شاید در نگاه اول ماجرای «امیرحسین مقصودلو»، معروف به «امیر تتلو»، عجیب به‌نظر برسد، اما اندکی تأمل در داستان او، احتمالاً این نتیجه را به ذهن متبادر کند که آنچه برای تتلو رخ داد، خروجی طبیعی ساختار سیاسی و اجتماعی ایران است. قصدم این نیست که هر آنچه را که به‌عنوان جرم بر امیر تتلو مترتب شده است، از اساس منکر شوم؛ چه اینکه دادگاه او برگزار شده و طی روند دادرسی و پس از دفاعیات وکیل، حکمی برای او صادر شده است. او از برخی اتهامات تبرئه شده و درباره برخی دیگر محکوم شناخته شده است.

وکیل او نیز در گفته‌هایش تقاضای رأفت اسلامی برای تتلو داشته است. در این میان، اما یک سؤال مهم وجود دارد و آن اینکه چرا افکار عمومی در ایران، به‌رغم اینکه دادگاه حکم به محکومیت او داده است، تتلو را قربانی می‌دانند؟ در پاسخ به این سؤال، دیگر استدلال‌های حقوقی و قضائی به‌کار نمی‌آید. هر آنچه هست، مسیری است که تتلو طی کرده و رفتاری است که ساختار سیاسی و اجتماعی با او داشته است. از منظر آسیب‌شناسانه، نمی‌توان انکار کرد که امیر تتلو با آن روحیات و سابقه اجتماعی و هنری که داشته، مسیرهایی پیش پای خود دیده و هر یک را آزموده است. اما به‌دلایل متعددی که برخی را می‌دانیم و از برخی مطلع نیستیم، هیچ‌کدام از آن مسیرها او را به آنچه می‌خواسته، نرسانده است.

پس از مشکلات بسیار برای کسب مجوز انتشار آلبوم موسیقی، او آهنگ‌هایش را به‌صورت رایگان در فضای مجازی منتشر کرد که البته مورد استقبال نیز قرار گرفت. در برهه‌ای برخی شخصیت‌های سیاسی به این نتیجه رسیدند که در یک رقابت انتخاباتی می‌توانند روی تعداد دنبال‌کنندگان تتلو در فضای مجازی برای شرکت در انتخابات، حساب باز کنند. بنابراین، دیداری با او برنامه‌ریزی شد که البته نتیجه مدنظر آن سیاسیون را در پی نداشت و بعدها برخی از آن دیدار به‌عنوان بدترین تصمیم آن کاندیدای انتخابات یاد کردند. پس‌ازآن، به‌ناگاه تتلو روی عرشه یک ناو جنگی دیده شد و روی ناو، آهنگی را خواند و ضبط کرد. اما همه آنچه تتلو کرد، باعث نشد جایگاهی در فضای فرهنگی و موسیقی کشور به او اختصاص داده شود. انصاف نیست، اگر نگوییم رسانه‌ها نیز در رساندن تتلو به جایی که حالا هست، نقش داشته‌اند. تتلو از سوی رسانه‌ها نیز به ابزاری برای تخطئه و حمله به برخی جریانات سیاسی تبدیل شد.

هر چند دیدار یک کاندیدای انتخاباتی با تتلو در سال ۱۳۹۶، نخستین دیدار یک کاندیدای انتخابات ریاست‌جمهوری با یک خواننده رپ نبود. پیشتر و در سال ۸۸ نیز یک کاندیدای دیگر انتخابات ریاست‌‌جمهوری با یک خواننده رپ دیدار کرده بود و البته آن هم نتایج مثبتی برایش به‌همراه نیاورد. اما تتلو بیشتر در دسترس بود، بنابراین بیشتر از سوی رسانه‌ها، دستاویز رقابت‌های سیاسی قرار گرفت. مراد این نیست که خواست و اراده شخص تتلو را رد کنیم. مسلماً او نیز از خود اراده داشت و می‌توانست مسیر دیگری انتخاب کند. اما به‌طور حتم، اگر قدرت را مبنایی برای تقسیم سهم مسئولیت قرار دهیم، مسئولیتی که متوجه ساختار سیاسی و اجتماعی ایران است، به‌مراتب بیشتر از مسئولیتی است که متوجه امیر تتلو است؛ خصوصاً تتلو که همه می‌دانیم ویژگی‌های شخصیتی و رفتاری خاصی داشته است. مقصود این نیست که تتلو را قربانی معرفی کنیم و چشم بر برخی از رفتارهای آسیب‌زننده او ببندیم بلکه باید توجه کنیم که گاهی اوقات ساختار منتقد رفتارهای تتلو نیز به‌طور مستقیم و غیرمستقیم در ایجاد چنین وضعیتی نقش داشته است. بنابراین، باید تا حدودی مسئولیت خود را بپذیرد.

از خودبیگانه‌کردن، یکی از خروجی‌های فقدان سیاستگذاری درست و منطبق با واقعیت‌های روز جامعه، در عرصه فرهنگی و اجتماعی است. اگر قرار است ساختار حکمرانی در ایران، با امیر تتلو‌های دیگر مواجه نشود -که هم آسیب‌اجتماعی به‌همراه دارد و هم اتلاف استعداد هنری و فرهنگی است- چاره‌ای جز این ندارد که واقعیت‌های این عرصه را آن‌طورکه هستند، مورد توجه قرار دهد؛ نه آن‌طور‌که از نظر خودش باید باشد و نیست. ادامه این نوع نگاه به عرصه فرهنگ، به‌معنای ایجاد امیر‌ تتلوهای دیگر در آینده خواهد بود. نکته تلخ ماجرا این است که ماه‌هاست که یک ایرانی، هر چقدر هم که مجرم باشد، در بند است و هر از چندگاهی به‌واسطه داستان و خبری، زندگی و آینده‌اش دستمایه رسانه‌ها و فضای مجازی می‌شود. مهمتر اینکه هر آنچه امروز درباره تتلو در جریان بوده است، نتوانسته تغییری در قربانی بودن تتلو در نظر افکار عمومی ایران ایجاد کند. از نظر افکار عمومی ایران، تتلو همچنان قربانی است.