گشایش قفل های زنگ زده
این روزها که گزارش تصویری روند بازسازی باغ فتح آباد کرمان، سایت های خبری و فضای مجازی را پر کرده و خبرنگاران خبر از پیشرفت فیزیکی عملیات بهسازی آن می دهند، کمتر کسی است که از این رخداد شادمان نباشد. تصور این که باغ شاهزاده ای در آن سوی شهرمان و باغ فتح آبادی در سوی دیگر دیارمان داشته باشیم قند توی دل آدم آب می کند.
اما واقعیت تلخی که سال های سال است شهر کریمان با آن دست و پنجه نرم می کند، فرسودگی بافت قدیم و از دیگر سو حاشیه نشینی های گسترده است. ما کرمانیان دیرگاهی است که با سخاوت هر چه تمام تر «قلب» شهرمان را در اختیار افاغنه قرار داده ایم و هموطنان ایرانی را در حاشیه شهر جا داده ایم. دیرگاهی است که هویت شهرمان در اجاره افغانی هاست و خود «خوش نشین» شهرک های نوظهور در بیابان های سابق شهرمان شده ایم. نمی خواهم واقعیت های زندگی امروزی را نادیده بگیرم و دل به خاطرات گذشته ببندم که این نوشتار جای آن نیست. اما برای پی بردن به عمق زخمی که بر قلب شهر نشسته ساعتی قدم زدن در بافت تاریخی شهر کفایت می کند.
«میدان ارگ» یکی از میادین تاریخی شهر ماست که قریب یک قرن از برپایی بناهای آن می گذرد و بخش وسیعی از تاریخ معاصر کرمان را نمایندگی می کند، حال به جای آن که مکانی برای تفریح شهروندان و محیطی جهت امور فرهنگی شهر باشد، محلی برای شست و شوی «پشم گوسفند» و انبار کردن «پرز قالی» و ضرب المثل بی نظمی و بی قاعدگی شده است. حتماً شما هم شنیده اید افراد بی نظم و شلخته و ناهنجار را به «لات های میدان ارگ!» تشبیه می کنند.
البته حرکت هایی از جانب میراث فرهنگی، صورت گرفته و برخی اماکن تاریخی با کاربری سفره خانه، موزه مردم شناسی و… احیا شده؛ اما هنوز تا رسیدن به نقطه ای که از نشان دادن این میدان به گردشگران داخلی و خارجی خجالت نکشیم فاصله دارد. آن هم گردشگرانی که خوشبختانه به تازگی شمارشان به گونه ای محسوس بیش تر شده است.
کاروانسراها، مسافرخانه ها و… – که قفل های زنگ زده شان شاهدی بر خالی ماندن این بناها برای سالیان متمادی است- می توانند رونق فرهنگی و اقتصادی را به «قلب نیمه جان» کرمان باز گردانند. در همین میدان بناهایی وجود دارد که می توان از آن ها به عنوان تالار نمایش تئاتر و نگارخانه برای نمایش آثار هنری استفاده کرد. هنرمندان کرمان هم پیشتر این کار را تجربه کرده اند. اجرای نمایشنامه های عامیانه کرمان توسط یک گروه تأتر در حمام ابراهیم خان در مهرماه سال 93 مهر تأییدی بر اجرایی شدن این دیدگاه است. این مهم نیز همکاری همه ارگان های مرتبط اعم از میراث فرهنگی، اوقاف،فرهنگ و ارشاد اسلامی، شهرداری، استانداری و… را می طلبد و تا زمانی که بافت تاریخی شهر دغدغه مشترک مردم و مسؤولان نشود همچنان مرکزی برای فروش اجناس اسقاطی باقی می ماند و شاهد چشم اندازی زشت در این میدان تاریخی خواهیم بود.