو گفت بر اساس قانون به صورت پلکانی اقداماتی در این زمینه انجام شده است. موضوعاتی از جمله تنش آبی و پروژه‌های نیمه‌تمام احداث سد در بخش‌های مختلف کشور از دیگر سوالات مطرح شده توسط نمایندگان بود.»

با گذشت بیش از سه ماه از طرح سوال پیشین مجلس شورای اسلامی از علی‌آبادی، حالا یک بار دیگر موضوع استیضاح وزیر به شکل جدی پیگیری شده است. این بار  ایلنا، به نقل از «رضا سپهوند» یکی از اعضای کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی نوشت: «مردم گلایه‌های زیادی در مورد ناترازی‌های ایجاد شده در بخش برق و آب دارند. ناترازی به عدم سرمایه‌گذاری مناسب و متناسب با رشد صنعت کشاورزی و مصرف خانگی در چند دهه گذشته بازمی‌گردد. متأسفانه ما در چند دهه گذشته سرمایه‌گذاری که باید طبق شش دوره برنامه توسعه انجام می‌دادیم، انجام نداده‌ایم.»

او ادامه داد: «برنامه‌ها به کمتر از ۳۳ درصد اهدافشان رسیده‌اند. همین باعث شد که در بسیاری از زمینه‌ها، از جمله تولید برق و موضوع آب، با بحران‌هایی مواجه شویم. در ضمن، ما تغییرات جدید اقلیمی را هم داریم که این در کل جهان و به صورت ویژه در منطقه ما تأثیر بسزایی روی میزان بارش‌ها گذاشته و در چند سال گذشته میزان بارش‌های بسیار کاهش پیدا کرده است. بسیاری از نیروگاه‌های برق آبی از مدار خارج شده‌اند و آب شرب ما با مشکل مواجه شده است، بنابراین، خود این تغییر اقلیم هم موجب تشدید این بحران‌ها شده است. در حال حاضر ما به یک برهه‌ای از زمان رسیده‌ایم که موضوع آب که بخش اعظم آن یعنی چیزی حدود ۸۰ درصد در کشاورزی مصرف می‌شود، ما را با چالش‌های بسیار جدی مواجه کرده است. از این‌رو باید به فکر منابع جدید آب باشیم، چون ما هم از شمال و هم از جنوب دریا داریم.»

*برنامه‌های ناتمام وزیر

سپهوند گفت: «کاری که کشورهای حاشیه خلیج‌فارس انجام داده‌اند، استفاده از آب شیرین‌کن‌های هسته‌ای است که آنها را مستقر کرده‌اند، این کشورها با این کار نه تنها با مشکل مواجه نشده‌اند، بلکه از آب دریا مناطق زیادی را برای حوزه‌های کشاورزی و توریستی توسعه داده‌اند. بنابراین، ما هم باید به سمت سرمایه‌گذاری در حوزه آب برویم، الان هم انتقال آب از خلیج‌فارس و دریای عمان به مناطق مرکزی و شهرهای کویری بحثی است که مطرح  می‌شود.»

 او در مورد اینکه وزارت نیرو باید چه راهکارهایی برای مقابله با ناترازی داشته باشد، گفت: «زمانی که وزیر نیرو رأی اعتماد گرفتند، برنامه‌هایی را مطرح کردند، به ویژه چندین‌بار که به کمیسیون انرژی آمدند، از اجرای ۱۴ مگاپروژه برای تولید برق صحبت کردند که با اجرای آنها باید تا الان بالغ بر ۱۰ هزار مگاوات برق را وارد مدار می‌کردند. همچنین در حوزه برق خورشیدی هم برنامه‌هایی را مطرح کردند اما متأسفانه توفیق زیادی نداشتند و در حوزه آب هم مسائل متنوعی مطرح شد.»

 سپهوند توضیح داد: «از سال قبل که وزارت نیرو مکلف شد مدیریت درستی در حوزه آب داشته باشد، خیلی از این برنامه‌ها هم اجرایی نشده است. برای همین هم اکثر نمایندگان به دلیل مطالبه عمومی در حوزه‌های انتخابیه‌شان با چالش‌های جدی در قطعی برق و ناترازی شدید در برق و آب مواجه‌اند. بنابراین، اقدامی که در مورد استیضاح وزیر نیرو کردند، به عملکرد ایشان برمی‌گردد که بنده هم جز استیضاح‌کننده‌ها هستم و فکر می‌کنم که به هر حال ایشان بیشتر برنامه‌هایشان شعاری بود تا اینکه عملیاتی باشد.»

مخالفان استیضاح وزیر که عموما در خارج از مجلس شورای اسلامی به‌سر می‌برند اما معتقدند استیضاح وزیر، تقلیل موضوع ناترازی به عملکرد یک شخص یا دولت است. در حالی که ریشه این بحران‌ها در اقداماتی بیش از سه دهه و حداقل از زمان برنامه چهارم است. همچنین بسیاری از کارشناسان خود مجلس شورای اسلامی در دوره‌های مختلف، تدوین برنامه‌های توسعه کلان کشور، سهم‌گیری‌های نمایندگان و عملکرد منطقه‌ای آنان (مانند تلاش برای صنایع پر مصرف و توسعه کشاورزی در حوزه‌های انتخابیه) را از دلایل ایجاد و شدت گرفتن ناترازی می‌دانند.

علی‌آبادی نخستین وزیر در دولت «مسعود پزشکیان» نیست که مورد هجمه مجلس ناهمسو با دولت قرار می‌گیرد. «عبدالناصر همتی» وزیر پیشین اقتصاد (استیضاح و برکناری توسط مجلس شورای اسلامی)، «احمد میدری»‌، وزیر فعلی کار، تعاون و رفاه اجتماعی و در مواردی «فرزانه صادق مالواجرد» سکاندار وزارت راه‌وشهرسازی نیز به شدت از سوی مجلس شورای اسلامی هدف حمله قرار گرفتند.