آبیشویی
24 اردیبهشت 1403، 21:50
درهمتنیدگی میان آثار و پیامدهای تغییراقلیم و حقوق بشر هر روز آشکارتر میشود. این مسئله به درجهای از وضوح رسیده است که برنامهٔ محیطزیست سازمان ملل، تغییراقلیم را بزرگترین تهدید در عصر حاضر برای حقوق بشر و خللی جدی برای حقوق اساسی انسانها از آب و غذا تا استانداردهای رایج زندگی قلمداد کرده است. وجود رابطهٔ مستقیم میان تغییراقلیم و حقوق بشر رسماً در ژوئیه ۲۰۲۲ که مجمع عمومی سازمان ملل قطعنامهٔ حق داشتن محیط سالم و پاک و پایدار را تصویب کرد، قوت گرفت. کمیتهٔ حقوق بشر سازمان ملل متحد ناظر بر میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی نیز پیوندهای متقابل میان تغییراقلیم و حقوق بشر را به رسمیت شناخته است. فینفسه آنچه بیش از سایر موارد تغییراقلیم و حقوق بشر را به هم پیوند میدهد، اهمیت عنصر عدالت است.
موارد فوقالذکر و پرداختن رسانهها به ابرچالش تغییراقلیم و توجه افکار عمومی به آن، سبب توجه فزاینده به مسئولیت شرکتها و نقش آنها در تشدید پیامدها یا بعضاً قابلیتهای آنها در مواجهه با معضلات ناشی از تغییراقلیم شده است. بهنحویکه در بسیاری موارد به شرکتها بهصورت الزامآور یا غیرالزامآور توصیه شده است از تحمیل فشار بر محیطزیست بپرهیزند و از رشد و توسعهٔ اقتصادی به هر قیمتی فاصله بگیرند. همچنین، ارتقای آگاهیهای عمومی سبب شده است شرکتها و تولیدکنندگان بهویژه شرکتهای چندملیتی ملزم به پذیرش بارهای اجتماعی باشند که در فرایند فعالیتشان خواسته یا ناخواسته به محیطزیست و در پی آن به حقوق بشر و توسعهٔ اقتصادی وارد میشوند.
توجه افکار عمومی به این مسائل و فشارهای پیرامونی که از قضا اهداف مثبتی را دنبال میکنند، در سایهٔ نظارتهای غیراصولی و ناکافی بستر را برای ظهور اقدامات غیراخلاقی و بعضاً غیرقانونی فراهم میکند که در این میان میتوان به آبیشویی اشاره کرد.
آبیشویی در زمرهٔ مفاهیم مشابه با سبزشویی و سفیدشویی و… قرار میگیرد. همانگونهکه بسیاری از نهادها و سازمان و شرکتها با اقدامات مبتنیبر سبزشویی ردپای محیطزیستی خود را کتمان میکنند و محصول نهایی خود را اخلاقی و سازگار با محیطزیست جلوه میدهند، برخی اقدامات نیز برای مخفی کردن آسیبهای اجتماعی تحتعنوان «آبیشویی» صورت میگیرد. بهطورکلی تأثیرات آبیشویی بهمیزان قابلتوجهی مشابه تأثیرات سبزشویی است.
اصطلاح آبیشویی عمدتاً برای توصیف اقداماتی بهکار میرود که تلاش میکنند تا رفتار برخی شرکتها و تولیدکنندگان را بهطور اغراقآمیزی مسئولانه جلوه دهند. این در صورتی است که شرکتهای مذکور در جهت رفع معضلاتی که به جامعه تحمیل کردهاند، نمیکوشند و عمدتاً به بازاریابیهای فریبنده مشغولند. هدف عمدهٔ این شرکتها موجهتر جلوه دادن خود به سهامداران و مصرفکنندگان به قصد بهبود وضعیت اجتماعی و اقتصادی و عمومی و کسب شهرت اجتماعی عالی و ایجاد دورنمای مثبت برای خود است که میتواند سبب افزایش وفاداری و تعهد مصرفکنندگان و سهم بالاتر بازار و… شود. بهعبارتی در آبیشویی تمرکز بیشتر بر عوامل و فاکتورهای اجتماعی و اقتصادی است.
بههرروی، اصطلاح آبیشویی نخستینبار توسط سازمان ملل متحد در مورد پیمانی جهانی و طی گزارشی پیرامون عملکرد شرکتی که داوطلبانه به پیمان پیوسته بود، اما به هیچیک از ۱۰ اصل مدنظر پیمان پایبند نبود و هیچکدام را به مرحلهٔ اجرا نرسانده بود، مطرح شد.
هرچند که مجموعهفعالیتهایی که میتوان آنها را آبیشویی نامید، در دستورکار بسیاری از شرکتهای قدرتمند و در زمرهٔ استراتژی بسیاری از نهادها بوده است. شرکتهایی که زیر نقاب جعلی تعهد برای مثال جلوگیری از اقدامات منجر به گرمایش زمین درعینحال که روند عادی خود را طی میکنند و به اصول پیشین خود پایبند هستند، شعار محیطزیستی سر میدهند.
مجموعههایی که تظاهر و تزویر را سرلوحهٔ عملکرد خود قرار دادهاند و با تبلیغات رسانهای و با وجود حفظ سبک فعالیت خود در پی کسب وجههٔ اجتماعی هستند. آنها طی اقداماتی آبیشویانه اطلاعات مبسوط ولی مبهمی را در مورد مسئولیتهای اجتماعی یا محیطزیستی ارائه میدهند. اطلاعاتی که فاقد جزئیات خاص یا نتایج قابل اندازهگیری است، ولی در ظاهر مدعی اثرگذاری مثبت بر حقوق بشر است. هرچند که الزامآور نبودن و فقدان منابع لازم بهمنظور نظارت نیز در صورت گرفتن چنین اقداماتی بیتأثیر نیست.
فارغ از همهٔ موارد آبیشویی و سبزشویی و… در درازمدت سبب بیاعتمادی افکار عمومی و مصرفکنندگان نسبت به همهٔ برنامههای اجتماعی و اقتصادی و محیطزیستی و… میشود که آسیبهای فراوانی به جوامع تحمیل خواهند کرد.
برچسب ها:
نظر کاربران
نظری برای این پست ثبت نشده است.
مطالب مرتبط
مدیریت منابع آب؛ اولویت اصلی برای احیای تالاب انزلی
روایت چگونه امکان تجربه آیندههای نیامده را فراهم میکند؟
انسان، پناهنده داستان است
در فراسوی رودخانه
چطور اصفهان در حضور و بیحضور زایندهرود شهر دیگری است؟
وعدههای بر زمینمانده وزارت بهداشت در بنبست جادههای کوهستانی
ناوگان فرسوده اورژانس در کهگیلویهوبویراحمد
ابهام در سازوکار مشارکت مردم و نگرانی درباره نظارت بر برداشت درختان، مقولههای برجسته در نشست هماندیشی درباره جنگلهای هیرکانی بودند
هیرکانی، آزمون دوباره اعتماد
نگاهی به کتاب «دو زن» نوشته «آلبرتو موراویا»
میوههای تلخ جنگ
حفاظت از محیطزیست با ممنوعیت پیش نمیرود
هفتمین نشست «کنوانسیون تهران» در شرایطی برگزار میشود که تراز خزر همچنان روبهکاهش است
خزر زیر موج بحرانها
کشف تروفه آهو و پرندگان وحشی از دو واحد صنفی در کرمانشاه
سرشماری تابستانه علفخواران در منطقه حفاظتشده شیدا
وب گردی
- معرفی طرح های بیمه تکمیلی انفرادی سامان | پوششها و شرایط خرید
- مطالبه گنجاندن حداقل حقوق ۷۰ میلیونی معلمان در بودجه ۱۴۰۶
- درخواست معافیت دانشجویان ممتاز دکتری دانشگاه آزاد اسلامی از آزمون جامع
- درخواست افزودن درس موسیقی در مدارس
- حذف شرط: کد تخفیف اسنپ فود کد تخفیف اسنپ فود
- مطالبه عمومی برای اجرای مصوبات انتقال معادن شیراز
- شناسنامه دار بودن ظروف صنعتی چه نقشی در مدیریت مسئولانه آن ها دارد؟
- قیمت بلیط اتوبوس به مرزهای غربی کشور مشخص شد
- کمک به تأمین مالی یا واردات داروی ELAHERE برای بیماران مقاوم به شیمیدرمانی در سرطان تخمدان
- آیا با کپی مدارک می توان سوار قطار شد؟ بیشتر
بیشترین نظر کاربران
در روزهای جنگ، جامعه را تنها نگذاریم
پربازدیدها
1
رقص سوگوارانه؛ کنشی مقاومتی
2
رقص عزا
3
مبارزه با جستوجوی گنج
4
هوای آلوده با موتورهای منسوخشده و آلاینده خودروهای داخلی
5
گنجِ گمشده زیر چرخ لودرها




دیدگاهتان را بنویسید