مطالعه‌ای جدید که در مجله‌ی علمی Nature منتشر شده است، زنگ خطری جدی برای گونه‌های جانوری آب شیرین به صدا درآورده است. این مطالعه نشان می‌دهد که نزدیک به 25 درصد از این گونه‌ها، شامل سنجاقک‌ها، ماهی‌ها و خرچنگ‌ها، در معرض خطر انقراض قرار دارند. پژوهشگران در این مطالعه حدود 23500 گونه را بررسی کردند و دریافتند که 24 درصد از آنها در دسته‌های “آسیب‌پذیر”، “در معرض خطر” یا “به شدت در معرض خطر” طبقه‌بندی می‌شوند.

پاتریشیا چاروت، زیست‌شناس دانشگاه فدرال سئارا در برزیل و یکی از نویسندگان این مطالعه، با اشاره به آسیب‌پذیری این اکوسیستم‌ها، حتی در رودخانه‌های بزرگ مانند آمازون، می‌گوید: “رودخانه‌های عظیم ممکن است نیرومند به نظر برسند، اما زیست‌بوم‌های آب شیرین بسیار شکننده هستند.” کاترین سیر، جانورشناس اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت (IUCN) نیز خاطرنشان می‌کند که این اکوسیستم‌ها، با وجود اینکه کمتر از یک درصد از سطح زمین را تشکیل می‌دهند، میزبان حدود 10 درصد از گونه‌های جانوری جهان هستند.

تهدیدهای متعددی بقای این گونه‌ها را به خطر می‌اندازند؛ از جمله آلودگی آب، ساخت سد، برداشت بی‌رویه آب، کشاورزی صنعتی، گونه‌های مهاجم، تغییرات اقلیمی و دیگر اختلالات زیست‌محیطی. محققان تأکید می‌کنند که اغلب این گونه‌ها با بیش از یک تهدید مواجه هستند و چندین عامل به‌طور همزمان بقای آنها را در معرض خطر قرار می‌دهند.

استوارت پیم، بوم‌شناس دانشگاه دوک که در این پژوهش مشارکت نداشته است، این مطالعه را “تحقیقی بسیار مهم و مدت‌ها مورد انتظار” می‌خواند و به شدت دگرگون شدن تقریباً تمام رودخانه‌های بزرگ در آمریکای شمالی و اروپا را عاملی تهدیدکننده برای گونه‌های آب شیرین می‌داند. او هشدار می‌دهد که رودخانه‌ها و تالاب‌ها تمام اتفاقات اطرافشان را جذب می‌کنند، و یک حادثه مانند نشت مواد شیمیایی می‌تواند به راحتی یک گونه را به طور کامل نابود کند.

در آمریکای جنوبی نیز، رودخانه‌ی آمازون و زیست‌بوم پیرامون آن با تهدیدهایی مانند جنگل‌زدایی، آتش‌سوزی و استخراج غیرقانونی طلا مواجه است. چاروت می‌گوید که آتش‌سوزی‌های عمدی برای پاک‌سازی جنگل باعث ورود خاکستر به رودخانه‌ها می‌شود و معدن‌چیان غیرمجاز طلا نیز جیوه سمی را مستقیماً وارد آب‌ها می‌کنند.