تراژدی تکراری تانکرهای مرگ

در شش ماه گذشته در 83 تصادفی که یک طرف آن تانکرهای حمل سوخت بوده، 51 نفر کشته و 103 نفر مجروح شدند

قصه تلخ مرگ در جاده به دلیل تصادف با تانکرهای حمل سوخت نقطه پایانی ندارد.

شامگاه دوشنبه گذشته اتوبوس تهران-کرمان در محور نطنز-کاشان به دلیل انحراف به چپ ناگهانی یک تانکر حمل سوخت، با آن برخورد کرد. اتوبوس پس از واژگونی در لاین مخالف آتش گرفت. بر اثر این حادثه دست‌کم 21 نفر کشته و 26 نفر زخمی شدند.

ساعتی پس از این اتفاق باز هم در استان اصفهان و این بار در محور چوپانان به اصفهان، یک خودروی سواری با تانکر حمل سوخت تصادف کرد. در این حادثه هم سه نفر کشته و دو نفر مجروح شدند.

تیر امسال هم در یکی از تلخ‌ترین تصادف‌هایی که یک طرف آن تانکر حمل سوخت بوده، بر اثر برخورد با یک دستگاه اتوبوس، در سنندج 11 نفر جان باختند و 10 نفر مجروح شدند.

51 کشته در 83 حادثه

این حوادث تنها گوشه‌ای از تصادف‌هایی است که تانکرهای حمل سوخت در آن‌ها نقش داشته. براساس اطلاعاتی که در سامانه جامع مدیریت حوادث و سوانح حمل و نقلی کشور وجود دارد.، تا 27 شهریور در 83 تصادف ردپای تانکرهای حمل سوخت و یا مواد سمی دیده می‌شود. در این تعداد تصادف، 51 نفر کشته و 103 نفر مجروح شدند.

افزایش تصادفات

اگرچه به نسبت تعداد قربانیان سوانح جاده‌ای که در چهار ماه ابتدای امسال 5497 نفر  بودند، تعداد افرادی که در تصادف‌هایی که تانکر سوخت یک طرف بوده، جان باختند کم است اما به گفته محمدحسین حمیدی، فرمانده پلیس راه کشور در چند سال اخیر تصادفات تانکرهای حمل سوخت با سایر اتومبیل‌ها و در نتیجه آن آتش گرفتن افزایش یافته است.

آمار دقیقی از روند افزایشی تصادفات تانکری وجود ندارد اما براساس پژوهشی با عنوان «بررسی حوادث حمل و نقل جاده‌ای مواد خطرناک در ایران» که نتایج آن در پنجمین شماره دوماهنامه سلامت کار ایران منتشر شد، این نوع تصادفات از 67 مورد در سال 87 به 257 حادثه در سال 91 رسیدند. یعنی افزایش 14.5 برابری.

لزوم به روز شدن سیستم 

حمل و نقل

از اصلی‌ترین دلایل افزایش تصادفاتی که یک پای آن تانکرهای حمل سوخت بوده، قدیمی بودن ناوگان باری کشورمان است. فرمانده پلیس راه کشور در این خصوص به جام جم گفته که «سیستم حمل و نقل بار از جمله تانکرهای سوخت، قدیمی است.» به گفته حمیدی «همچنین کنترل و نظارت بر حمل و نقل سوخت در کشور ما ساماندهی نشده و به روش سنتی انجام می‌گیرد. در حالی که این روش‌ها، ناکارآمد، غلط و نیازمند تغییر است.» به اعتقاد بسیاری از کارشناسان یکی از این تغییرات می‌بایست در مجهز شدن ناوگان باری کشور به سامانه‌ای مشابه سامانه سپهتن باشد. این سامانه که در حال حاضر اتوبوس‌های مسافربری به آن مجهز شدند، کار پایش سرعت و میزان ساعت رانندگی را برعهده دارد و در صورت  تخلف راننده، اطلاعات به صورت آنلاین به سرور پلیس ارسال می‌شود. پلیس‌ راه ایران امسال اعلام کرد که با استفاده از این سامانه، شمار کشته‌های اتوبوس از ۵۴۳ نفر در سال ۸۶ به زیر ۲۰۰ نفر در سال ۹۶ رسیده است.

در همین حال از آنجایی که اصلی‌ترین عامل تصادف خطای انسانی است، به نظر می‌رسد  با نظارت الکترونیکی بر روی رانندگان، بتوان از تصادفات تانکرهای سوخت کاست. به عنوان مثال در حالی که براساس ماده هشت آیین‌نامه اجرایی حمل و نقل جاده‌ای مواد خطرناک، تردد وسایل نقلیه مشمول این آیین‌نامه صرفا در ساعات روز مجاز است، تانکر نفتی که دوشنبه گذشته منجر به مرگ 21 هموطنمان شد، در شامگاه دوشنبه در حال تردد در جاده بوده که با وجود نظارت الکترونیکی چنین تخلفی امکان‌پذیر نیست.

جماعت، با خدا تنها باشیم 

رئوف پیشدار

در اداره به نماز جماعت ایستاده‌ام. اذان رادیو گفته شده است. موذن هم در نمازخانه یک بار دیگر اذان گفته است! آقا هم اقامه را می‌گوید و نیت می‌کند. تکبیر! نماز شروع شد. هنوز بسیاری که چه عرض کنم، عده قابل توجهی از همان‌هایی که هر روز نماز می‌آیند، به دیوار نماز خانه تکیه داده و برای خود لم داده‌اند. مومنین یکی یکی نیت می‌کنند. حمد به میانه رسیده است که آقایان ترجیح می‌دهند از لمیدن دست بکشند و به نماز محلق شوند. تکبیر ! تکبیر ! الله اکبر ! پیام به امام جماعت : آهسته که ما هم برسیم !! که چی؟ جماعت ثواب دارد !! برادر نماز چند دقیقه پیش شروع شد !

 می‌گویند: مستحب است که وقت نماز صف‌ها را تشکیل دهند. مستحب است که برای نماز قبل از اذان آماده بود. مستحب است که وقتی امام حی الصلاه می‌گویند مومنین قیام کنند و…   نماز ادامه دارد . گوشی یکی از نمازگزاران زنگ می‌زند. زنگ ، زنگ و… زنگ را قطع می کند. تلفن کننده دوباره زنگ می‌زد !

 آهنگ گوشی او آهنگ رسمی “نوکیا “است. هنوز صدای این تلفن قطع نشده است که صدای تلفن دیگری در می‌آید! این یکی آهنگ سریال معرف روسی “میشل استراگف ” است !

 چند نفر حواسشان از نماز پرت شد، خدا می‌داند.  برادر! اگر نمی‌دانی که برادر مومن تو در وقت نماز مقید به جماعت است، لطفا در نظر داشته باشد که اصولا ساعت نماز و خیلی ساعتهای دیگر در شبانه روز ” اوقات شخصی ” است و کسی نباید در آن ساعات مزاحم دیگری شود. وقت نماز، وقت غذا و وقت خواب! کار را هم به آن لطفا اضافه کنید. اینطور نیست که هر وقت خواستیم مزاحم دیگری شویم !

 برادر ! شما هم صدای گوشی‌ات را وقت نماز قطع کن و یا ببند !

 اگر گوشی شما پیام فرست دارد که بهتر ، متنی را ضبط کنید که به تماس گیرنده بگوید مشغول نماز هستید !

 این کار سه  تا حسن دارد :

1- وقت نماز را به تماس گیرنده یادآوری می‌کند.

2- اهمیت و فضیلت نماز اول وقت را تذکر می‌دهد.

3- رفع مزاحمت می‌کند. هم از شما و هم از دیگران 

به همین سادگی 

ان اشاالله اگر توفیق زیارت بخصوص حرمین شریفین نصیبتان شد، لطفا این کار را بکنید. تلفن وقت نماز سایلنت! ان شاءالله در حرمین به وقت نماز به دیوار  تکیه ندهید، وقت نماز با تلفن بازی نکنید، نه زنگ بزنید و نه اجازه بدهید به شما زنگ بزنند. بعضی ساعتها را اجازه بفرمایید واقعا مال خدا باشد. حداقل خلوت دیگران را بر هم نزنید.

شکست سیاست دل‌بستن به روسیه

یدالله اسلامی

پس از نشست سران ایران و روسیه و ترکیه در تهران با موضوع سوریه و روش رویارویی با داستان ادلب که با نارضایتی ترکیه همراه بود نشست اردوغان و پوتین در سوچی که رضایت ترکیه را به همراه داشت نشان‌دهنده تغییرات معنادار و آشکار در رفتار و برنامه‌های روسیه است. تایید توافق روسیه و ترکیه هم توسط ایران و سوریه تغییری در ماهیت موضوع نمی‌دهد. اینکه برنامه‌های مورد توافق سه جانبه به برنامه مورد توافق دو جانبه تغییر ماهیت داده است نشان می‌دهد که روسیه برای تامین منافع ملی خود و در هماهنگی با امریکا و سایر قدرت‌های منطقه‌ای از هیچ تلاشی فرو گذار نمی‌کند و مناسبات با ایران به عنوان برگ برنده‌ای است که به صلاحدید سران روسیه مورد استفاده قرار می‌گیرد. حملات موشکی اسرائیل علیه سوریه و هدف قرار دادن محل استقرار تجهیزات و نیروهای ایرانی و گستردگی این حملات که آشکارا نیروهایی ایران را هدف قرار می‌دهد و بی‌عملی سامانه موشکی روسیه هماهنگی روسیه و اسرائیل را به نمایش می‌گذرد. به نظر می‌رسد ساده‌انگاری در رابطه با هدف‌های روسیه آسیب‌های غیرقابل جبرانی را به منافع ملی وارد کرده و می‌کند. اینکه سیر تحولات در سوریه به خوبی مورد نقد و بررسی قرار نگرفته و یا امکان نقد داده نشده، در شکل گیری آن چه این روزها می‌گذرد بی تاثیر نبوده است و دامنه این اثر گذار فراتر از همه آنچه هست که بیان و گفته می‌شود. ادعای تل اویو هم درباره تعداد حملاتی که تاکنون علیه مواضع ایران انجام داده قابل تامل است. این گستردگی و شبیخون‌های پی در پی و ادعاهای مدام بسیاری از فرصت‌های ایران را به تهدید تبدیل می‌کند. سرنگونی هواپیمای روسیه همزمان با حمله هواپیمای اسرائیل به لاذقیه و واکنش نسبتا نرم پوتین هم به روشنی از مناسبات گسترده اسرائیل و روسیه خبر می‌دهد و این واکنش خود نیز نشان دهنده روش بهره برداری روسیه از حضور در سوریه است .سیاست‌های جاری در دل بستن به روسیه آشکارا شکست خورده است. سایر موضوعات هم در رابطه بین ایران و آمریکا و بهره‌برداری روس‌ها از شرایط دست کمی از مقوله سوریه ندارد. این نکات بایستی به خوبی واکاوی شده و پیامدهای آن به خوبی بازخوانی شود .

میزان کاهش مساحت دریاچه ارومیه در 20 سال

یکی از مهم‌ترین کانون‌های گرد و غبار نمکی در حاشیه دریاچه ارومیه در روستای «جبل کندی» است که زمانی جزو پیکره دریاچه ارومیه بود اما امروز به بیابان و برهوتی هولناک تبدیل شده است. فرهاد سرخوش – مدیر دفتر ستاد احیای دریاچه ارومیه در استان آذربایجان غربی می‌گوید: وسعت دریاچه ارومیه در سال ۷۴، ۵۰۰۰ کیلومتر مربع بود، درحالی‌که در شرایط حاضر به ۱۷۰۰ کیلومتر مربع تقلیل یافته است. بقیه مساحت دریاچه ارومیه طی سال‌های گذشته تبدیل به حاشیه شده است. آنطور که ایسنا می‌نویسد او با بیان اینکه از منطقه جبل کندی تا دریاچه ارومیه ۱۳ کیلومتر فاصله است، اظهارمی‌کند: جبل کندی در ۴۰ کیلومتری شمال شهر ارومیه واقع شده است و از روستاهای مشرف به دریاچه ارومیه به حساب می‌آید. در حال حاضر نیز حدود ۷۴۰۰ هکتار از زمین‌ها به شنزارهای روان مبدل شده و روز به روز بر وسعت تپه‌های آن افزوده می‌شود که تهدیدی جدی برای ۳۰ روستا اطراف این منطقه،‌ باغات و اراضی کشاورزی به شمار می‌رود. مجید موسی‌زاده – مدیر پروژه تثبیت کانون‌های گرد و غبار جبل کندی – می‌گوید: قبل از عملیات تثبیت گرد و غبار در کانون‌های غبار خیز جبل کندی به دلیل شدت طوفان‌ها به هیچ‌وجه امکان این نبود که در این عرصه بایستیم و صحبت کنیم حتی بارها این طوفان‌های مخرب باعث شکسته شدن دوربین‌های عکاسی و فیلمبرداری شد. موسی‌زاده در مورد جزییات عملیات تثبیت گرد و غبار می‌گوید: دو گونه بومی برای مهار گرد و غبار انتخاب شده که هر دو بومی منطقه است. یکی نهال شورگز و دیگری بوته قره‌داغ است. درختچه قره‌داغ گونه‌ای است که به شدت با ماسه مقابله می‌کند، به‌طوری که هر اندازه ماسه بیشتر شود، رشد این گونه نیز بیشتر می‌شود. به این شکل که ماسه را بغل می‌کند و ارتفاع می‌گیرد. 

حمایت از ‌توزیع ظروف گیاهی در محرم

در قم از توزیع یک میلیون ظروف گیاهی درهیئات حمایت می‌شود

هرساله با شروع ماه محرم و صفر به دلیل نذورات مردمی، استفاده از ظروف پلاستیکی افزایش می‌یابد. ظروفی که تجزیه آنها چندین قرن طول می‌کشد . امسال فعالان محیط زیست از مردم خواستند که به جای ظروف پلاستیکی از  ظروف گیاهی استفاده کنند. این توصیه با همراهی خوب تعدادی از عزاداران  همراه شد. به طور مثال سازمان مدیریت پسماند  شهرداری قم از توزیع ظورف گیاهی در هیات‌های مذهبی خبر داد و گفت: با توجه به برنامه‌ریزی صورت گرفته در سازمان مدیریت پسماند برای جایگزینی ظروف یکبارمصرف گیاهی به جای پلیمری در ایام محرم، برنامه‌هایی را در دستور کار داریم که حمایت از جایگزینی ظروف گیاهی یکی از این برنامه‌ها است.

سیدعبدالله میرابراهیمی مدیرعامل این سازمان، فرهنگ‌سازی در هیئات را بسیار مهم ارزیابی کرد و افزود: هیئات از جایگاه فرهنگی مهمی در جامعه برخوردارند و به همین خاطر سعی داریم از این بستر برای آگاه سازی جامعه برای حرکت به سمت استفاده از جایگزین‌های ظروف پلیمری استفاده کنیم.

او با تاکید بر اینکه تلاش داریم با نگاه زیست محیطی و سلامت شهروندان بحث جایگزینی ظروف گیاهی به جای ظروف پلیمری را فرهنگ‌سازی کنیم، خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه حجم استفاده از ظروف پلیمری در ایام محرم به شدت افزایش می‌یابد این طرح همچون سال‌های گذشته در دستور کار قرار گرفته تا کمترین مشکل زیست محیطی و بهداشتی را برای شهروندان داشته باشیم. در سال‌های گذشته روال کار این سازمان به این گونه بود که به هیئاتی که به دنبال جایگزین کردن ظروف گیاهی به جای پلیمری بودند بخشی از هزینه این ظروف پرداخت می‌شد که استقبال خوبی نیز صورت گرفت اما در مجموع می‌توان گفت با توجه به حجم بالای استفاده از این ظروف در ایام محرم مقدار برنامه‌ریزی شده ناچیز بوده ولی به عنوان یک اقدام فرهنگی اثرگذار بوده است. میرابراهیمی تصریح کرد: البته با توجه به قیمت‌های بالای ظروف گیاهی نیاز به حمایت‌هایی در این زمینه وجود دارد تا برای هیئات قیمت تمام شده معقول باشد و تلاش کردیم مابه‌التفاوت قیمت ظروف پلیمری و گیاهی را جبران کنیم.

وی با تاکید بر اینکه در این طرح حدود 50 درصد قیمت‌ها توسط سازمان مدیریت پسماند پرداخت می‌شود، اظهار کرد: در این زمینه همکاری با شورای هیئات مذهبی داریم. مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری قم با اشاره به افزایش شدید قیمت ظروف یکبارمصرف، از برنامه‌ریزی برای حمایت از توزیع یک میلیون ظرف یکبارمصرف گیاهی در هیئات خبر داد و گفت: شاید این عددی نباشد ولی سعی داریم فرهنگی ایجاد شود که هیئاتی که در کارهای خیر سهیم هستند و می‌خواهند عزاداری در خور شان امام حسین(ع) داشته باشند به نحوی مدیریت هزینه داشته باشند تا حداقل اطعامی که انجام می‌شود، سالم و حافظ محیط زیست باشد.

مدیر عامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری قم گفت: در سال‌های گذشته روال کار این سازمان به این گونه بود که به هیئاتی که به دنبال جایگزین کردن ظروف گیاهی به جای پلیمری بشسودند بخشی از هزینه این ظروف پرداخت می‌شد که استقبال خوبی نیز صورت گرفت اما در مجموع می‌توان گفت با توجه به حجم بالای استفاده از این ظروف در ایام محرم مقدار برنامه‌ریزی شده ناچیز بوده ولی به عنوان یک اقدام فرهنگی اثرگذار بوده است.

کارنامه سیاه محیط‌زیستی معدن بوکسیت شاهوار

مرکز پژوهش‌های مجلس خواستار توقف کامل معدن بوکسیت شاهوار در سمنان شد

کوه شاهوار غنی از مواد معدنی و ذخایر زیستی است اما چند سالی است که به دلیل در اولویت قرار گرفتن بهره‌برداری از مواد معدنی، حجم بالایی از تخریب زیستی در این منطقه به وجود آمده. مرکز پژوهشهای مجلس با ورود در این ماجرا خواستار توقف کامل فعالیت‌های این معدن شده است.

کوه شاهوار و منطقه «شاهرود_بسطام» غنی از مواد معدنی و آبی است. این منطقه سرشار از ماده معدنی بوکسیت است . علاوه بر این در همین حوالی 235 میلیون متر مکعب ذخیره آبی وجود دارد، این میزان معادل ذخیره مخزن سد کرج است. حال سوال اینجاست که معادن معدنی این منطقه از اولویت برخوردار است یا منابع آبی؟

از آنجایی که این منطقه خارج از مناطق تحت حفاظت محیط زیست قرار دارد، صنعت و معدن با اخذ مجوز از منابع طبیعی کار بهره برداری از این معدن را در سال 91 به یک شرکت معدنی موسوم به بوکسیت تاش واگذار کرد.

این کار در همان زمان با اعتراض فعالان محیط زیست روبرو شد. آنها نسبت به تخریب قله شاهوار معترض بودند. چراکه شاهوار بلندترین قله البرز شرقی است که نزدیک به 4 هزار متر ارتفاع دارد و مبنا ومعدن آبساز دشت شاهرود و بسطام است. این ارتفاعات، در فلات کم آب ایران، تنها منابع آبی هستند که برف ها را ذخیره و چشمه سارها وجویبارها را جاری می کنند. همچنین آنطور که مهر می‌نویسد این کوه یکی از نقاطی به شمار می‌رود که کوهنوردان برای صعود به دماوند حتماً باید گواهینامه صعود به شاهوار را در پرونده خود ثبت کنند. به همین دلیل بسیاری معتقدند که این منطقه می‌تواند منبع درآمدزایی و جذب توریست‌های داخلی و خارجی باشد.

تبعات جبران ناپذیر زیست محیطی

با ادامه فعالیت این معدن، زمزمه‌های آلوده شدن آب هم به گوش رسید. اردیبهشت ماه امسال بود که مسوولان محیط زیست سمنان اعلام کردند این فعالیت‌های معدنی، علاوه بر تخریب شاهوار باعث آلوده کردن سفره‌های آب زیرزمینی در منطقه شده و به همین جهت، پرونده این تخلف‌ها را به قوه قضایی ارائه کرده‌اند.

چندی پیش و بعد از اعتراضات زیاد در این خصوص، معاون محیط طبیعی اداره کل حفاظت محیط زیست استان سمنان، بیان کرد: تا بررسی های جامع انجام نشود این مطلب تایید یا رد نمی‌شود و برای اظهار نظر در این خصوص باید منتظر بمانیم تا کل طرح مدیریت و پایش شود.

در همین زمان است که مرکز پژوهش‌های مجلس به این قضیه، وارد می‌شود. اکنون در اواخر شهریور ماه این مرکز در گزارشی وضعیت این معدن را اینگونه بیان کرده است. 

معدن بوکسیت تاش واقع در استان سمنان و در نزدیکی روستای تاش است و از جمله معادن شرکت آلومینای ایران است. این شرکت زیر نظر سازمان توسعه صنایع معدنی ایران بوده و تنها تولید کننده پودر آلومینا در ایران است.

گزارش‌های اولیه نشان دهنده این است که فعالیت‌های معدنی بر کیفیت آب منطقه اثر گذاشته و باعث افزایش فلزات سنگین شده است. همچنین از زمان آغاز فعالیت‌های معدنی، میزان آب جاری شده از چشمه‌های شاهوار کاهش محسوسی داشته است. البته آلودگی آب‌های سطحی و زیر زمینی به فلزاتی همچون سرب، نیکل، کروم و آرسنیک تاکنون به طور قطعی اثبات نشده است و نیازمند تشکیل تیم تحقیقاتی است. 

همچنین این منطقه محل ذخیره و تجمع آب‌های کارستی است. این آب‌ها که در سنگ‌های آهک جمع می‌شوند یکی از منابع آبی استراتژیک هستند. که با این معدن‌کاوی و انفجارهای صورت گرفته، خطر نابودی سنگ مخزن منابع آب وجود دارد.

علاوه بر ذخایر آبی در این منطقه پوشش گیاهی و گونه‌های بسیار نادری وجود دارد. این پوشش گیاهی نقش موثری در تثبیت خاک و جلوگیری از سیلاب دارند. همچنین گونه‌های جانوری خاصی در این ناحیه وجود دارد که همگی در معرض تهدید قرار گرفته‌اند.

از بین رفتن مراتع،  در خطر قرار گرفتن حیات وحش، ایجاد گرد و غبار، از بین رفتن جاذبه گردشگری منطقه، از بین رفتن پوشش گیاهی و درختان و چالش مدیریت باطله وایجاد سیلاب در اثر دپوی باطله در مسیر آب و دره‌ها از جمله خطرات زیست محیطی است که در گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس به آن اشاره شده است.

دستور توقف فعالیت‌های معدنی

بر همین اساس، مرکز پژوهش‌های مجلس معتقد است این فعالیت معدنی سبب ایجاد چالش‌های جدی زیست محیطی شده و باید فعالیت معدن به طور کامل متوقف شود. و یک تیم تحقیقاتی برای بررسی آلودگی آب منطقه و خسارات ناشی از بهره برداری از آن صورت گیرد.

در این گزارش آمده است: بهره برداری از معادن باید بر مبنای توسعه پایدار صورت گیرد تا ضمن بهره‌برداری از مواد معدنی از وارد شدن آسیب به محیط زیست(آب، خاک و غیره)جلوگیری شود. در غیر اینصورت این آسیب محیط زیستی چندین برابر ارزش افزوده حاصل از بهره برداری از مواد معدنی، هزینه و خسارت بر جای می‌گذارد.

طبق این گزارش، این خسارت به دلیل بی‌توجهی به مسائل زیست محیطی از سوی شرکت بهره‌بردار (آلومینای ایران)، ناهماهنگی بین صنعت ومعدن و محیط زیست و خلاهای قانونی است. 

ششمین آتش سوزی مشکوک در میانکاله

آتش سوزی زنجیره ای و مشکوکی که از ابتدای امسال منطقه حفاظت شده میانکاله در شرق مازندران را هدف قرار داد، در محرم هم متوقف نشد و 50 هکتار از پوشش گیاهی و جنگلی این منطقه را از بین برد. این آتش سوزی عصر چهارشنبه گذشته در حوالی دامداری مستقر در منطقه روی داد و خاموش کردن آن تا نیمه های شب ادامه داشت.

آنطور که ایرنا می‌نویسد این ششمین بار در سال 97 است که زمین های منطقه حفاظت شده میانکاله دچار آتش سوزی می شود. آخرین بار بیستم مرداد گذشته در این منطقه آتش سوزی شد و بیش از 200 هکتار پوشش گیاهی از بین رفت.

حدود 20 هزار از 60 هزار هکتار گستره شبه جزیره میانکاله را زمین های جنگلی و مرتعی شامل انارمحلی، سازیل و گیاهان وحشی چون تمشک تشکیل می دهد.یک عضو شورای اسلامی روستای «زاغمرز» شهرستان بهشهر که تالاب میانکاله در ضلع جنوبی آن واقع است، گفت که آتش سوزی شب گذشته دستکم 50 هکتار از عرصه های طبیعی این منطقه شامل پوشش گیاهی و درختی را از بین برد. جمال ابوطالبی عبدالملکی افزود: این آتش سوزی در حوالی یک دامداری به وقوع پیوست که با کمک محیط بانان، بومیان و آتش نشانان مهار شد. 

وی گفت: نیروهای امدادی اعم از آتش نشانان و حفاظت محیط زیست از روز گذشته با اعزام به منطقه کار خاموش کردن آتش را شروع کرده بودند، ولی خشکی پوشش گیاهی به خاطر تابستان گرم کارشان را سخت کرده بود که سرانجام این آتش خاموش و مهار شد.این عضو شورای روستای زاغمرز، علت آتش سوزی را خطای انسانی اعلام کرد و افزود که عمدی یا غیر عمد بودن این آتش سوزی در دست بررسی است.

بر اساس گزارش های رسمی در دو سال گذشته بیش از 600 هکتار از پوشش گیاهی و جنگلی منطقه حفاظت شده میانکاله در اثر آتش سوزی از بین رفته است.

ششمین آتش سوزی مشکوک در میانکاله

آتش سوزی زنجیره ای و مشکوکی که از ابتدای امسال منطقه حفاظت شده میانکاله در شرق مازندران را هدف قرار داد، در محرم هم متوقف نشد و 50 هکتار از پوشش گیاهی و جنگلی این منطقه را از بین برد. این آتش سوزی عصر چهارشنبه گذشته در حوالی دامداری مستقر در منطقه روی داد و خاموش کردن آن تا نیمه های شب ادامه داشت.

آنطور که ایرنا می‌نویسد این ششمین بار در سال 97 است که زمین های منطقه حفاظت شده میانکاله دچار آتش سوزی می شود. آخرین بار بیستم مرداد گذشته در این منطقه آتش سوزی شد و بیش از 200 هکتار پوشش گیاهی از بین رفت.

حدود 20 هزار از 60 هزار هکتار گستره شبه جزیره میانکاله را زمین های جنگلی و مرتعی شامل انارمحلی، سازیل و گیاهان وحشی چون تمشک تشکیل می دهد.یک عضو شورای اسلامی روستای «زاغمرز» شهرستان بهشهر که تالاب میانکاله در ضلع جنوبی آن واقع است، گفت که آتش سوزی شب گذشته دستکم 50 هکتار از عرصه های طبیعی این منطقه شامل پوشش گیاهی و درختی را از بین برد. جمال ابوطالبی عبدالملکی افزود: این آتش سوزی در حوالی یک دامداری به وقوع پیوست که با کمک محیط بانان، بومیان و آتش نشانان مهار شد. 

وی گفت: نیروهای امدادی اعم از آتش نشانان و حفاظت محیط زیست از روز گذشته با اعزام به منطقه کار خاموش کردن آتش را شروع کرده بودند، ولی خشکی پوشش گیاهی به خاطر تابستان گرم کارشان را سخت کرده بود که سرانجام این آتش خاموش و مهار شد.این عضو شورای روستای زاغمرز، علت آتش سوزی را خطای انسانی اعلام کرد و افزود که عمدی یا غیر عمد بودن این آتش سوزی در دست بررسی است.

بر اساس گزارش های رسمی در دو سال گذشته بیش از 600 هکتار از پوشش گیاهی و جنگلی منطقه حفاظت شده میانکاله در اثر آتش سوزی از بین رفته است.

کارنامه سیاه محیط‌زیستی معدن بوکسیت شاهوار

مرکز پژوهش‌های مجلس خواستار توقف کامل معدن بوکسیت شاهوار در سمنان شد

کوه شاهوار غنی از مواد معدنی و ذخایر زیستی است اما چند سالی است که به دلیل در اولویت قرار گرفتن بهره‌برداری از مواد معدنی، حجم بالایی از تخریب زیستی در این منطقه به وجود آمده. مرکز پژوهشهای مجلس با ورود در این ماجرا خواستار توقف کامل فعالیت‌های این معدن شده است.

کوه شاهوار و منطقه «شاهرود_بسطام» غنی از مواد معدنی و آبی است. این منطقه سرشار از ماده معدنی بوکسیت است . علاوه بر این در همین حوالی 235 میلیون متر مکعب ذخیره آبی وجود دارد، این میزان معادل ذخیره مخزن سد کرج است. حال سوال اینجاست که معادن معدنی این منطقه از اولویت برخوردار است یا منابع آبی؟

از آنجایی که این منطقه خارج از مناطق تحت حفاظت محیط زیست قرار دارد، صنعت و معدن با اخذ مجوز از منابع طبیعی کار بهره برداری از این معدن را در سال 91 به یک شرکت معدنی موسوم به بوکسیت تاش واگذار کرد.

این کار در همان زمان با اعتراض فعالان محیط زیست روبرو شد. آنها نسبت به تخریب قله شاهوار معترض بودند. چراکه شاهوار بلندترین قله البرز شرقی است که نزدیک به 4 هزار متر ارتفاع دارد و مبنا ومعدن آبساز دشت شاهرود و بسطام است. این ارتفاعات، در فلات کم آب ایران، تنها منابع آبی هستند که برف ها را ذخیره و چشمه سارها وجویبارها را جاری می کنند. همچنین آنطور که مهر می‌نویسد این کوه یکی از نقاطی به شمار می‌رود که کوهنوردان برای صعود به دماوند حتماً باید گواهینامه صعود به شاهوار را در پرونده خود ثبت کنند. به همین دلیل بسیاری معتقدند که این منطقه می‌تواند منبع درآمدزایی و جذب توریست‌های داخلی و خارجی باشد.

تبعات جبران ناپذیر زیست محیطی

با ادامه فعالیت این معدن، زمزمه‌های آلوده شدن آب هم به گوش رسید. اردیبهشت ماه امسال بود که مسوولان محیط زیست سمنان اعلام کردند این فعالیت‌های معدنی، علاوه بر تخریب شاهوار باعث آلوده کردن سفره‌های آب زیرزمینی در منطقه شده و به همین جهت، پرونده این تخلف‌ها را به قوه قضایی ارائه کرده‌اند.

چندی پیش و بعد از اعتراضات زیاد در این خصوص، معاون محیط طبیعی اداره کل حفاظت محیط زیست استان سمنان، بیان کرد: تا بررسی های جامع انجام نشود این مطلب تایید یا رد نمی‌شود و برای اظهار نظر در این خصوص باید منتظر بمانیم تا کل طرح مدیریت و پایش شود.

در همین زمان است که مرکز پژوهش‌های مجلس به این قضیه، وارد می‌شود. اکنون در اواخر شهریور ماه این مرکز در گزارشی وضعیت این معدن را اینگونه بیان کرده است. 

معدن بوکسیت تاش واقع در استان سمنان و در نزدیکی روستای تاش است و از جمله معادن شرکت آلومینای ایران است. این شرکت زیر نظر سازمان توسعه صنایع معدنی ایران بوده و تنها تولید کننده پودر آلومینا در ایران است.

گزارش‌های اولیه نشان دهنده این است که فعالیت‌های معدنی بر کیفیت آب منطقه اثر گذاشته و باعث افزایش فلزات سنگین شده است. همچنین از زمان آغاز فعالیت‌های معدنی، میزان آب جاری شده از چشمه‌های شاهوار کاهش محسوسی داشته است. البته آلودگی آب‌های سطحی و زیر زمینی به فلزاتی همچون سرب، نیکل، کروم و آرسنیک تاکنون به طور قطعی اثبات نشده است و نیازمند تشکیل تیم تحقیقاتی است. 

همچنین این منطقه محل ذخیره و تجمع آب‌های کارستی است. این آب‌ها که در سنگ‌های آهک جمع می‌شوند یکی از منابع آبی استراتژیک هستند. که با این معدن‌کاوی و انفجارهای صورت گرفته، خطر نابودی سنگ مخزن منابع آب وجود دارد.

علاوه بر ذخایر آبی در این منطقه پوشش گیاهی و گونه‌های بسیار نادری وجود دارد. این پوشش گیاهی نقش موثری در تثبیت خاک و جلوگیری از سیلاب دارند. همچنین گونه‌های جانوری خاصی در این ناحیه وجود دارد که همگی در معرض تهدید قرار گرفته‌اند.

از بین رفتن مراتع،  در خطر قرار گرفتن حیات وحش، ایجاد گرد و غبار، از بین رفتن جاذبه گردشگری منطقه، از بین رفتن پوشش گیاهی و درختان و چالش مدیریت باطله وایجاد سیلاب در اثر دپوی باطله در مسیر آب و دره‌ها از جمله خطرات زیست محیطی است که در گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس به آن اشاره شده است.

دستور توقف فعالیت‌های معدنی

بر همین اساس، مرکز پژوهش‌های مجلس معتقد است این فعالیت معدنی سبب ایجاد چالش‌های جدی زیست محیطی شده و باید فعالیت معدن به طور کامل متوقف شود. و یک تیم تحقیقاتی برای بررسی آلودگی آب منطقه و خسارات ناشی از بهره برداری از آن صورت گیرد.

در این گزارش آمده است: بهره برداری از معادن باید بر مبنای توسعه پایدار صورت گیرد تا ضمن بهره‌برداری از مواد معدنی از وارد شدن آسیب به محیط زیست(آب، خاک و غیره)جلوگیری شود. در غیر اینصورت این آسیب محیط زیستی چندین برابر ارزش افزوده حاصل از بهره برداری از مواد معدنی، هزینه و خسارت بر جای می‌گذارد.

طبق این گزارش، این خسارت به دلیل بی‌توجهی به مسائل زیست محیطی از سوی شرکت بهره‌بردار (آلومینای ایران)، ناهماهنگی بین صنعت ومعدن و محیط زیست و خلاهای قانونی است. 

روحانی به سازمان ملل می‌رود

سخنگوی وزارت خارجه کشورمان گفت که حسن روحانی حتما به سازمان ملل می‌رود.

بهرام قاسمی روز گذشته در نشستی خبری گفت که رییس جمهور امسال به مانند سال‌های گذشته در  مجمع عمومی سازمان ملل متحد شرکت و در حاشیه آن با تعدادی از همتایان خود دیدار و رایزنی خواهد کرد. او همچنین در مورد چگونگی حضور ایران در نشست شورای امنیت سازمان ملل که قرار است یکی از محورهای آن  ایران باشد و سطح حضور تهران در این اجلاس گفت که پس از  اتمام بررسی‌های لازم، نحوه حضور ایران در  این جلسه اعلام خواهد شد. قاسمی در ارتباط با مباحث مختلفی که در کشور در مورد حضور یا عدم حضور رییس جمهور در مجمع عمومی سازمان ملل متحد مطرح شده و برخی از تحلیل‌ها مبنی بر اینکه بین آقای ظریف و روحانی در ارتباط با سفر رییس جمهور به نیویورک اختلافاتی وجود دارد گفت: «همان طور که پیش از این نیز گفته‌ایم در این مورد هیچ اختلاف نظر و دیدگاهی بین وزارت خارجه و ریاست جمهوری و آقای ظریف و روحانی وجود ندارد.»‌ او اضافه کرد که «در مورد موضوعی که در ابتدا مطرح کردید ما همه دیدگاه‌ها را دریافت می‌کنیم و بر اساس مصالح کشور، مقتضیات موجود و انواع پارامترهایی که می‌تواند وجود داشته باشد تصمیم‌گیری می‌کنیم. حضور رییس جمهور در مجمع عمومی سازمان ملل امر جدیدی نیست. فرصت مهمی است برای استفاده از ابزار دیپلماسی جهت تشریح مواضع و دیدگاه‌های کشورمان.»

سخنگوی وزارت خارجه کشورمان درباره دیدارهای محمدجواد ظریف، وزیر خارجه کشورمان با جان کری، وزیر خارجه پیشین آمریکا که اخیرا باعث جنجال‌هایی در میان چهره‌های سیاسی آمریکا شده، گفته بعد از اینکه آقای کری دیگر مسوولیتی در وزارت خارجه نداشتند تصور می‌کنم که در حاشیه برخی از اجلاس‌های بین‌المللی مثل مونیخ و نروژ دیدارهای بین آقای کری و ظریف صورت گرفته است. این دیدارها رسمی تلقی نمی‌شود چرا که آقای کری صاحب پست و منصبی نیستند.

عقب افتادگی اقتصادی استان‌های کویری

بر اساس نتایج تحقیقی که در فصل‌نامه علمی مرکز پژوهش‌های مجلس منتشر شده، نابرابری اقتصادی در استان‌های مرکزی بیشتر است 

نتایج تحقیقی که در آخرین شماره فصل‌نامه علمی «مجلس و راهبرد» وابسته به مرکز پژوهش‌های مجلس، منتشر شده نشان می‌دهدتوسعه‌نیافتگی اقتصادی در استان‌های کویری بیش از دیگر استان‌هاست.

در پژوهشی که با عنوان «بررسی نابرابری‌های توسعه در استان‌های کشور» از سوی سمیه نظم‌فر، دانشیار دانشکده علوم انسانی دانشگاه محقق اردبیلی،  سمیه محمدی، دانشجوی دکترای برنامه‌ریزی شهری و مجید اکبری، دانشجوی دکترای جغرافیا صورت گرفته، توسعه‌یافتگی استان‌های کشور بررسی شده. بر اساس این پژوهش استان‌های تهران، البرز و خراسان رضوی توسعه‌یافته‌ترین و استان‌های سمنان، بوشهر و کردستان توسعه‌نیافته‌ترین استان‌ها هستند.

پژوهشگران این تحقیق برای بررسی توسعه با این تعریف که در برخورداری از شاخص‌های اجتماعی، اقتصادی، آموزش، بهداشت، مهاجرت، فرهنگی،  برابری وجود داشته باشد، به ارزیابی توسعه‌یافتگی استان‌ها پرداخته‌اند. 

شاخص‌های توسعه اقتصادی

در این پژوهش یکی از ارکان‌های توسعه، جامعیت و یکپارچه بودن آن در رفع نابرابری‌های اقتصادی مناطق درون کشورها تعریف شده که نشان از اهمیت شاخص اقتصادی در توسعه دارد. برای مطالعه این شاخص هم نرخ مشارکت اقتصادی (مردان، زنان، مناطق شهری و روستایی)، نرخ بیکاری (مردان، زنان، جوانان، مناطق شهری و روستایی)، سهم اشتغال ناقص، سهم شاغلان در بخش کشاورزی، خدمات و عمومی، درصد جمعیت فعال اقتصادی، درصد جمعیت غیرفعال اقتصادی، متوسط هزینه و درآمد یک خانوار (روستایی و شهری)، ضریب جینی (در مناطق شهری و روستایی) و نرخ اشتغال ارزیابی شدند. سپس براساس روش ویکور (که توضیح آن در این مقال نمی‌گنجد) بین صفر تا یک نمره شاخص توسعه اقتصادی به هر استان داده شده است.

فقر توسعه در کویر

براساس نتایج این تحقیق، توسعه‌یافته‌ترین استان‌ها از نظر شاخص اقتصادی به ترتیب تهران، گیلان و آذربایجان غربی هستند. خوزستان، گلستان و لرستان پس از این استان‌ها قرار دارند. توسعه‌نیافته‌ترین استان‌ها هم به ترتیب زنجان، سمنان، اصفهان، کهگیلویه و بویراحمد، خراسان جنوبی و قزوین هستند. 

از نکات جالب توجه در این رتبه‌بندی، نامطلوب و نیمه مطلوب بودن توسعه اقتصادی استان‌های کویری است و استان‌های ساحلی وضعیت بهتری از این نظر دارند.

همچنین استان‌های مرزی در شرق کشور وضعیت نامطلوب‌تری نسبت به استان‌های مرزی غربی دارند. در مجموع هم وضعیت نیمه غربی بهتر از نیمه شرقی است.

ساده‌ترین تحلیلی که از این نتایج می‌توان گرفت، تاثیر خشکسالی و کم بودن دسترسی به آب در توسعه اقتصادی است.

خشکسالی دردسرساز

در تحقیقی که حسن علیپور، استادیار سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی در سال 92 انجام داد و نتایج آن در نشریه پژوهش‌های آبخیزداری منتشر شد، به رابطه معنادار خشکسالی و توسعه اقتصادی پرداخته شده. بر این اساس خشکسالی و بحران آب با اثر منفی بر کشاورزی، باعث کاهش یا از بین رفتن قدرت پس‌انداز، کاهش اشتغال و افزایش نرخ بیکاری می‌شود. همچنین از آنجاییکه با شدت گرفتن خشکسالی قیمت تولید مواد اولیه خوراکی بالا می‌رود و یا برخی محصولات غیرقابل تولید می‌شوند، اقتصاد استان‌های درگیر خشکسالی با چالش‌های بیشتری مواجه می‌شود.

***

پژوهشگرانی که تحقیق «بررسی نابرابری‌های توسعه در استان‌های کشور» را انجام دادند،  نوشته‌اند که استان‌های ایران در شرایط ناهمگن و نامتوازنی قرار گرفتند.  تمرکزگرایی شدید سیاسی و اقتصادی، ایجاد و گسترش صنایع، زیرساخت‌ها و توسعه امکانات و خدمات صرفا در کلان‌شهرهای بزرگ، ناهماهنگی نهادهای سیاست‌گذار توسعه منطقه‌ای با دستگاه‌های اجرایی، برنامه‌ریزی نامتناسب با بسترها و شرایط جغرافیایی مناطق، تمایل نداشتن استان‌ها به مشارکت در توسعه بین منطقه‌ای و نبود تعادل بین نیمه شمال و شمال‌غرب  با نیمه جنوب و جنوب‌شرق در خصوص توزیع پراکندگی شاغلان بخش صنعت و خدمات از جمله دلایل تشدید ناپایداری و شکاف توسعه در کشور عنوان شده است.

سوءاستفاده برخی مداحان

محمدتقی فاضل میبدی

شکی نیست که نهضت امام حسین (ع) سیاسی بوده است، سیاسی به این معنا که اگر بدعتی یا ظلمی ایجاد شد، امام وقت در برابر آن بدعت یا ظلم بایستد. سیاسی به معنای امر به معروف و نهی از منکر است. امام حسین (ع) هم فرمود که برای اصلاح دین جدش قیام کرده است تا مظلومان را از ظلم برهاند. نهضت امام حسین نماد عدالت علوی در برابر ظلم اموی است. سیاسی بودن نهضت امام حسین(ع) به معنای جناحی بودن آن نیست. امام حسین(ع) برای جناح خاصی نیست. قیام امام برای ایجاد اختلاف نبود، بلکه برای اتحاد و اتفاق بود، اما متاسفانه پاره‌ای از منبری‌ها و به ویژه مداحان از نهضت امام حسین(ع) برای اختلاف‌افکنی سوء استفاده می‌کنند.

در مراسم‌های عزاداری به جای تبیین هدف نهضت امام حسین(ع) یعنی مقابله با ظلم، این نهضت برای شفاعت گرفتن تغییر یافته است. شهید مطهری می‌فرماید ظلمی که در اثر تحریف نهضت عاشورا انجام شد، بدتر از ظلمی بود که امویان به امام حسین(ع) کردند. متاسفانه تحریفات و بدعت‌ها در عزاداری‌های امام حسین(ع) بیشتر هم می‌شود و جریان مداحی در کشور می‌خواهد با ابزار دین، منافعی برده و دین خدا را از مسیر خدا خارج کند البته مداحان مخلصی هم هستند که مداحی‌های خود را در مسیر معمول انجام داده و نمی‌شود آنها را متهم کرد. بیشتر مداحی‌ها و عزاداری‌ها از مسیر اصلی خود خارج شده است. یزید یک نفر است اما جریان ظلم یزیدی وجود دارد. امام حسین (ع) هم یک نفر است، ولی عاشورا یک جریان است و این دو جریان همیشه در تقابل هم هستند و جریانی هم می‌خواهد با تحریف عاشورا از آن منفعت کسب کند.

برای اصلاح عزاداری‌های امام حسین(ع) و مقابله با تحریف آن اولین جایی که باید اصلاح شود، صدا و سیماست. در حال حاضر بیشتر برنامه‌های صدا و سیما درباره عزاداری فقط تحریک احساسات بوده و مطالب دقیق و علمی در آن بسیار کم است. تا صدا و سیما اصلاح نشود، کاری نمی‌شود کرد. از سویی علما، مراجع و متولیان دین و ارشاد در کشور باید احساس کنند که این نوع عزاداری درست نیست و از مسیر خود خارج شده است. علما باید همگی با هم بیانیه داده و نسبت به این نوع عزاداری‌ها واکنش نشان دهند حتی اگر یک سال هم عزاداری‌ها تعطیل شده و نوع عزاداری اصلاح شود، بهتر از این است که این مراسم به این شکل ادامه یابد. علما باید احساس مسوولیت کرده و در برابر بدعت‌ها بایستند همان طور که در برابر چند موی یک دختر یا در برابر یک کنسرت احساس مسئولیت کرده و فریاد می‌کشند، در این زمینه هم باید احساس مسئولیت کنند. خطر بزرگ این است که به نام دین، مطالبی بیان می‌شود که جزو دین نیست.

در حال حاضر هم بر کمیت عزاداری‌ها اضافه می‌شود و هم آسیب‌های اجتماعی در کشور بیشتر می‌شود، نام امام را می‌بریم، اما همزمان آمار طلاق، اعتیاد، فاصله طبقاتی و فساد هم بیشتر می‌شود. این توهین به امام است و یک تناقض است که هم در جامعه نام امام حسین (ع) برده شود و هم آسیب‌های اجتماعی هر روز بیشتر شود./ ایسنا