بهدنبال توافق اجماعی کشورهای آسیا و اقیانوسیه، ایران بهعنوان رئیس این گروه در شورای حقوق بشر سازمان ملل انتخاب شد
فرصت ایران برای مقابله با هژمونی آبی ترکیه و افغانستان
5 بهمن 1403، 20:33
زیادهخواهیهای کشورهای بالادست در حوضههای آبریز مشترک باعث شده است امنیت آبی، غذایی و زیستی کشورهای پاییندست به مخاطره افتد و این مسئله یکی از مناقشات جدی میان دولتهاست. تغییرات آبوهوایی و نیاز کشورها برای افزایش سطح زیرکشت باعث شده است بهسمت احداث سد بروند، اما در دو دهه اخیر سیاست مهار آبهای سطحی بهسمت ایجاد هژمونی آب و فراتر از آن آغاز جنگ آب منطقهای رفته است. اسرائیل، ترکیه و افغانستان بارزترین مصداق عاملان جنگ آب منطقهای هستند. پروژههای آبی موسوم به گاپ، داپ و... علاوهبر سیاست مهندسی اجتماعی ترکیه برای اثرگذاری بر روی کردهای جنوب این کشور، فجایع زیستمحیطی بسیاری در کشورهای پاییندست مانند سوریه و عراق بهوجود آورده که سایر کشورها از جمله ایران را متأثر کرده است.
مسئله آب در افغانستان نیز باتوجهبه شرایط ایدئال میزان آب مازاد و موقعیت جغرافیایی آن، از دیرباز بهعنوان ابزار سیاسی و اقتصادی مطرح بوده و است. به همین دلیل، کشورهای مختلف برای نفوذ در حاکمیت این کشور و برای پذیرفته شدن در میان جامعه بهسمت سرمایهگذاری در سازه آبی میرفتند. بند کمالخان در اواخر دوره جمهوریت افغانستان بهنام توسعه کشاورزی و تولید برق، اما با هدف کنترل و انحراف جریان رودخانه هیرمند و احیای بخشی از اراضی گودزره، اسکان پشتونهای ناقل در ولایت نیمروز و ترکیب تغییر جمعیتی این ولایت به بهرهبرداری رسید. سدهای متعددی بر روی حوضههای آبریز مشترک افغانستان با کشورهای همسایهاش از جمله سد بخشآباد، سد پاشدان، نهر لشکری، کانال قوشتپه و… و حتی بر روی رودخانه کابل با مشارکت ترکیه، قطر، چین، هند، آمريکا و… تعریف و اجرا شد که برخی به بهرهبرداری رسیده است. این سازهها، امنیت آبی، غذایی و زیستی چهار کشور ایران، پاکستان، ترکمنستان و ازبکستان را مخاطره انداخته است.
هشتم اکتبر سال ۲۰۲۱، شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد با تصویب قطعنامه ۱۳/۴۸ برای اولینبار حق بر محیطزیست پاک، سالم و پایدار را بهعنوان یک حق بشری به رسمیت شناخت و از کشورهای عضو سازمان ملل متحد خواست تا برای اعمال این حق با یکدیگر همکاری کنند.
این قطعنامه موجب شد در ۲۶ جولای سال ۲۰۲۲ قطعنامه دیگری در مجمع عمومی سازمان ملل متحد مبنیبر قرارگیری حقوق زیستمحیطی در دسته حقوق بشر به تصویب برسد. این قطعنامهها یک ابزار مناسب حقوقی برای به چالش کشیدن کشورهایی است که بدون توجه به حقوق کشورهای پاییندست، اقدام به احداث سازههای بزرگ متعدد برای ایجاد یک هژمونی انجام میدهند.
سوم بهمن امسال، بهدنبال توافق اجماعی کشورهای آسیا و اقیانوسیه، ایران بهعنوان رئیس این گروه در شورای حقوق بشر سازمان ملل انتخاب شد. بنابراین، ایران مسئولیت هماهنگسازی و هدایت فعالیتهای گروه را در تمامی نشستهای شورای حقوق بشر و نیز فعالیتهای مربوط به دفتر کمیسر عالی حقوق بشر برعهده خواهد داشت.
حال که هژمونی آبی اسرائیل، ترکیه و افغانستان و جنگهای آبی منطقهای در قاره آسیا، محیطزیست کشورها را دچار چالش اساسی کرده است، بهگونهای که شاهد جابهجایی جمعیتی هستیم. بنابراین، با اتکا به قطعنامههای مذکور و موقعیت ریاست ایران بر گروه آسیا و اقیانوسیه شورای حقوق بشر بهعنوان بزرگترین گروه این شورا، فرصت مغتنمی است که با اجماع بینالمللی و بهرهگیری از ابزارهای حقوقی، سیاسی، اجتماعی و قضایی، کشورهای ناقض حقوق بشر در حوزه محیطزیست به چالش کشیده شوند. ازآنجاکه حاکمیت افغانستان بهدنبال تثبیت جایگاه خود در جامعه بینالملل است و بهشدت نیاز مشروعیت بینالمللی دارد، به چالش کشیده شدن گروه حاکم بر این کشور، یک پیام منفی به جامعه بینالملل مخابره میکند که طالبان قطعنامهها و معاهدات بینالمللی را نقض میکند و از طرفی قطعنامه مذکور، امکان محدود کردن سرمایهگذاری کشورهای ثالث در سازههای آبی را فراهم میکند.
برچسب ها:
نظر کاربران
نظری برای این پست ثبت نشده است.
مطالب مرتبط
نگاهی به رمان «آخر دنیا» نوشته «جنی ارپنبک»؛ روایتی از زندگیهایی که میتوانستند اتفاق بیفتند
اگر میشد زندگی را از نو نوشت
تمامقد به احترام شهدای دانشآموز میناب و لامرد
ای داغ، از قلب پریشانم چه میخواهی
پشت روایت «روستای گمشده»
صلح از جایی آغاز میشود که «دیگری» را به رسمیت بشناسیم
نورپردازی بناهای مسکونی؛ از نمایش اجتماعی تا هزینههای پنهان انرژی و شهری
پیامدهای یک هشدار جهانی برای ایران
روایت چگونه امکان تجربه روزگار نیامده را فراهم میکند؟
انسان، پناهنده داستان است
در فراسوی رودخانه
چطور اصفهان در حضور و بیحضور زایندهرود شهر دیگری است؟
نگاهی به کتاب «دو زن» نوشته «آلبرتو موراویا»
میوههای تلخ جنگ
حفاظت از محیطزیست با ممنوعیت پیش نمیرود
وب گردی
- معرفی طرح های بیمه تکمیلی انفرادی سامان | پوششها و شرایط خرید
- مطالبه گنجاندن حداقل حقوق ۷۰ میلیونی معلمان در بودجه ۱۴۰۶
- درخواست معافیت دانشجویان ممتاز دکتری دانشگاه آزاد اسلامی از آزمون جامع
- درخواست افزودن درس موسیقی در مدارس
- حذف شرط: کد تخفیف اسنپ فود کد تخفیف اسنپ فود
- مطالبه عمومی برای اجرای مصوبات انتقال معادن شیراز
- شناسنامه دار بودن ظروف صنعتی چه نقشی در مدیریت مسئولانه آن ها دارد؟
- قیمت بلیط اتوبوس به مرزهای غربی کشور مشخص شد
- کمک به تأمین مالی یا واردات داروی ELAHERE برای بیماران مقاوم به شیمیدرمانی در سرطان تخمدان
- آیا با کپی مدارک می توان سوار قطار شد؟ بیشتر
بیشترین نظر کاربران
در روزهای جنگ، جامعه را تنها نگذاریم
پربازدیدها
1
رقص سوگوارانه؛ کنشی مقاومتی
2
رقص عزا
3
مبارزه با جستوجوی گنج
4
هوای آلوده با موتورهای منسوخشده و آلاینده خودروهای داخلی
5
گنجِ گمشده زیر چرخ لودرها




دیدگاهتان را بنویسید