استان کرمان و بحران صنایع پایین دستی
حجت خالویی

با توجه به ظرفیت های استان کرمان از جمله وجود معادن بزرگ آهن در شهرهای سیرجان، زرند، مس در شهر سرچشمه و شهربابک و وجود صنایع بزرگ مرتبط با این معادن به همراه صنایع خودرو سازی در شهرستان بم استان کرمان را به استانی صنعتی بدل کرده است. وجود مجتمع های بزرگ صنعتی در شهرهای مذکور و همچنین کارخانجات متوسطی چون صنایع کاشی، آلومینیوم، تولید و بسته بندی مواد غذایی و … نیازمند صنایع کوچک پایین دستی جهت پشتیبانی می باشد . صنایعی جهت تامین قطعات و مشاوره های فنی، مهندسی و خدماتی، اما جایگاه این صنایع در استان کرمان کجاست؟ این مسئله به معضلی در صنایع استان کرمان تبدیل شده است به نحوی که بیشتر مجتمع های بزرگ جهت تامین نیازهای خود دست به دامن شرکت های خارج استانی شده اند . آیا واقعا پتانسیل ایجاد شرکت های پایین دستی در استان وجود ندارد؟ در حال حاضر شرکت های استانی در این حوزه در حال فعالیت می باشند اما این تعداد، تامین کننده نیاز صنعتی استان نمی باشد.
یکی از راه های ایجاد اشتغال با توجه به بحران بیکاری اهمیت دادن به این بخش از صنعت می باشد دستاوردهای این بخش شامل تجمیع سرمایه های کوچک، هدفمند کردن صنایع، خروج از بحران بیکاری و تربیت متخصصین در این زمینه است. در این خصوص بایستی سازمان های ذیربط چون شرکت شهرک های صنعتی، اتاق بازرگانی استان و دیگر نهادها برنامه ای هدفمند جهت ایجاد بستر مناسب برای رشد این صنایع در دستور کارقرار دهند هرچند که این کار تا کنون بصورت جسته و گریخته در قالب طرح های زود بازده و … صورت پذیرفته که به دلیل عدم نظارت صحیح بر اجرا بی نتیجه مانده است، تسهیل در تخصیص زمین و منابع انرژی، تخصیص تسهیلات بانکی با کارمزد پایین و بازپرداخت با تنفس و طولانی مدت، برنامه ریزی جهت تامین مواد اولیه این صنایع برای تولید کنندگان از نیازهای اصلی این بخش می باشد.
در این بین یکی دیگر از مشکلات بخش های صنعتی مشکل دیدگاه صنعتی استان می باشد، متاسفانه به دلایل نامعلومی سرمایه داران استان از سرمایه گذاری در بخش های تولیدی، صنعتی پایین دستی خودداری می کنند. البته مشکلات تولید کنندگان در سال های گذشته مزید بر علت می باشد در این دیدگاه و با این شرایط بعضا سرمایه گذاران ترجیح می دهند در دیگر بخش های قابل سرمایه گذاری از جمله صنعت ساختمان و یا شرکت های بازرگانی گام نهند که متاسفانه این رویه منجر به تبدیل استان به استانی مصرف گرا می گردد. صنایع بزرگ استان نیاز به حمایت و پشتیبانی از سوی صنایع کوچک دارند امروزه با توجه به هزینه های بالای حمل و نقل و ترجیح سازمان ها برای تامین نیازهای خود به تامین کنندگانی است که در فاصله مکانی کمتری قرار گرفته اند چه بسا که اگر این زمینه در استان ایجاد گردد دیگر صنایع بزرگ استان نیازمند تولید کنندگان خارج استانی نبوده و علاوه بر کاهش هزینه های خود و همچنین هزینه های ملی کشور باعث ایجاد اشتغال و رونق اقتصادی در سطح استان می گردد . به امید روزی که شهرک های صنعتی شهر کرمان و دیگر شهرهای استان شاهد حضور صنایع پایین دستی متعددی جهت تامین نیاز استان و دیگر استانهای کشور باشد.