نشان «خورشید» کمیسیون ملی یونسکو به همراه نشان ایکوم به عبدالمجید ارفعی، متخصص زبان‌های باستانی و خط میخی عیلامی اهدا شد. پنجمین مراسم «تماشای خورشید»، به بهانه بزرگداشت عبدالمجید ارفعی، پژوهشگر و متخصص زبان‌های باستانی و مترجم خط میخی عیلامی با تسلیت حادثه سقوط «متروپل» و جان باختن شماری از هموطنان در آوار این ساختمان آبادان آغاز شد. جمعیت به یاد جان‌باختگان و بازماندگان این حادثه، یک دقیقه سکوت کردند و سپس به احترام استاد مترجم ایستادند و او را تشویق کردند. ارفعی پس از دریافت نشان گفت: «من گِرهی از نقش قالی فرهنگ ایران‌زمینم و این نقش قالی است که زیبا است.»

اینطور که روابط عمومی کمیسیون ملی یونسکو- ایران گزارش داده در این مراسم که با مشارکت موزه ملی ایران و ایکوم (کمیته ملی موزه‌ها در ایران) و به همت کمیسیون ملی یونسکو ایران برگزار شد، افرادی چون جلال‌الدین کزازی، شاهنامه‌پژوه؛ علی بلوکباشی، پژوهشگر و مردم‌شناس؛ یوسف ثبوتی، فیزیک‌دان و اخترشناس؛ ژاله آموزگار، اسطوره‌شناس و عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی و احمد محیط‌طباطبایی، رئیس ایکوم ایران (کمیته ملی موزه‌ها) حضور داشتند.
تا سال‌ها کسی اهمیت تخصص عبدالمجید ارفعی را درک نمی‌کرد
جبرئیل نوکنده، رئیس موزه ملی ایران که باستان‌شناس هم هست، گفت: «در موزه ملی گرد هم آمدیم تا بر مقام شامخ دکتر ارفعی ادای احترام کنیم و به رسم مهر و ادب بر ایشان تعظیم می‌کنم. سخن گفتن از آقای ارفعی به دلیل عمری ممارست در حوزه تخصصی ایشان کار سختی است. ایشان الفبای ایران ‌باستان را می‌خواند و پرده از اسراری برمی‌دارد که برای همه ما مهم است.»
او ادامه داد: «ارفعی از نخستین پژوهشگران در حوزه تاریخ باستان است که من به دلیل گرایش پیش از تاریخ، شانس بودن در محضرشان را به ویژه در دوران دانشجویی نداشتم. متاسفانه تا سال‌ها درک و دریافتی درباره اهمیت تخصص ایشان وجود نداشت، اما این چهره پرتلاش فرهیخته با همه این کج‌فهمی‌ها در هر فرصتی از کوشش دست نکشید.»
نوکنده گفت: «او در سامان‌دهی کتیبه‌های موزه ملی ایران نقش بسزایی داشته و بیش از پنج‌هزار اثر را به سامان رسانده است.»
رئیس موزه ملی ایران با اشاره به همکاری عبدالمجید ارفعی در خوانش الواح گلی تخت جمشید در مؤسسه باستان‌شناسی شیکاگو، عنوان کرد: «تا کنون به همت آقای ارفعی ۲ هزار و ۲۶ قلم از این گل‌نوشته‌ها به ایران بازگشته است.»
نوکنده بیان کرد: «دکتر ارفعی دانش، فروتنی و عشق به این کار را برای همه ما به ودیعه گذاشته‌اند. قطع به یقین نام ایشان آذین‌بخش تاریخ و فرهنگ ایران‌زمین است.»

بلوکباشی: دکتر ارفعی گامی بزرگ برای آشنایی با تاریخ فرهنگ و تمدن ایران در سپیده‌دم تاریخ تمدن بشری پدید آورد. ایشان عرصه آگاهی‌های ما را گسترش داد و ما را با فرهنگ پیشینیانمان آشنا کرد. بزرگترین خدمتی که دکتر ارفعی به ما کرد این است که دریچه‌ای از اوضاع اقتصادی و سازمان کار در دوره هخامنشی را برای ما روشن کرده است

«ذوالقرنین» را برای ما رمزگشایی کردید
حجت‌الله ایوبی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران نیز در این مراسم گفت: «روزگار ما دشوار است، جدای از مسائل مختلف، گرد و غبار و آلودگی هوا، این فضا را ناامیدکننده‌تر کرده است، اما اتفاقاً چنین روزگاری وقت گفتن از نام عزیزانی چون آقای ارفعی است تا به واسطه شناخت مفاخرمان، آسمان هم به ما مِهر کند و به جای غبار باران رحمت بر ما ببارد.»
او در ادامه بیان کرد: «ما در برگزاری پنجمین آیین از «تماشای خورشید» در مقام نکوداشت نیستیم. ما همه را به تماشای این خورشیدها فرامی‌خوانیم.»
ایوبی سپس خطاب به ارفعی گفت: «ما بخشی از تاریخ پرافتخار این روزگار را مدیون شما هستیم. شما سخن‌های نغزی در گفت‌وگو با میخ‌های سخنگو را برای ما روایت کردید. یکی از سخن‌های نغز که شما روایت کردید، آئین فتح و پیروزی کوروش بزرگ است. جهان امروز نیازمند است که از کوروش این اخلاق فتح و پیروزی را یاد بگیرد. شما «ذوالقرنین» را برای ما رمزگشایی کردید و ما فهم این هویت را مرهون تلاش شما هستیم. ما امروز به ایرانی بودنمان بیش از همیشه افتخار می‌کنیم.»
در ادامه این سخنان، ویدیویی به نام «فرزند ایران» درباره زندگی این فرهیخته حوزه تاریخ باستان پخش شد که افرادی چون ژاله آموزگار، محمد بهشتی و سید احمد محیط‌طباطبایی درباره جایگاه عبدالمجید ارفعی سخن گفتند.
پاره‌ای از زبان‌ها خاموشند
میرجلال‌الدین کزازی، استاد دانشگاه و شاهنامه‌پژوه نیز بیان کرد: «ما امروز گرد هم آمدیم تا یکی از فرزندان برومند این سرزمین را گرامی بداریم. مردی که مرد باستان است. داستان باستان را برای ما بازمی‌گوید. دکتر ارفعی گنج است؛ گنجی گرانمایه و کم‌مانند و نازش‌خیز.»
او حرف‌هایش را اینطور ادامه داد: «من مرد چاپلوسی نیستم. هرگز سخنی بر زبان من به پاس خوشایند دیگری نرفته است. می‌خواهم برای شما روشن بدارم که چرا این مرد مِهین گنج است. پاره‌ای از زبان‌ها خاموش و مرده هستند. این زبان‌ها خاموشند؛ زیرا در روزگار ما کسی آن‌ها را به کار نمی‌گیرد و گوینده‌ای ندارند.»
این استاد زبان و ادبیات‌فارسی اضافه کرد: «اما در دیدی دیگر این زبان‌های خاموش می‌توانند زنده‌ترین و تپنده‌ترین زبان‌ها باشند. حتی زندگی و تپندگی‌شان بیش از زبان‌های زنده‌ است. این زبان‌ها شالوده زنده زبان‌ها را می‌ریزند. اگر ما زبان شکرین پارسی را گرامی می‌داریم و ارج می‌نهیم، آن زبان‌های خاموش را ارج نهاده‌ایم. زبان‌های کهن به نیاکان می‌مانند، زبان پارسی به نواده. هر نواده بهره‌هایی از نیاکان خود دارد.»
او همچنین بیان کرد: «کسی که در باستان ایران می‌پژوهد، پژوهشگر راستین اکنون و آینده ایران است. زبان پارسی پیوندهای تنگ و ناگزیر با زبان‌های باستانی ایران دارد. دریغ بزرگی است که ما در این سالیان به این زبان‌ها بسیار کم می‌پردازیم و آماج بی‌مهری ما شده‌اند.»
کزازی پایان گفته‌هایش، به مرگ برادرش میرکمال‌الدین کزازی اشاره کرد که یکی از پژوهشگران حوزه زبان‌های تاریخی بود و درگذشت او را تسلیت گفت.
همه عمر در اندیشه هویت دیروز
علی بلوکباشی، پژوهشگر و انسان‌شناس هم در سخنانی درباره ارفعی گفت: «من از انسانی صحبت می‌کنم که همه عمر در اندیشه شناساندن هویت دیروز سرزمین ایران بود تا به امروز ما هویت ببخشد. من در نیمه نخست دهه ۴۰ در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران با دکتر ارفعی آشنا شدم. در آن زمان آشنایی ما با درود و بدرود آهنگین کلام ایشان همراه بود که هنوز گوش مرا نوازش می‌دهد.»
این انسان‌شناس با اشاره به زادگاه ارفعی در لارستان فارس به داستان کرامات یکی از علمای این شهر اشاره کرد و گفت: «امروز علامه‌ دیگری از آن سرزمین در این روزگار برخاسته که کرامتی دیداری و ملموس دارد. کرامت ایشان تاباندن نور بر بخش تاریکی از تاریخ باستان ایران است.»
بلوکباشی همچنین بیان کرد: «دکتر ارفعی گامی بزرگ برای آشنایی با تاریخ فرهنگ و تمدن ایران در سپیده‌دم تاریخ تمدن بشری پدید آورد. ایشان عرصه آگاهی‌های ما را گسترش داد و ما را با فرهنگ پیشینیانمان آشنا کرد. او با خوانش گل‌نوشته‌های تخت‌جمشید اوضاع مالی و اداری دوره هخامنشیان را کاملاً روشن کرده است. از این رو بزرگترین خدمتی که دکتر ارفعی به ما کرد دریچه‌ای از اوضاع اقتصادی و سازمان کار در دوره هخامنشی را برای ما روشن کرده است.»
یوسف ثبوتی، فیزیکدان و اخترشناس هم از چگونگی آشنایی‌اش با ارفعی گفت و ادامه داد: «من در طول زندگی یکی از علاقه‌مندان به این الواح گلی بودم و گاهی آن‌ها را مطالعه می‌کنم، اما فقط به عنوان یک دانش‌آموز مبتدی این کار را می‌کنم. می‌دانم که کار و خدمت بسیار بزرگی به این سرزمین کردید و همین امر کافی است برای ارج نهادنِ این انسان بزرگ.»

رئیس موزه ملی ایران با اشاره به همکاری عبدالمجید ارفعی در خوانش الواح گلی تخت جمشید در مؤسسه باستان‌شناسی شیکاگو، گفت: تا کنون به همت آقای ارفعی ۲ هزار و ۲۶ قلم از این گل‌نوشته‌ها به ایران بازگشته است

من گِرهی از نقش قالی ایران‌زمینم
سپس «نشان خورشید» و «نشان ایکوم» با حضور حجت‌الله ایوبی، ژاله آموزگار، جبرئیل نوکنده، احمد محیط طباطبایی ، علی‌بلوک باشی و یوسف ثبوتی به عبدالمجید ارفعی اهدا شد. عبدالمجید ارفعی پس از دریافت این نشان‌ها از همه حضار سپاس‌گزاری کرد و گفت: «امروز نه بزرگداشت من، بلکه بزرگداشت استادانی است که به من آموختند تا امروز من اینجا باشم؛ دکتر پرویز ناتل خانلری که مرا به این کار تشویق کرد، از دکتر حسن علوی که اگر چشمان من را عمل نمی‌کرد من به دبیرستان هم نمی‌رسیدم. از دکتر فرزانگان، دکتر صف‌آرا که زندگی را با ابتلای سخت به کرونا، به من بازگرداندند. من گِرهی از نقش قالی فرهنگ ایران‌زمین هستم و این نقش قالی است که زیبا است.»
در ادامه اهالی اِوز هدیه‌ای به عبدالمجید ارفعی اهدا کردند. بازرگان، یکی از اهالی اوز گفت: «ما افتخار داشتیم که موزه مردم‌شناسی شهرمان به دست ایشان افتتاح شد و شهر ما به وجود چنین نازنینی افتخار می‌کند.»