چوب رانت‌خواری لای چرخ اقتصاد

علی اصغر سمیعی

بنده در جوانی دوچرخه سواری می‌کردم،عضو تیم ملی و قهرمان کشور بودم. آن زمان گاهی از من راجع به نتیجه مسابقه‌ای سوال می کردند، و من چون وضع خودم و سایر رقبا و جاده و مسیر را می‌دانستم، حدس‌های اغلب درستی می‌زدم. پیش‌بینی راجع به مسیر حرکت چرخ اقتصاد کشور، در شرایطی که مسوولین هر روز با تصمیم‌های عجیب و اغلب غیرکارشناسی، مثل افزایش ناگهانی حداقل سرمایه صرافان و حذف عده زیادی از آنها، یا تک نرخی کردن‌هایی که با نرخ بازار بیش از ۵۰ درصد اختلاف دارد، و یا ممنوع‌المعامله کردن بیش از ۹۰ درصد از صرافان و … ما را حیرت‌زده می کنند، واقعا کاری دشوار است. ولی همان‌طور که قبلا هم گفته بودم، تا زمانی که نرخ تورم و بهره در کشور ما و کشورهای حوزه دلار تفاوت داشته باشد، تغییر نرخ برابری با دلار هم اتفاق خواهد افتاد. و دستور و تزریق و رفتارهای امنیتی در درازمدت و حتی میان مدت اثرگذار نیست و البته کاستن از نرخ تورم و سامان دادن به اوضاع اقتصادی احتیاج به اراده و شجاعت و البته زمان دارد. کاری که در شرایط حاضر مورد انتظار است و خیلی هم دشوار نیست، جلوگیری از ایجاد رانت و کم کردن و حتی به صفر رساندن اختلاف قیمت ارز رسمی و آزاد از یک طرف و جلوگیری از نوسانات و تلاطمات در بازار توسط سودجویان است. در حال حاضر انتقاد از بستری است که برای رانت خواری ایجاد شده است. در حال حاضر خریداران فراوانی در نوبت گرفتن ارز هر روز با پروفرم‌های خود به دنبال اخذ مجوزبرای گرفتن ارز ارزان هستند، بنده نمی‌گویم همه، ولی خیلی از واردکنندگان ممکن است مقدار ارز مورد نیاز خود را بسیار بیشتر از آن‌که لازم دارند، اعلام کنند و مابقی آن را بدون این‌که کالایی وارد کنند، در بازارهای غیر رسمی به فروش برسانند و این کاسبی شاید خیلی از کار و کاسبی عادی برایشان سودآورتر باشد. ولی اگر به هر دلیلی در شرایط فعلی به دادن ارز ارزان به شرکت‌های واردکننده اصرار هست، لااقل موقع دادن ارز به هر شرکت سوابق آن را بررسی کنید ببینید ظرف یک‌سال گذشته چه مقدار ارز در سنا به نام آن شرکت ثبت شده و نه این‌که شرکت‌هایی که در طول یک سال کمتر از 200 هزار دلار واردات داشته‌اند، به ناگهان بعد از اعلام نرخ 4200 تومانی در ظرف 10 روز بیش از پنج میلیون دلار ارز دریافت کنند و تازه این در حالی است که این گونه شرکت ها سابقه ای داشته باشند، وگرنه شرکت‌های خلق‌الساعه هم هستند که گاها توسط برخی از صرافان بزرگوار ایجاد شده‌اند که ارز صراف راه دوری نرود.

* رییس اسبق کانون صرافان