ایران نیازمند «هومن جوکار» است

حیات‌وحش ایران کارشناس کم ندارد، کارشناس خوب هم! برخلاف بسیاری از حوزه‌ها که افراد با انگیزه اقتصادی و… به آن وارد می‌شوند و تخصص کسب می‌کنند تا حقوقشان بالاتر رود،‌ در محیط‌زیست خبری از درآمدهای آنچنانی نیست. آنچه افراد را در این حوزه نگه می‌‌دارد، تنها علاقه‌مندی است و عشق به ایران و زیستمندانش.

 در این سال‌ها به‌واسطه کارم، با کارشناسان مختلفی صحبت کرده‌‌ام. از همه آنها آموخته‌ام؛ یاد گرفته‌ام که از زاویه دیگری هم می‌شود به موضوع نگاه کرد،‌ درگیر جزئیات شد و این تصور خام و باطل را کنار گذاشت که انجام کار حفاظتی ساده است. در این سال‌ها درگیر بحث‌ها و درگیری‌های کارشناسان مختلف هم بوده‌ و با برخی از آنها هم سفر رفته‌ام. اما این یادداشت درباره آن سفرها،‌ دعواهای کارشناسی، یوزپلنگ‌، لاک‌پشت‌های پوزه‌عقابی و.. نیست. این یادداشت را به‌بهانه تولد «هومن جوکار» می‌نویسم،‌ یکی از بهترین کارشناسان حیات‌وحش ایران!‌

هومن جوکار را از سال‌های ابتدایی دهه ۹۰ می‌شناسم؛ همان وقت که مدیر پروژه یوزپلنگ آسیایی بود، آن وقت که در یک انجمن کوچک محلی کار می‌کردم و در دفترشان کارهایمان را توضیح می‌دادیم. در همان سال‌ها با ما همسفر شد تا کارمان را از نزدیک ببیند. در یکی از همان سفرها بود که میزان شور و اشتیاقش را نه‌تنها به یوزپلنگ، بلکه به سایر گونه‌های حیات‌وحش دیدم؛ ردی از پرنده‌ای می‌دید‌، چشم‌هایش تیز می‌شد تا ببیند کدام گونه است. برای ما درباره اینکه چطور راحت‌تر پرنده را پیدا کنیم، حرف می‌زد. با بچه‌ها راه می‌رفت و از ردپاهای کنار جوی آب می‌گفت؛ اینکه متعلق به کدام گونه‌اند. با محیطبانان درباره‌ مشکلاتشان گفت‌وگو می‌کرد و با محلی‌ها درباره منطقه‌شان و کسب‌وکارشان!‌

مجموع همه این خصوصیات است که «هومن جوکار» را یگانه می‌کند. ممکن است بگویید در این کار یا آن کار موفق نبود. انتقاد را می‌شود به عملکرد هر کسی وارد کرد‌، منظورم این نیست که بگویم هومن جوکار بی‌عیب و نقص بود و در این یادداشت قدیسی از او بسازم. قصدم این است که بگویم محیط‌‌زیست ایران نیازمند اوست، نیازمند او که عاشق ایران و زیستمندانش است،‌ نیازمند او که می‌دانست چطور با هر کسی حرف بزند تا متقاعد شود و قدمی برای حفاظت بردارد.

خاطره‌ای از روزهای تلخ پایانی سال ۱۳۹۶ دارم. در منطقه‌ای که کار می‌‌کردیم، قاعدتاً افراد با دیدگاه‌های مختلف حضور داشتند. یکی از اهالی گفتمان رسمی برایشان حجت بود و کمترین تردیدی درباره آن نداشت. در همان روزها که هومن جوکار به‌همراه سپیده کاشانی، همسرش، بازداشت بودند، سری به منطقه زدیم،‌ بحث به هومن جوکار رسید،‌ پاسخش را هنوز به خاطر دارم «ان‌شالله اشتباه شده و بازمی‌گردد.» این گفته نشان می‌داد چقدر هومن جوکار عاشقانه کارش را انجام داده، چقدر درست رفتار کرده که خطی انداخته بر باور آنکه هیچ انعطافی در عقیده‌اش نمی‌داد. امید دارم مسئولان محیط‌زیست‌، مسئولانی که دستشان به جایی می‌رسد، کاری کنند که «هومن جوکار»‌،‌ «امیرحسین خالقی»، «طاهر قدیریان» و سایر کارشناسان حیات‌وحش که مشکلی در انجام کارشان دارند، برگردند. وفاق این نیست که مدیران دولت قبل و دولت‌های قبل را نگه‌داریم یا آنها را به‌کار گیریم، وفاق این است که ایران بتواند از تمام سرمایه‌های انسانی‌اش در داخل و خارج کشور استفاده کند و آباد شود. هر روز تأخیر در انجام این کار،‌ خسارتی است جبران‌نشدنی!