بایگانی مطالب برچسب: فرونشست زمین
بحران آب را فریاد بزنیم
در حوزه مدیریت بحران و مخاطرات، تفکیک روشن میان علل ریشهای (مخاطره الف) و پیامدهای ثانویه یا ظاهری آن (مخاطره ب) از اهمیت حیاتی برخوردار است. یکی از خطاهای رایج در مدیریت مخاطرات، تمرکز بیشازحد بر اثرات قابلمشاهده و فوری بحرانهاست، درحالیکه علت اصلی که عامل ایجاد این اثرات است، در حاشیه قرار میگیرد و یا کمرنگ میشود.
تشنه در خانه، پر تنش در مرزها
باید به فکر همکاری افتاد. تقابل و انفعال، رفتار عمومی دیپلماسی آب ایران بوده است. نتیجه این شد که سیاستهای همسایگان ما، جز تنش آبی، دستاوردی برای ما نداشته است. درواقع، مسئله دیپلماسی آب فعال بودن یا نبودن نیست، موضوع اصلی تغییر پارادایم و زبان مذاکره است. امروز سرنوشت جمعی و بحرانهای محیطزیستی ارزشهای جهانی است. توسعه پایدار یک موضوع صرفاً ملی نیست، باید در قالب سرنوشت مشترک جمعی به آن فکر کرد. این زبان را ایران باید تقویت کند.
کشت برنج در اصفهانِ فرونشسته
|پیامما| برداشتهای بیرویه آب از سفرههای زیرزمینی برای کشاورزی، در پی اضافه بارگذاریهای آبی بر زایندهرود و از دسترس خارجشدن منابع آبی قابلاستفاده برای کشت و زرع در اصفهان، عامل اصلی فرونشست در این منطقه بزرگ جمعیتی معرفی میشود. بااینحال، کشاورزان این استان حالا به برداشت آب از چاههای عمیق روی آوردهاند. اکنون برداشت آب از چاه، چسبیده به مناطق مسکونی شهری، جایی که همین حالا هم در خطر فرونشست گسترده قرار دارد، برای برنجکاری انجام میشود. محصولی که در میان تمام محصولات کشاورزی نامش به «آببری» شهره شده است. دانشگاه صنعتی اصفهان پیشنهادهای جوابپسدادهای برای مدیریت این بخش دارد که هم کاشت برنج منجر به فرونشست نشود و هم نفع کشاورز در آن دیده شود. پیشنهادی که از سوی دولت و مردم جدیگرفته نشده است.
چرخه معیوب مصرف گرایی در ایران
هر بار که بحران اقتصادی شدت میگیرد، توصیه به «کمتر مصرفکردن» دوباره بر سر زبانها میافتد. اما چرا جامعهای که از سادهزیستی سخن میگوید، در عمل بهعنوان جامعهای «مصرفگرا» شناخته میشود؟ تناقضی که نهتنها به سفرههای مردم ضربه میزند، بلکه تابآوری اقتصادی کشور را هم تضعیف میکند. ناصر فکوهی، انسانشناس و استاد بازنشسته دانشگاه تهران، نقدی جدی بر سیاستهای فرهنگی و اقتصادی کشور دارد و معتقد است: «ریشه مصرفگرایی در جامعه ایران نه در تمایلات افراد، بلکه در ناهماهنگی گفتار و کردار نهادهای رسمی است.» او در گفتوگو با «پیام ما» به ریشههای تاریخی و فرهنگی این پدیده میپردازد و توضیح میدهد چرا سیاستهای ناکارآمد و دخالتهای نادرست دولت، جامعه را در چرخهای معیوب از مصرف و نارضایتی گرفتار کرده است.
رودخانه «اعلا» را به کجا میبرید؟
اعتراض خوزستانیها به طرحهای انتقال آب دوباره بالا گرفته است. این بار طرح انتقال آب از سرشاخه رودخانه علاء (اعلا) در شمالشرق خوزستان به استان کهگیلویهوبویراحمد است که صدای اعتراض مردم را بلند کرده. طرح انتقال آب از رودخانه علاء در حالی چراغ خاموش، آغاز شده که نگاهها در جای دیگر، متوجه فشارهای وزارت نیرو برای اجرای طرحهای جدید انتقال آب از سرشاخههای رودخانه کارون بود. واکنشها به انتشار خبر اجرای این پروژه که در بیاطلاعی خوزستانیها کلید خورده، از دو هفته پیش شروع شد. در پی آن، تعدادی از اهالی روستاهای شهرستان صیدون که هممرز با استان کهگیلویه است، روز جمعه تجمعی اعتراضی برپا کردند. آنها با پای پیاده عازم کارگاه محل اجرای طرح شدند تا خودشان ماشینآلات را جمعآوری کنند. وقتی نیروی انتظامی جلوی راهشان را گرفت، با سنگ جاده خوزستان به کهگیلویه را مسدود کردند.
رسانه آزاد ضامن طبیعت پایدار
مسئولیت تاریخی برای نجات از فرونشست
|پیام ما| وزیر میراثفرهنگی و رئیس سازمان حفاظت محیطزیست در جلسهای مشترک از تهدید فرونشست برای هویت ایران، پیوند ناگسستنی فرهنگ و محیطزیست و ضرورت حفاظت از سرزمین و تاریخ آن گفتند. آنها در هجدهمین نشست شورای راهبردی وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایع دستی از یک سو از برنامه گردشگری صحبت کردند و از سوی دیگر درباره گردشگری بیتوجهی به محیطزیستی زنهار دادند. در این نشست، در حالی که «سیدرضا صالحی امیری»، وزیر میراثفرهنگی از برنامههایی چون تغییر کاربری اراضی و بهرهبرداری از حریم رودخانهها را از مشوقهای اصلی دولت در حوزه گردشگری معرفی میکرد، «شینا انصاری»، رئیس سازمان حفاظت محیطزیست، درباره توسعه گردشگری بدون پیوستهای محیطزیستی و آسیب جدی به اکوسیستم هشدار داد.
جنگ نابرابر کورهها و فیوزها
هنوز موانع صادراتی، بازاریابی و رعایت حقوق مالکیت فکری و معنوی در حوزه صنایعدستی بهصورت کامل رفع نشده که قطعی برق و خاموشیهای گسترده، دردسرهای هنرمندان و تولیدکنندگان را مضاعف کرده است. یکی از هنرمندان فعال در حوزه سفال و سرامیک از مشکلات ناشی از قطعی برق در کارگاهش میگوید و معتقد است قطع سراسری برق نهتنها به توزیع یکنواخت انرژی کمک نمیکند، بلکه موجب مصرف انرژی و آلودگیهای محیطزیستی بیشتر حداقل در حوزه صنایعدستی میشود. او که هشتسالی میشود در حوزه سرامیک کار میکند و هنوز هم بیمه صنایعدستی ندارد، بدون پشتوانه مالی و با سختیهای بسیاری مسیرش را ساخته و حالا عمده محصولاتش به کشورهای دبی، بحرین، فرانسه و کانادا صادر میشوند.
