بایگانی مطالب: اقتصاد
۱۴ سال شکست در احیای پنبهکاری
وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده است که برنامهٔ جامع تولید پنبه در کشور تدوین میشود. این خبر درحالیاست که از سال ۱۳۷۸ یعنی از زمان تشکیل شورایعالی پنبه تاکنون شش طرح با عناوین احیای گندم و طرح جامع کشت گندم در دولت تدوین شده است. براساس آخرین اعلام مجری طرح کشت گندم ۱۱۰ هزار هکتار از اراضی کشور در حال حاضر زیر کشت پنبه میرود و عمده نیاز پنبهٔ کشور با قیمت بالای تعرفهٔ گمرکی وارد میشود.
اقتصاد سبز به نفع عدالت
تا ۲۷ سال دیگر ۹.۸ میلیارد انسان به جمعیت کره زمین اضافه خواهد شد. آمار سازمان ملل اینطور نشان میدهد. این یعنی افزایش ۱.۸ میلیارد نفر به جمعیت ۸ میلیاردی امروز کره زمین و به فراخور آن مصرف انرژی بیشتر، ایجاد آلودگیهای بیشتر، تشدید ناامنی غذایی و افزایش فقر و نابرابری فراگیرتر و سرجمع، اقتصاد ناپایدارتر. اگر با همین روشهایی که انسان تاکنون روی زمین زنده مانده، ادامه دهیم شاید تا نزدیک ۳۰ سال دیگر، کمتر نشانی از حیات در زمین باقی بماند. اما راه حل چیست؟ چطور زمین را حفظ کنیم و بقا پیدا کنیم؟ اقتصاد سبز در کنار سایر شاخصهای توسعه پایدار میتواند آینده عادلانه و کمکربنی برای محیط زیست و جامعه به طور فعال رقم بزند. بهاینترتیب بهکارگیری راهکارهای مبتنی بر این اقتصاد و محیط زیست میتواند آینده پایداری را برای همه به ارمغان بیاورد.
من یک «شوتی» هستم
«دوستان در لامرد کمین زدن. یک سمند گشت راه را پلمپ کرده. وارد حوزه نشید. تا زمانی که خبر ندادم از جاساز بیرون نیایید.» «ابراهیم» این پیام را در گروه «نانآوران» میفرستد و به «نسرین» زنگ میزند که «آیهالکرسی» بخواند تا این بار که بارشان لاستیک است، به «قفلی» نخورد. «همانطور که چشمان سُرخم را تیز کردهام، همه حواسم برای پاییدن مامورها به آن سمت جاده است. ساعت نزدیک به سه صبح است. ماموران را تا پایگاه نیروی انتظامی تعقیب میکنم. مطمئن که میشوم ماشین را در پایگاه پارک کردهاند، به رانندههایم زنگ میزنم که جاده باز شد. چراغها را روشن کنید و سریع شوتش کنید.» همینطور که مرد در حال تعریف این خاطره است، همسرش بساط چای و میوه را آماده میکند. اسمشان را در این گزارش، «ابراهیم» و «نسرین» میگذاریم. دو سال از ازدواجشان میگذرد و خانه اجارهای و نقلیشان هنوز رنگوبوی زندگی تازهعروس و دامادها را میدهد.
کاشان؛ شهر جهانی نساجی
کاشان در سال ۱۳۹۷ در شورای ملی صنایعدستی به عنوان شهر ملی نساجی از سوی هیئت داوران انتخاب شد و در شهریور امسال با نظر شورای جهانی صنایعدستی بهعنوان شهر جهانی نساجی انتخاب شد و حالا خبر میرسد ۱۵ آبان از لوح «شهر کاشان شهر جهانی نساجی» رونمایی میشود. براساس منابع مکتوب در سده یازدهم هجری قمری، هشت هزار کارگاه بافندگی و ۲۵۰ کارگاه ابریشمبافی در کاشان فعال بوده است و بنابر پژوهشهای صورتگرفته گفته میشود بافت منسوجات سنتی منطقهٔ فرهنگی کاشان منحصربهفرد است و طراحی نقوش و شیوهٔ بافت منسوجات این منطقه در هیچجای دیگر ایران دیده نمیشود.
واکاوی اتلاف محصولات کشاورزی
وزارت جهادکشاورزی میگوید بیش از پنج هزار طرح در زمینهٔ صنایع تبدیلی و تکمیلی در کشور در انتظار دریافت وام هستند و نهادهای متولی این بخش هم هر بار بعد از مصوبات دولت در زمینهٔ تسهیلات بر ضرورت توسعهٔ آن تأکید میکنند. بااینحال، کارشناسان اقتصاد کشاورزی به «پیام ما» میگویند سرمایه گذاری در کشاورزی در ایران در همهٔ بخشها و طی چند دههٔ گذشته معکوس و منفی عمل کرده است. آنچه چالش بخش صنایع تکمیلی کشاورزی عنوان میشود، نه نبود سرمایه بلکه توزیع نامتوازن در احداث کارخانهها و کارگاههایی است که تناسبی با ظرفیت تولید استانها ندارند. متخصصان کشاورزی این موضوع را دلیل فعال بودن فقط ۴۰ درصد ظرفیت اسمی کارخانه و اتلاف و هدررفت بالای محصولات تا رسیدن به در کارخانه عنوان میکنند. درحالیکه سند توسعهٔ صنایع تبدیلی و تکمیلی کشور تدوین شده است، اما بهنظر میرسد به موضوع پراکنش جغرافیایی و احداث متناسب با تولید در این سند توجه نشده است.
مصرف برق صنایع بزرگ بیش از ۹ درصد افزایش یافت
سخنگوی صنعت برق گفت: رشد مصرف انرژی در سال جاری و تا به امروز (۷ آبان ماه) به حدود ۵ درصد رسیده است و امسال صنایع بزرگ کشور رشد بیش از ۹ درصد را تجربه کردند.
ظرف گردشگری «کندوان» بزرگتر میشود
از میان هشت روستای ایرانی معرفیشده به سازمان جهانی گردشگری یک قرعه بهنام «کندوان» آذربایجانشرقی افتاد و این روستای صخرهای به شبکهٔ جهانی روستاها وصل شد. حالا وضعیت این منطقه فرق کرده، برند جهانی شده است و باید چهرهٔ بینالمللی به خود بگیرد. این نکته را «مریم جلالی»، معاون صنایعدستی وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی هم تأیید کرده و گفته است که «ثبتهای ملی و جهانی امتیاز نیست بلکه مسئولیت است، برایناساس باید برنامهریزی ویژهای برای کندوان داشته باشیم»؛ برنامههایی که باید در دو بخش دولتی و خصوصی اجرایی شود و امکانات کندوان را برای پذیرایی بیشتر از گردشگران خارجی محیا کند.
حال مشوش «شوش»
فعالان میراث فرهنگی از تجاوز به حریم میراث جهانی محوطهٔ تاریخی شوش خبر میدهند و اینکه قرار است شورای شهر این منطقه برخلاف ضوابط تعیینشده از سوی میراث جهانی یک ساختمان با ارتفاع غیرمجاز در حریم درجه یک کاخ آپادانا و در ۱۰۰ متری محوطهٔ باستانی بسازد؛ اقدامی که میتواند با واکنش ناظران یونسکو همراه شود. تعرض و پیشروی در حریم شوش اتفاق امروز و دیروز نیست، تقریباً چند سالی است فعالان فرهنگی نسبت به اجرا نشدن ضوابط یونسکو، حفاری و ساختوسازهای غیرمجاز همچنین تجاوز به حریم این منظر تاریخی هشدار میدهند. اما هر بار زخمی تازه بر پیکر نحیف شوش وارد میشود و جامعه محلی به آن توجه کافی نشان نمیدهد. چنانکه به گفته فعالان میراث فرهنگی، مسئولان و متولیان این حوزه نتوانستهاند در شناساندن اهمیت حفظ این میراث و جایگاه جهانی آن به جامعه محلی به خوبی نقش ایفا کنند.
اشتغالزایی آماری دولت
|پیام ما| مرکز آمار ایران مدعی است که نرخ بیکاری در تابستان امسال به ۷.۹ درصد رسیده «که کمترین میزان نرخ بیکاری در دولت سیزدهم بهشمار میرود.» اما با نگاهی به جداول منتشرشده از سوی این مرکز، آمارهای قابل تاملی از مشارکت اقتصادی و نرخ اشتغال در شهرها و روستاها دیده میشود. در گزارش جدید مرکز آمار ایران، کماکان تعریف از شاغل بودن افراد همان «یک ساعت کار در هفته» است که در دولت «محمود احمدینژاد» بهعنوان تعریف از شاغل بودن پذیرفته شد. مسئولان وزارت کار در دولتهای مختلف بارها اعلام کردهاند که محاسبه آمار جمعیت شاغل با معیار «یکساعت کار در هفته» بر اساس استاندارد سازمان بینالمللی کار(ILO) صورت می گیرد و شمار چنین شاغلانی را ناچیز میدانند. بااینحال اگرچه مرکز آمار میزان بیکاری را کاهشی میداند، اما دربارهٔ میزان مکفی دستمزد و از طرفی قرار گرفتن افراد شاغل زیر خط فقر صحبتی به میان نمیآورد.
رقیب مدیترانهای برای گاز ایران
تحولات بازار گاز پس از جنگ اوکراین و بروز بحران انرژی در اروپا، کشورهای این قاره را واداشت تا بهمنظور کاهش وابستگی به واردات گاز از روسیه، بهدنبال جایگزین از سایر کشورها باشد. یکی از این جایگزینها، ظرفیت تأمین گاز از شرق مدیترانه است. مرکز پژوهشهای مجلس در گزارشی به ارزیابی میزان ذخایر، ظرفیت تولید و همچنین بازارهای بالقوهٔ گاز شرق مدیترانه و آثار آن بر بازارهای گاز ایران پرداخته است. ارزیابیها نشان میدهد با توجه به حجم مازاد عرضهٔ گاز کشورهای شرق مدیترانه، در کوتاه و میان مدت، گاز طبیعی کشورهای این منطقه نمیتواند سهم قابلتوجهی از بازار گاز اروپا را به خود اختصاص دهد. درواقع در بهترین حالت حجم صادرات گاز طبیعی کشورهای این منطقه به اروپا میتواند به ۲۰ الی ۳۰ میلیارد مترمکعب در سال برسد. همچنین درصورت برنامهریزی کشورهای شرق مدیترانه برای صادرات گاز به غرب آسیا، بهعنوان مسیری مضاف بر اروپا، نظیر صادرات به سوریه، لبنان و عراق، این امر میتواند تهدید برای بازارهای گاز ایران باشد و بنابراین، ایران باید با برنامهریزی صحیح، بازار بالقوهٔ خود در این کشورها را حفظ و مدیریت کند.
