بایگانی مطالب برچسب: فرونشست زمین
شکستن رکورد جهانی فرونشست در دشت جهرم- فسا
پدیده فرونشست در استان فارس با ثبت ۵۴ سانتیمتر در دشت جهرم-فسا رکورد فرونشستهای جهانی را شکسته است. این اتفاق در سایه سهولت در برداشت آبهای زیرزمینی اتفاق افتاده و نشانی واضح از هرجومرج و سوءمدیریت در بدنه حکمرانی آب و خاک دارد. پایینرفتن سطح ایستابی آب در جغرافیای استانی چون فارس که روزی عنوان پایتختی کشاورزی ایران را یدک میکشید، امروز با وقوع فرونشست، ترکهای وسیع در سطح دشتها و حتی در تاروپود بناهای تاریخی، مسکونی، فروچاله و دیگر پدیدههای انسانساخت، تنها یک پیام دارد: سفرههای زمین ته کشیدهاند.
چشمانداز بحران آب تهران؛ زیر تیغ خشکسالی و بیبرنامگی
«مرویسنتر» بیخ گلوی کاخ گلستان را گرفت
|پیام ما| تخریب گاراژ تاریخی «شمسالعماره» در حریم درجه یک مجموعه جهانی گلستان برای ساخت مجتمع تجاری «مرویسنتر» باعث نگرانی فعالان میراثفرهنگی شده است. منتقدان این اقدام را مغایر با ضوابط حفاظتی و تهدیدی برای بافت تاریخی عودلاجان و قنات ۷۰۰ساله مهرگرد و حریم منظری و عملکردی کاخ گلستان میدانند. اما معاون میراثفرهنگی استان تهران میگوید این پروژه از نظر قانونی مشکلی ندارد و با رعایت ضوابط ارتفاعی و نظارت میراثفرهنگی میتواند پیش برود.
هویت و طبیعت قربانی سیاست
«ناصر فکوهی» بیتوجهی به میراثفرهنگی را نهفقط غفلت، بلکه نشانهای از بحران هویتی در مدیریت و جامعه ایران میداند. او میگوید تخریب بافتهای تاریخی و نابودی محیطزیست، تنها ازبینبردن چند دیوار و درخت نیست، بلکه مرگ تدریجی تاریخ و هویت این سرزمین است؛ مرگی که با سوءمدیریت، انزوا از جهان و بیاعتنایی به منافع ملی شتاب میگیرد و میتواند در کمتر از یک دهه، زندگی را در نیمی از ایران ناممکن کند. گفتوگوی «پیام ما» را با فکوهی، انسانشناس، میخوانید:
هزارسال پایداری در باغستان قزوین
|پیام ما| ایران تاکنون شش نظام کشاورزی خود را در این فهرست ثبت کرده است؛ نظام کشاورزی مبتنیبر قنات کاشان (۲۰۱۴)، نظام سنتی کشت زعفران مبتنیبر قنات گناباد و نظام تولید انگور و فرآوردههای آن در دره جوزان ملایر (۲۰۱۸)، باغهای دیم انجیر استهبان فارس، نظام سنتی کشت گردوی تویسرکان و باغستان سنتی قزوین (۲۰۲۳).
پاسارگاد باغ شاهی که فرو مینشیند
|پیام ما| «آرامگاه بنیانگذار دودمان شاهان پارس در وسط یکی از باغهای شاهی واقع است که آب فراوانی در آن جاری است. درختان زیاد و سبزه و چمن آن را احاطه کرده است.» این توصیفی است که «اریستوبولوس» مورخ یونانی که همراه اسکندر بود، از پاسارگاد ثبت کرده. مطالعات باستانشناسان نیز نشان میدهد این منطقه سرزمینی آباد و حاصلخیز و مشجر بوده است. شاید امروز که بیم فرونشست تا عمق جان آثار بازمانده از عصر هخامنشی نفوذ کرده، باور این تصویر سخت باشد؛ اما پاسارگاد که در حال تبدیل شدن به دشتی غیرقابل کشت و سکونت است، روزگاری باغی بود مصفا که محبوبترین شاه هخامنشی در آن مقبرهای داشت. حالا همان مقبره در معرض تهدید فرونشستی به عمق ۲۰ سانتیمتر است و در تمام این سالها گوش شنوایی برای هشدار کارشناسان درباره تغییر الگوی کشت و توقف برداشتهای بیرویه از منابع آب زیرزمینی، وجود نداشته است.
حشرات در خط مقدم بحران اقلیم
ملخهایی که به جان مزارع کشاورزان میافتند یا مراتع دامداران را شخم میزنند، ورود پشه آئدس به جنوب ایران و احتمال شیوع انواع و اقسام بیماریها، حضور انواع و انواع حشرهها در مناطقی که قبلاً دیده نشده بود و...، تنها پیامدهای تغییراقلیم نیستند. تغییراقلیم یعنی حشرهای که هنوز کشف نکردهایم، منقرض شود و نفهمیم حتی جزئی از سرمایههای طبیعی ما بوده! تغییراقلیم یعنی خالی شدن اکوسیستم از گونهها و سکوت شبانه در منطقهای که پیشتر صدای حشرات، نشان زندگی در آن بود. «علیرضا نادری»، پژوهشگر تنوعزیستی و پروانهشناس، از معدود کسانی است که در ایران روی این مقوله کار و پژوهش میکند. او در این گفتوگو تبعات تغییراقلیم بر زندگی حشرات و اکوسیستم را شرح داد. این حشرهشناس تأکید کرد نباید همهچیز را گردن تغییراقلیم انداخت و نقش عامل انسانی در این تحولات را نادیده گرفت.
وعده مبهم پزشکیان به کشاورزان
|پیامما| بهار و تابستان برای کشاورزان اصفهانی پر از چالش بود. سال را با تلاش برای قطع خط لوله انتقال آب از اصفهان به یزد شروع کرده بودند و با وجود همه تلاشها برای تحقق حقابه، دستآخر حتی در بخش کشت دیم هم به مشکل خوردند: آبی در سد زایندهرود برای تحویل به کشاورزان اصفهان وجود نداشت. وزارت نیرو اعلام کرده است چارهای جز کاهش توسعه اراضی باغی و زراعی در این حوضه آبریز ندارد. کشاورزان میپرسند پس معیشت و شغل ما چه میشود؟ رئیسجمهوری به اصفهان سفر کرده است و به کشاورزان قول داده مشکلشان را حل کند. کارشناسان اما میگویند: پزشکیان وعده سر خرمن داده است. کشاورزی اصفهان و استانهای برداشتکننده از زایندهرود باید کوچک شود، راه دیگری نیست.
