با وجود تعطیلات نوروز اما کیفیت هوای شهر در ماه فروردین آنچنان مطلوب نبود و شهروندان تهرانی در این ماه تنها دو روز تنفس در هوای پاک را تجربه کردند و بیست‌و‌پنج روز هوا در شرایط قابل قبول قرار داشت. طبق اطلاعات منتشر شده از شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، فروردین ماه هوا ۴ روز در شرایط ناسالم برای گروه‌های حساس بود که علت آن افزایش ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرونی بود. مدیر واحد پایش کنترل کیفیت هوای تهران ۲۰ فروردین ماه علت کاهش کیفیت هوا را در این ماه کاهش بارندگی و ایجاد کانون‌های گردوغبار در اثر خشکسالی برشمرده بود. محسن روشنی پیشتر به مهر گفته بود: «تهران طی فروردین ۱۴۰۰ آلوده‌تر شده است معمولاً روزهای ابتدایی فصل بهار که همزمان با تعطیلات نوروز است با کاهش سفرهای درون شهری در تهران مواجه هستیم. از سویی دیگر عموماً طی ماه‌های فروردین و اردیبهشت بارش‌های خوبی در سطح شهر تهران داریم که با وزش باد نیز همراه می‌شوند. بارش باران و وزش باد طی بهار سبب می‌شود که کیفیت هوا در نقاط مختلف ازجمله تهران مطلوب شود اما متاسفانه طی سال جاری به دلیل کاهش بارش‌ها، اقلیم خشک‌تری نسبت به سال‌های گذشته در تهران داریم.»
به گفته مدیر واحد پایش شرکت کنترل کیفیت هوای تهران این شرایط سبب شده است که هنگام وزش باد در تهران گرد و خاک از کانون‌های مختلفی به شهر منتقل و در نتیجه بر تعداد روزهای آلوده افزوده شود.
ذرات معلق عامل ناپاکی هوای فروردین‌ماه
حالا با شروع ماه اردیبهشت شرکت کنترل کیفیت هوای تهران، گزارش‌های تکمیلی درباره وضعیت هوای شهر تهران منتشر شده است. در این گزارش آمده است که شاخص آلایندگی ذرات معلق کوچکتر از ۱۰ میکرون در روزهای ابتدایی فروردین ماه نسبت به دیگر روزها افزایش داشته است، همچنین طبق گزارش ایسنا، ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون در سال ۱۳۹۹ سبب آلوده شدن هوای پایتخت طی ۸۷ روز از سال شد.
کیفیت هوا پایین آمده است
آمارها همچنین نشان می‌دهد که فروردین سال جاری تعداد روزهایی که شهروندان های پاک را استشمام کردند نسبت به سال قبل کاهش پیدا کرده است، در گزارش آماری شرکت کنترل کیفیت هوای تهران همچنین آمده است که فروردین ماه سال ۱۳۹۸ کیفیت هوا در پایتخت طی ۲۱ روز در شرایط پاک قرار داشت که به‌نوعی رکورد محسوب شد. کیفیت هوا در این‌بازه زمانی ۱۰ روز نیز در شرایط قابل قبول گزارش شده بود. این درحالیست که طی فروردین ماه سال ۱۳۹۷ نیز همانند امسال کیفیت هوا در برخی از روزها پایین بود و آلودگی گزارش شده بود و وضعیت هوا در شرایط ناسالم برای گروه‌های حساس قرارداشت. همچنین ایسنا در گزارش دیگری آورده است که تهرانی‌ها در فروردین ماه این سال ۲۵ روز هوای مطلوب تنفس کردند که از این بین سهم هوای پاک سه روز و سهم هوای قابل قبول ۲۲ روز بود. گفتنی است که کیفیت هوا طی این بازه زمانی شش روز به‌دلیل افزایش غلظت ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون در شرایط ناسالم برای حساس‌ها بود. این درحالیست که کیفیت هوای تهران در اولین ماه از بهار سال ۱۳۹۶، ۹ روز در شرایط پاک، ۱۸ روز در شرایط قابل قبول و چهار روز به‌دلیل افزایش غلظت ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون در شرایط ناسالم برای گروه‌های حساس قرار داشت همچنین کیفیت هوا طی این بازه زمانی در سال ۱۳۹۵ نیز ۱۰ روز در شرایط پاک و ۲۱ روز در شرایط قابل قبول گزارش شد.
ذرات معلق بیماری‌زا
پژوهشکده محیط زیست ایران در پژوهشی درباره ذرات معلق نوشته است: ذرات معلق هوا اصطلاحی است که برای توصیف ذرات جامد و مایع پراکنده شده در هوا به کار می‌رود که بزرگتر از مولکول‌های مجزا (مولکول‌هایی با قطر تقریباً 1نانومتر) و کوچک‌تر از 500 میکرومتر است. ذرات در این ابعاد دارای زمان ماندگاری به حالت تعلیق متغیری از چند ثانیه تا چندین ماه هستند. ذرات بزرگتر از 1 میکرومتر و کوچک‌تر از 20 میکرومتر تمایل به پیروی از حرکت سیالی دارند که آنها را حمل می‌کند. ذراتی که قطر آنها تقریباً بالای 20 میکرومتر است، سرعت‌های ته‌نشینی بزرگ‌تری دارند و توسط نیروی ثقل و دیگر فرآیندهای اینرسی از هوا حذف می‌شوند. این ذرات نقش موثری در تشدید بیماری‌های ریوی و قلبی دارند و مواجهه طولانی مدت با این ذرات می‌تواند سبب حملات قلبی و بروز بیماری آسم شود. ذرات معلق همچنین می‌توانند به همراه باد تا فواصل طولانی حمل شوند و بر آب و خاک رسوب کنند. ایسنا سال گذشته نوشته بود که در پایتخت هر سال بیش از ۱۰ هزار تن ذرات معلق با ابعاد کمتر از ۲.۵ میکرون تولید می‌شود و آلودگی هوا سالانه حدود ۲.۶ میلیارد دلار به این شهر خسارت وارد می‌کند. براساس آخرین آماری سهم منابع متحرک در تولید آلاینده‌های گازی بیش از ۸۰ درصد و در بخش ذرات معلق بیش از ۶۰ درصد ذکر شده و خودروهای سواری، موتورسیکلت و تاکسی‌ها بیشترین سهم در تولید منابع متحرک را داشتند. همچنین بر اساس آخرین سیاهه انتشار شهر تهران، سهم منابع متحرک مانند تاکسی‌ها، خودروهای شخصی، اتوبوس‌ها و… در تولید ذرات معلق ۶۰ درصد است که در این بین خودروهای دیزلی پررنگ‌ترین نقش را دارند.