بایگانی مطالب برچسب: فرونشست زمین
پاسارگاد باغ شاهی که فرو مینشیند
|پیام ما| «آرامگاه بنیانگذار دودمان شاهان پارس در وسط یکی از باغهای شاهی واقع است که آب فراوانی در آن جاری است. درختان زیاد و سبزه و چمن آن را احاطه کرده است.» این توصیفی است که «اریستوبولوس» مورخ یونانی که همراه اسکندر بود، از پاسارگاد ثبت کرده. مطالعات باستانشناسان نیز نشان میدهد این منطقه سرزمینی آباد و حاصلخیز و مشجر بوده است. شاید امروز که بیم فرونشست تا عمق جان آثار بازمانده از عصر هخامنشی نفوذ کرده، باور این تصویر سخت باشد؛ اما پاسارگاد که در حال تبدیل شدن به دشتی غیرقابل کشت و سکونت است، روزگاری باغی بود مصفا که محبوبترین شاه هخامنشی در آن مقبرهای داشت. حالا همان مقبره در معرض تهدید فرونشستی به عمق ۲۰ سانتیمتر است و در تمام این سالها گوش شنوایی برای هشدار کارشناسان درباره تغییر الگوی کشت و توقف برداشتهای بیرویه از منابع آب زیرزمینی، وجود نداشته است.
حشرات در خط مقدم بحران اقلیم
ملخهایی که به جان مزارع کشاورزان میافتند یا مراتع دامداران را شخم میزنند، ورود پشه آئدس به جنوب ایران و احتمال شیوع انواع و اقسام بیماریها، حضور انواع و انواع حشرهها در مناطقی که قبلاً دیده نشده بود و...، تنها پیامدهای تغییراقلیم نیستند. تغییراقلیم یعنی حشرهای که هنوز کشف نکردهایم، منقرض شود و نفهمیم حتی جزئی از سرمایههای طبیعی ما بوده! تغییراقلیم یعنی خالی شدن اکوسیستم از گونهها و سکوت شبانه در منطقهای که پیشتر صدای حشرات، نشان زندگی در آن بود. «علیرضا نادری»، پژوهشگر تنوعزیستی و پروانهشناس، از معدود کسانی است که در ایران روی این مقوله کار و پژوهش میکند. او در این گفتوگو تبعات تغییراقلیم بر زندگی حشرات و اکوسیستم را شرح داد. این حشرهشناس تأکید کرد نباید همهچیز را گردن تغییراقلیم انداخت و نقش عامل انسانی در این تحولات را نادیده گرفت.
وعده مبهم پزشکیان به کشاورزان
|پیامما| بهار و تابستان برای کشاورزان اصفهانی پر از چالش بود. سال را با تلاش برای قطع خط لوله انتقال آب از اصفهان به یزد شروع کرده بودند و با وجود همه تلاشها برای تحقق حقابه، دستآخر حتی در بخش کشت دیم هم به مشکل خوردند: آبی در سد زایندهرود برای تحویل به کشاورزان اصفهان وجود نداشت. وزارت نیرو اعلام کرده است چارهای جز کاهش توسعه اراضی باغی و زراعی در این حوضه آبریز ندارد. کشاورزان میپرسند پس معیشت و شغل ما چه میشود؟ رئیسجمهوری به اصفهان سفر کرده است و به کشاورزان قول داده مشکلشان را حل کند. کارشناسان اما میگویند: پزشکیان وعده سر خرمن داده است. کشاورزی اصفهان و استانهای برداشتکننده از زایندهرود باید کوچک شود، راه دیگری نیست.
برنامههای ناکافی برای نجات «اصفهان»
برنامه هفتم توسعه، دولت را مکلف به استفاده از پساب برای تأمین آب مورد نیاز آبیاری فضای سبز و صنایع کرده است. حالا شهرداری اصفهان از طرحی رونمایی کرده که به «رینگ پساب» موسوم است و طبق گفته شهرداری، میتواند تمام آب مورد نیاز فضای سبز اصفهان را از طریق تصفیهخانهها فراهم کند. شهرداری اصفهان مدعی است مزایای طرحی که حداقل پنج سال احداث و تکمیل آن به درازا خواهد کشید، بیشتر از این حرفهاست و رینگ پساب آبخوانها را هم تغذیه میکند. کارشناسان اما میگویند اقدام شهرداری برای نجات درختان نصف جهان عالی است، اما راهحل نجات کلانشهر اصفهان و زایندهرود نیست و تمرکز بر آن بهعنوان راهحل اصلی، مسئله را به حاشیه میبرد: «طرحهای پساب و انتقال آب در کنار هم نمیتوانند نیمی از اضافهبرداشت از حوضه آبریز زایندهرود را هم جبران کنند. همهچیز کاهش برداشت و احیای زایندهرود و زندهکردن طبیعی آبخوانهاست. این موضوعی است که نباید به حاشیه برود.»
کاش میتوانستم برای ایران کار کنم
«من یک بچه دهاتی بودم. در «بردسیر» بزرگ شدم. پدر و مادرم سواد نداشتند.» این را به «پیام ما» میگوید. او که در نودویکمین نشست «دوشنبههای ایکوم» با عنوان «موزهها و معضل گردشگری» شرکت کرده بود، سالها برای زمینشناسی ایران تلاش کرده و با فعالیت در دانشگاه تهران و آخن آلمان، سهمی مهم در توسعه این حوزه دارد و هنوز نگران آینده زمینشناسی و فعالیت موزهها در ایران است. مهمترین میراث او، «موزه شهابسنگ نراق» است. اما چرا او به «نراق» رفت و این موزه را ایجاد کرد؟ در چهره این مرد ۸۶ساله وطندوستیاش بهخوبی پیداست. صحبتهایش نشان از آن داشت که ای کاش میتوانستم همه این فعالیتها را برای ایران انجام دهم؛ اما افسوس که طی این سالها گردشگری در این حوزه، از جمله توسعه ژئوپارکها، موزهها و بهخصوص موزه شهابسنگ نراق بهخوبی انجام نشده است. او باز هم با کولهباری از بغض و افسوس، ایران را به مقصد آلمان ترک میکند.
بحران بیبازگشت زیر پای ایران
تحریمها، تغییراقلیم و مافیای آب
موضوع خشکسالی و کمبود آب در خاورمیانه و شمال آفریقا دستکم در یک دهه گذشته مورد تحلیل و بررسی رسانههای خارج از کشور بهویژه روزنامهنگاران حوزه تغییراقلیم قرار گرفته است. سال آبی گذشته اما، حادتر شدن بحران آب در ایران بهویژه در بخش شرب، نسبت به آنچه در سایر کشورهای منطقه در جریان است، بار دیگر توجه رسانههای بینالمللی را به ایران جلب کرد. مشکلی در کشور که حتی در زمان جنگ دوازدهروزه بهانه دست نخستوزیر رژیم اسرائیل نیز شده بود. اینبار گاردین، در تحلیلی مفصل به وضعیت آب در ایران پرداخته و البته مدعی شده که مسئولان کشور به جای حل مسئله، مسئولیت بحران را میان تحریمها، تغییراقلیم و گروههای ذینفوذ موسوم به «مافیای آب» تقسیم میکنند.
فراخوانی برای تحول تهران
بیانیه گروه مردمی تحولخواهان تهران (متشکل از کنشگران و کارشناسان شهری همزمان با روز تهران و روزهای جهانی «معماری و اسکان بشر»
