ششمین همایش نیروگاه‌های تجدیدپذیر، توسط انجمن انرژی‌های تجدیدپذیر و اتاق بازرگانی، ۱۰ و ۱۱ مهرماه برگزار شد. «محسن طرزطلب» رئیس ساتبا، «مهدی حسینی» مدیرکل دفتر بودجه، تسهیل سرمایه‌گذاری و تجهیز منابع مالی ساتبا، «مالک شریعتی نیاسر» عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی «علیرضا صالح» عضو هیئت عامل صندوق توسعهٔ ملی، «ابراهیم صیامی» مدیرکل دفتر آینده‌پژوه و مدل‌سازی و مدیریت اطلاعات وزارت اقتصاد و دیگر مسئولان مربوطه در این همایش حضور داشتند. در این دو روز، راهکارهای تأمین برق پایدار صنایع با انرژی‌های تجدیدپذیر، تبیین مدل‌های مختلف سرمایه‌گذاری در این حوزه، راهکار تأمین برق از طریق تابلوی سبز بورس انرژی و مزایای آن، تبیین ظرفیت‌های ماده ۱۲ و پیشنهاد برای آئین‌نامهٔ اجرایی آن مطرح شدند. بررسی ضریب نفوذ تجدیدپذیرها باتوجه‌به مباحث فنی شبکهٔ برق، بررسی هزینه-درآمد احداث نیروگاه‌های تجدیدپذیر در ایران و بررسی پیشنهادات و ایده‌ها در رفع چالش‌های توسعهٔ تجدیدپذیرها نیز از دیگر موضوعات بررسی‌شده در این برنامه بودند.

 پیش از آغاز سخنرانی مسئولان، خبرنگار «پیام ما» از آنها درخواست کرد به چند سؤال پاسخ دهند، اما گفتند که پاسخ پرسش‌ها را به مقدار کافی در سخنرانی مطرح خواهند کرد و شاید در وقتی دیگر راضی به مصاحبه شوند. پس از اتمام سخنرانی نیز حاضر به گفت‌وگوی اختصاصی با خبرنگاران نشدند و در جمع خبرنگاران خارج از سالن، همان مواردی را تکرار کردند که بارها بیان شده بود. مسئولان مربوطه درحالی سالن را ترک می‌کردند که سرمایه‌گذاران و فعالان نیروگاه‌های تجدیدپذیر از موانع و اشکالات قانونی در این حوزه، عدم حمایت کافی دولت و ناتوانی دولت در حل کمبود برق صحبت می‌کردند و بسیاری از سؤالاتشان بی‌پاسخ مانده بود.

کسی که باید این حرف‌ها را می‌شنید، حضور نداشت

«محمدامین زنگنه»، دبیر انجمن انرژی‌های تجدیدپذیر، در گفت‌وگو با «پیام ما» با گلایه از اینکه مسئولان سالن را ترک کردند، گفت: «موضوع پنل‌ها باتوجه‌به اینکه دربارهٔ مشکلات سرمایه‌گذاران و پیمانکاران بود، بد نبود. اما احساس می‌کنم از یک جایی به‌بعد حرف‌ها تکراری شد. اصلی‌ترین مشکل این است، کسی که باید این حرف‌ها را می‌شنید، حضور نداشت. حالا اگر هم بشنوند، مشخص نیست که برای حل این مشکلات اقدامی می‌شود یا نه. صرفاً مشکلات، مثل مجلس ذکر مصیبت است. معمولاً چون رئیس‌شان صبح روز اول همایش حضور دارد، می‌آیند و بعد که رئیسشان رفت، پشت سرش می‌روند. علت اینکه یک بیانیهٔ پایانی نوشتیم و قرار است کتاب این کنفرانس را منتشر کنیم، همین است که به این شکل، مشکلات را به گوش آنها برسانیم، اما نمی‌دانم چقدر تأثیر دارد.»

 مغفول ماندن بخش خصوصی، ظلم به مردم

«آرش نجفی»، رئیس ششمین همایش نیروگاه‌های تجدیدپذیر ایران، در افتتاحیهٔ این همایش تصریح کرد: مسئولانی که در این همایش شرکت کرده‌اند، مسئولیت پاسخگویی به بخش خصوصی را دارند. اگر مسئولان دولتی از بخش خصوصی بهره‌برداری نکنند، هم به قانون عمل نکرده‌اند و هم به مردم ظلم کرده‌اند. ما در یک سال گذشته سه همایش در حوزهٔ تجدیدپذیرها داشتیم که نشان می‌دهد بخش خصوصی تا چه اندازه بر روی توسعهٔ تجدیدپذیرها تأکید دارد و تلاش می‌کند به مسئولان دولتی نیز ضرورت این امر را نشان دهد. سال آینده، همین موقع حتماً با مسئولان وزارت نیرو روند کار در این یک سال را بازبینی می‌کنیم تا ببینیم در طول این مدت چه اندازه در حوزهٔ انرژی‌های تجدیدپذیر پیش رفته‌ایم. 

تابه‌حال، تأکید بخش خصوصی این بوده است که دولت هرچه میزان دخالت خود در صنعت برق را کاهش دهد، به همان میزان بخش خصوصی فضای بهتری برای حل بحران‌ها دارد. نرخ‌های غیرواقعی، خرید تضمینی دولت و مطالباتی که هرگز به سرمایه‌گذاران پرداخت نمی‌شوند، همگی نشان از این دارد که دولت توانایی مقابله با این بحران‌ها را ندارد. به‌‌گفتهٔ مسئولان بانکی حاضر در نشست «تبیین روش‌های تأمین مالی» دولت بزرگترین بدهکار شبکهٔ بانکی است و موجب ناترازی مالی بزرگی شده است که صنایع هم از آن تأثیر می‌پذیرند.

«محسن طرزطلب»، رئیس ساتبا، ادعا کرد اگر امسال برای توسعهٔ تجدیدپذیرها اقدام جدی نشود، سال‌های آینده مشکلات بزرگتر خواهند بود. این گفته‌های او درحالی‌‌است که خود او پس از ساعات ابتدایی، همایش را ترک کرد و در روز دوم گردهمایی حضور نداشت. طرزطلب انتظارات سرمایه‌گذاران را بیش از هدف‌گذاری برنامهٔ هفتم توسعه دانست؛ اما پیش از اینکه سرمایه‌گذاران فرصتی بیابند تا با او در این جمع هم‌کلام شوند.

کسی برای انجام ندادن کار در ارگان‌ها زیر سؤال نمی‌رود

روز دوم، نشست تخصصی «تبیین ظرفیت‌های ماده ۱۲ و پیشنهاد برای آیین‌نامهٔ اجرایی آن» برگزار شد که حضور سیاستگذاران این حوزه برای شنیدن ایرادات و ضعف‌های این ماده و پیشنهاد سرمایه‌گذاران برای رفع این موارد ضروری بود؛ اما باتوجه‌به این نکته که آخرین نشست این همایش بود، هیچ‌کدام از مسئولان مربوطه حضور نداشتند. یکی از سرمایه‌گذاران این حوزه که در این نشست شرکت کرده بود با بیان ایراد ماده ۱۲ بیان کرد: «در این نشست یک نفر از دستگاه‌هایی که باید به مشکلات را گوش کنند، حضور ندارند. هیچ نگاه درستی در دولت از جمله ساتبا، نسبت به سرمایه‌گذار وجود ندارد. کسی برای انجام ندادن کار در ارگان‌ها زیر سؤال نمی‌رود. یکی از مشکلات مربوط به ماده ۱۲ آیین‌نامه این است که ما به‌دنبال تأمین مالی ریالی بودیم و همهٔ بانک‌ها گفتند نه بودجه و نه موارد تکلیفی اجازه نمی‌دهد وارد این موضوع شوند. دولت شناسه یکتا صادر می‌کند که هیچ ارگان دیگری آن را به‌عنوان تضمین بازپرداخت نمی‌پذیرد. یکی از صاحبان استارتاپ در حوزهٔ انرژی نیز در همین راستا در روز ابتدای همایش مطرح کرده بود که نگاه در این حوزه، نگاه سنتی است و باید جوان‌گرایی اتفاق بیفتد. بزرگترین ایراد را این دانست که بخش خصوصی در هیچ‌کدام از تصمیم گیری‌های دولت وجود ندارد.

 رئیس ششمین همایش نیروگاه‌های تجدیدپذیر درباره ایراد ماده ۱۶ «قانون جهش تولید دانش‌بنیان» گفت: «انحراف ماده ۱۶ از مزایای آن بیشتر است. ما صنایع را مجبور می‌کنیم بخشی از توان خود را درگیر تولید برق کنند که همین موجب پراکندگی تمرکز آنها می‌شود.» 

«امیر طالبی طرقبه»، عضو هیئت‌مدیرهٔ انجمن انرژی‌های تجدیدپذیر در گفت‌وگو با «پیام ما» دربارهٔ نقاط قوت و ضعف این همایش گفت: «اولین‌بار بود که انجمن انرژی‌های تجدیدپذیر توانست همایشی برگزار کند که طیف گسترده‌ای از مسئولان دولتی، سرمایه‌گذاران و کارشناسان در آن حضور داشته باشند. افراد مهمی از بانک‌ها، صندوق توسعهٔ ملی و سرمایه‌گذاران در نشست‌ها حضور داشتند. پیش‌بینی شده بود که مسئولان همایش را زودتر از زمان مقررشده ترک کنند، به همین دلیل قرار شد یک کتابچه از مباحث مطرح‌شده تهیه و چالش‌ها و نظرات به‌صورت مکتوب ثبت و برای مقامات کشور ارسال شود.»

 طبق گفتهٔ «چیت‌چیان»، رئیس شورای سیاستگذاری ششمین همایش نیروگاه‌های تجدیدپذیر، ناترازی برق در چند سال آینده به آستانهٔ ۹۰ هزار مگاوات خواهد رسید. همایش‌ها، گردهمایی‌ها و تمام مراسم‌های این‌چنینی، فرصتی برای شنیدن ایده‌های نو در راستای حل چالش‌ها است. اگر اراده‌ای برای ایجاد تغییر در دولت وجود داشته باشد، تنها با گوش سپردن به فعالان نیروگاه‌های تجدیدپذیر که خاک این حرفه را خورده‌اند و سال‌ها برای تغییر تالش کرده‌اند، می‌تواند سیاستگذاری‌ها را شناسایی و اصلاح کند. مسئولیت خبرنگاران این است که با پرسشگری، سؤالات بی‌پاسخ تمام اقشار جامعه را به گوش کسانی برسانند که جواب نزد آنها است. بی پاسخ ماندن پرسش‌های خبرنگاران، بی‌پاسخ ماندن سؤالات مردم است. اگر مسئولان برای شنیدن صدای فعالان این حوزه و خبرنگاران، در صحنه حضور نداشته باشند، چطور می‌توان بحران‌های پیش رو را حل کرد و پشت سر گذاشت؟