|پیام ما| شهر تاریخی «هگمتانه» در میان تپه‌ای وسیع قرار گرفته که به آن «تپۀ هگمتانه» هم می‌گویند. باتوجه‌به وسعت ۳۰ هکتاری، این تپه به‌عنوان پهناورترین تپۀ باستانی در تمام ایران شناخته می‌شود؛ البته وسعت این منطقه با محاسبۀ بخش‌های قدیمی، به بیشتر از ۳۵ هکتار هم می‌رسد. حدود ۱۰ هکتار از این شهر مالک شخصی داشت، اما در سال‌های ۱۳۴۷ و ۱۳۴۸ خریدند و به شهر تاریخی اضافه کردند. معماری و نقشۀ منظم، معابری که سنگ‌فرش شده‌اند، آجرهایی مربعی‌شکل، شبکۀ آب‌رسانی بزرگ و باورنکردنی، حصاری طولانی و بزرگ و خیلی موارد دیگر، باعث شده تا شهر باستانی هگمتانه به‌عنوان یک جاذبۀ گردشگری بزرگ و مهم در همدان شناخته شود. این شهر، زمانی اولین پایتخت ایران بود و از معدود شهرهای باستانی جهان است که همراه آتن در یونان، شوش در خوزستان و رم در ایتالیا هنوز پابرجا مانده است.

نگاه به صنعت گردشگری در کشور ما تاکنون بیشتر شبیه به یک عروسک در دست دخترکی بازیگوش بوده است؛ شیئی زیبا که هرگاه دخترک گریه کرد، بدهیم دستش تا اشک‌هایش بند بیاید؛ برای جامعه‌ای که هتل‌هایش، موزه‌هایش و حتی بسیاری از رستوران‌هایش به ضرب سیلی صورت خودشان را سرخ نگه داشته‌اند و روزبه‌روز هزینه‌هایشان به جایی می‌رسد که تصمیم به تغییر کاربری گرفته یا نهایتاً تعدیل‌نیرو، استفاده از واژۀ صنعت کمی اغراق و چیزی شبیه به مضحکه به نظر می‌رسد. دولت روحانی در آغاز فعالیتش در سال ۹۲، به‌دلیل رشد بی‌حدوحصر تورم در دولت قبل، ناگزیر به مهار بود و عملاً اغلب کسب‌وکارها مانند کسب‌وکارهای مرتبط با گردشگری، یک توقف ناخواسته را تا سال‌ها تجربه کردند. البته که در ادامه رشدی اندک صورت پذیرفت، اما به نسبت ظرفیت‌های کلان کشور در حوزه‌های گردشگری فرهنگی و طبیعی ناچیز بود. دولت سیزدهم هم در طول سه سال فعالیتش در حوزه‌های اقتصادی و اجتماعی، آب پاکی را روی دست گردشگری ریخت و عملاً صنعت سفر، گردشگری و هتلداری را به محاقی عمیق فرو برد. حال روی سخن با دولت چهاردهم است که میراث‌دار دولتی است که از هر حیث تلاشی جهادی و شبانه‌روزی را می‌طلبد که سرمایۀ اجتماعی ازدست‌رفتۀ کشور را مجدد به دست آورده و شالوده‌ای نوین را بنا گذارد. «مسعود پزشکیان» به‌واسطۀ سال‌ها حضور در مجلس در قامت نماینده، با رویکردی ساختاریافته و قانون‌گرا، دولت چهاردهم را بنا می‌گذارد و ادعا دارد که کار را بایستی به کاردان سپرد. این نکته بسیار حائز اهمیت است که رئیس‌جمهور با نگاهی کارشناسی به امور بنگرد، ولی مسئلۀ بزرگ، فقدان نیروی زبده و مهم‌تر از آن نیرویی ساختارمند است. در کشور ما کار تیمی و ساختاری از صدر تا ذیل معنا و مفهومی ندارد، چه رسد که کار، دولتی هم باشد و این کار را بسیار پیچیده می‌کند. حضور شخصی مثل پزشکیان که دست دوستی به‌سمت طیف‌های مختلف دراز کرده، روزنۀ امیدی است به یک آغاز؛ یک آغازی که شایسته‌سالار است و نگاهی تشکلی و حزبی به دولت ندارد. در ادامه به ۱۰ حوزۀ استراتژیک و بنیادین در ارتباط با صنعت گردشگری کشور اشاره می‌کنم.

دبیر کمیتۀ ملی طبیعت‌گردی و گردشگری سبز به «پیام ما» خبر داد:

«گردشگری می‌تواند موتور پیشران توسعه اقتصادی کشور باشد. اگر بخواهیم این صنعت را توسعه دهیم باید به زیرساخت‌های گردشگری توجه کنیم. گردشگری یکی از پایه‌های اصلی اقتصاد کشور است.» این گفته‌های پیام باقری، نایب‌رئیس اتاق بازرگانی ایران در سومین سمپوزیوم ملی گردشگری و سرمایه‌گذاری سبز است. او در این رویداد که در روزهای ۲۹ و ۳۰ خردادماه سال جاری در محل اتاق بازرگانی صنایع، معادن و کشاورزی ایران برگزار شد، گفت: در زیست‌بوم گردشگری، هم در طرف عرضه و هم در طرف تقاضا، ظرفیت‌های زیادی وجود دارد. آنچه مهم است، همرسانی صحیح و دقیق عرضه و تقاضا است. اگر بنا بر افزایش سهم گردشگری در تولید ناخالص داخلی است باید زمینه و ابزارهای لازم برای این همرسانی را ایجاد کنیم.

وزیران و مقامات مسئول کشورهای گروه اقتصادهای نوظهور موسوم به بریکس روز جمعه (یکم تیر) در پایان نشست دوروزۀ خود در مسکو، نقشۀ راه گردشگری کشورهای عضو را برای سال‌های ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶ میلادی امضا کردند. این نشست که نخستین مجمع گردشگری کشورهای بریکس محسوب می‌شد، با شرکت حضوری و ویدیوکنفرانس مقاماتی از جمهوری اسلامی ایران، روسیه، چین، هند، برزیل، آفریقای جنوبی، مصر، اتیوپی و امارات متحدۀ عربی همراه بود.

فقط ۹ ماه به پایان یک سند ۲۰ساله در حوزۀ گردشگری مانده است؛ سندی که چشم‌انداز ۲۰سالۀ گردشگری در ایران بود و دی‌‌ماه ۱۳۸۳ تصویب شد. قرار بود طی ۴ دورۀ پنج‌ساله، ورود گردشگران خارجی به ایران به ۲۰ میلیون نفر برسد. نه‌تنها آمار داخلی، که گزارش جدید سازمان جهانی گردشگری هم نشان می‌دهد، این مهم هنوز محقق نشده است. این درحالی‌است‌که کشورهای نوظهور، مقصد جدید گردشگران خارجی شده‌اند؛ سایر کشورها هم به‌دنبال تغییر رویکردهای گردشگری هستند، اما گردشگری ایران در این تحول جهانی جایگاه قابل اعتنایی ندارد.

بسیاری از مردم، جزیرهٔ کیش را به مراکز خرید، هتل‌ها، رستوران‌ها و کافه‌ها می‌شناسند؛ در‌حالی‌که جزیرهٔ کیش مکان‌های دیدنی و پاتوق‌های کمتر شناخته‌‌شده‎ای در روستاهایی به اسم «باغو» و «سفین» دارد که در میان ساخت‌وسازهای انبوه و جریان‌های مخرب جزیره اتفاق‌های نو و خلاقانه‌ای را رقم زده است. یکی از این اتفاق‌های خوب در جزیرهٔ کیش تأسیس «خانه‌ٔ زنان بومی کیش»، احیا و بازسازی گاراژهای قدیمی و تبدیل آن به کافه‌ای برای فروش محصولات خوراکی جنوبی و دکانی برای فروش دست‌سازه‌های زنان است. کافه‌ای دلنشین و زیبا در محلهٔ سفین قدیم، روبه‌روی موزه‌ٔ مردم‌شناسی خانهٔ بومیان کیش که تا چند سال پیش گاراژهای قدیمی بودند که هرگز کسی به آنها توجه نمی‌کرد. تا اینکه «نغمه نقیلو» همراه با تیم ‌«انجمن طرح سرزمین» تصمیم ‌می‌گیرند این مکان را به محلی برای کارآفرینی اجتماعی زنان با هدف توسعهٔ گردشگری پایدار در روستای سفین تبدیل کنند. آنها با پشتکاری که داشتند موفق شدند این مکان را به یکی از جاذبه‌های گردشگری و پاتوق خوراکی، فرهنگی و هنری در بیاورند.