هوبره در دام سودجویان

سودجویان هر ساله هزاران تله زنده گیری «هوبره» را در دشت های مرزی خراسان جنوبی برای زنده گیری و قاچاق این پرنده کمیاب به کشورهای عربی جا‌گذاری می کنند که این اقدام نسل آن را در معرض نابودی قرار داده است.

آنطور که ایرنا گزارش می‌دهد خراسان جنوبی کلکسیونی از انواع حیوانات وحشی در معرض انقراض ایران است اما داستان هوبره بسیار متفاوت از سایر گونه های حیات وحش است، چرا که هوبره به عنوان گونه ای آسیب پذیر در کشورمان مورد حفاظت قرار می گیرد.

علاقه اعراب کشورهای حاشیه خلیج فارس به شکار هوبره سبب شده هر ساله افرادی سودجو، مرزنشینان را تحریک به زنده گیری این پرنده کمیاب کنند، طمع و نداری، ساکنان نوار مرزی را نیز وسوسه می کند تا با قیمت های اندکی که از سوی دلالان پیشنهاد می شود، نسبت به زنده گیری هوبره اقدام کنند. اما سود هنگفت شکار هوبره به جیب سودجویان و دلالان در سایه نشسته می رسد و سهم افرادی که در روستاها، تحت تاثیر حرف های واسطه ها می شوند، پولی اندک است.

شورای عالی سازمان حفاظت محیط زیست به دلیل وجود تهدیدهای جدی در زمینه انقراض این پرنده، برای شکار غیرقانونی هر قطعه از این پرنده حمایت شده بین‌المللی، 200 میلیون ریال جریمه نقدی در نظر گرفته است.

هوبره از تیره درناسانان و از لحاظ ظاهری تا حدودی به بوقلمون ماده شباهت دارد؛ پرنده رو به انقراض هوبره در زیستگاه ‌های بیابانی و مناطق خشک دشتی زاد و ولد می کند؛ این پرنده ارزشمند دارای گردن و دم خرمایی رنگ دراز و از حشرات، بی مهرگان، دانه و بذر گیاهان تغذیه می کند.

واسطه‌های وسوسه‌گر در زیرکوه

مدیر حفاظت محیط زیست زیرکوه افزود: پرنده هوبره از اواخر شهریورماه به مناطق مرزی این شهرستان مهاجرت می کند که فعالیت قاچاقچیان فرصت طلب از جنوب کشور برای اغفال افراد محلی برای زنده گیری این پرنده کمیاب نیز در این فصل آغاز می شود.

مرتضی تقی زاده ادامه داد: بسیاری از دلالان هوبره با حضور در روستاهای مرزی با پرداخت مبالغ ناچیز باعث تحریک قشر بیکار در روستاها برای زنده گیری پرنده هوبره می‌شوند.وی توضیح داد: قاچاقچیان هوبره خود در منطقه حضور ندارند بلکه با تزریق پول به سرشاخه‌های اصلی خود در شهرستان از آنان می خواهند که هوبره را از افراد محلی خریداری کنند.

وی ادامه داد: به دلیل نداشتن تجهیزات و نیروی انسانی کافی همیشه شکارچیان مجهز یک قدم جلوتر از ما هستند یعنی از هر دری که محیط بانان وارد می شوند، باز آن ها ترفندی به کار برده و آن را خنثی می کنند.

جمع آوری یک هزار تله زنده گیری 

هوبره در درمیان

مدیرحفاظت محیط زیست درمیان نیز گفت: هوبره از اوایل مهرماه به علت مساعد بودن آب و هوا در دشت گلورده این شهرستان ساکن می شود. 

هاشم آزموده افزود: برخی از مرزنشینان به دلیل نبود شغل و درآمد به زنده گیری پرنده هوبره روی می آورند؛ به اذعان افراد محلی واسطه ها و دلالان برای هر قطعه هوبره زنده حداقل 500 هزار تومان پرداخت می کنند.

وی یادآور شد: قاچاقچیان بیشتر واسطه های خود را در شهرستان زیرکوه و قاینات دارند و در شهرستان درمیان نیز گاهی اوقات توسط دامداران و افرادی محلی این پرنده زنده گیری و به واسطه ها در این دو شهرستان فروخته می شود.

آزموده گفت: برای جلوگیری از قاچاق و شکار هوبره کارگاه‌های آموزشی مختلفی برای مرزنشینان و افراد محلی، پرسنل مرزبانی و نیروی انتظامی، کشاورزان، دامداران و دهیاران روستاهای مرزی برگزار شده است. آزموده ادامه داد: از ابتدای امسال یک هزار تله زنده گیری هوبره در شهرستان درمیان جمع آوری شده است.

باران به خلیج گرگان جان داد

بارش های رگباری چند روز گذشته خطه شمال کشورمان و روان آبهای سیلابی جان دوباره به خلیج گرگان تنها خلیج ایرانی دریای خزر بخشید و تراز آبی آن را بهبود داد. بر اساس مشاهدات خبرنگار ایرنا از رودخانه‌های منتهی به خلیج گرگان، پُرآبی و شدت جریان آب مهمترین خصیصه این زمان رودهای غرب استان گلستان است.

هر چند دبی آب این رودخانه‌ها هنوز از سوی شرکت آب منطقه ای گلستان اعلام نشده است اما طبق مشاهدات میدانی رودخانه هایی همچون قره سو، جفا کنده و نوکنده در غرب استان کمکی برای احیای این خلیج تشنه سرازیر کرده و خوان نعمت الهی را به سوی آن گستراند.

برپایه داده های آماری هواشناسی استان های مازندران و گلستان میزان بارش چند روز اخیر در پهنه سرزمینی آبخیزهای سه گانه خلیج گرگان بالاتر از نُرم متوسط آن است براین اساس بارش متوسط در شرق خلیج گرگان تا سقف 28 میلی متر اعلان شده که در شاخه‌های فرعی مانند رودهای گرمابدشت، زیارت، تول چشمه، انجیراب، شصت کلا، کفشگیری، میان دره و کردکوی به وضوح قابل مشاهده است.

در حوضه آبخیز مرکزی یا همان جنوبی خلیج گرگان نیز بارش تا سقف 126 میلی متر بوده که روان آب‌ها و سیلاب حاصله از طریق رودخانه‌های سرکلاته، باغو، سرمحله، گز، جفا کنده، نوکنده، چشمه بلبل و گلوگاه در کمترین فاصله به خلیج گرگان همچنان سرازیر است.

همچنین در حوضه آبخیز شرقی که شامل رودهای برگرفته از سلسله جبال البرز در حوزه شهرستان های گلوگاه، نکا و بهشهر در استان مازندران بوده بارش تا سقف 140 میلی متر وارد رودخانه های این منطقه شد.

 27 میلیون هکتار عرصه طبیعی در معرض تهدید

مدیر کار گروه ملی مقابله با گرد و غبار تصریح کرد: با توجه به یافته های اولیه طرح مطالعاتی منشا یابی کانون های گرد و غبار ، فرسایش بادی و غبار حدود 27 میلیون هکتار از اراضی کشور را با تهدید تغییر اقلیم و بیابانی شدن روبرو کرده است. علی محمد طهماسبی بیرگانی گفت: طیفی از علت ها با محوریت کمبود آب و رطوبت مانند افت نزولات جوی ، مدیریت نامناسب منابع آبی، تالاب ها، هورها، سفره های زیرزمینی و روان آب ها، ساخت و سازهای بدون توجیه مهار آب موجب خشکیدگی و تغییر اقلیم در این میزان از اراضی و عرصه های طبیعی مناطق مختلف کشور شده است. وی جنوب شرق اهواز ،اراضی بیابانی استان های هرمزگان، سیستان و بلوچستان، ایلام ( ابوغویر دهلران) و کرمان را از جمله مناطقی عنوان کرد که به شدت دستخوش خشکیدگی واقع شده‌اند و اکنون از کانون‌های مهم تولید گرد و غبار به شمار می‌روند. 

مدیر کار گروه ملی مقابله با گرد و غبار سازمان حفاظت محیط زیست گفت: طرح مطالعاتی منشا یابی کانون های گرد و غبار با 65 درصد پیشرفت هم اکنون در حال اجرا است و تا پایان سال جاری به طور کامل به اتمام می رسد.

وی یاداور شد: در این طرح بر اساس سیاست گذاری های کلان ملی تمام استان های کشور لحاظ شده اند و به تدریج استان هایی که فاقد کانون های منشا بیابان هستند خارج می شوند. 

طهماسبی بیرگانی افزود: سازمان هایی نظیر جنگل ها، مراتع و آبخیزداری، زمین شناسی، هواشناسی براساس ماده3 آیین نامه گرد و غبار در این طرح همکاری دارند. وی افزود: در 16 استان کشور عملیات مطالعاتی و اجرایی مرتبط با تالاب های با منشاء گرد و غبار توسط سازمان حفاظت محیط زیست کشور انجام گرفت و برای اولین بار عملیات های مقابله ای با گرد و غبار در مناطق تحت مدیریت سازمان اجرا شد.

سگ‌های بدون صاحب در بندرعباس جمع‌آوری می‌شوند

معاون خدمات شهری شهرداری بندرعباس گفت: شهرداری بندرعباس پس از فرایند جمع‌آوری به روش زنده‌گیری، در صدد عقیم‌سازی و سامان‌بخشی به مساله سگ‌های بدون‌صاحب است.

اسماعیل موحدی‌نژاد ضمن تکذیب شایعات و موضوعات مطرح شده درباره کشتار سگ‌های بدون صاحب جمع‌آوری شده از سطح شهر، اظهار کرد: با توجه به وقت، زمان و هزینه صورت گرفته در موضوع این سگ‌های بدون‌صاحب، عملکرد شهرداری بندرعباس در این مساله کاملا قابل دفاع است.وی با اشاره به اینکه شهرداری بندرعباس جزو معدود شهرداری‌هایی است که شرایط کمپ، غذادهی مناسب و جمع‌آوری منظم را ایجاد کرده و تمام اقدامات صورت گرفته بر اساس نظر کارشناسان در حال انجام است، افزود: در اقدامی اصولی و ماندگار، کمپ نگهداری سگ‌های بدون صاحب در محیطی خارج از شهر که به تایید محیط زیست رسیده، در سه بخش مجزا احداث شده است. معاون خدمات شهری شهرداری بندرعباس با اشاره به آغاز مرحله جدید جمع‌آوری این سگ‌ها از سطح شهر خاطرنشان کرد: در حال حاضر صرفاً کار جمع‌آوری و نگهداری سگ‌های بدون‌صاحب در دستور کار قرار دارد. این مقام مسوول با تکذیب موارد عنوان شده در سح فضای مجازی از سوی برخی افراد، گفت: متاسفانه عده‌ای سودجو به بهانه حمایت از این حیوانات دنبال دست‌یابی به منافعی بوده که از کار آنها جلوگیری شده است.

وی با تاکید بر اینکه کشتار سگ‌های بدون‌صاحب در دستور کار قرار ندارد، بیان کرد: عده اندکی به اسم انجمن حمایت از حیوانات سعی در تشویش اذهان و زیر سوال بردن اقدامات شهرداری دارند که این موضوع از مراجع ذی‌صلاح در حال پیگیری است.

۴ هزار عقرب در یک اتوبوس کشف شد

معاون نظارت و پایش اداره محیط زیست استان قزوین از کشف محموله ۴ هزار عقرب در یک اتوبوس بین ‌شهری در استان قزوین خبر داد.

به گزارش خبرگزاری مهر، به نقل از روابط عمومی اداره کل حفاظت محیط زیست استان قزوین، عبدالحسین مظفری از کشف محموله غیرمجاز ۴ هزار عقرب در یک اتوبوس بین شهری خبر داد و گفت: بر اساس گزارشی واصله از سوی نیروی انتظامی به یگان حفاظت محیط زیست استان قزوین، تعدادی عقرب از محموله جاسازی شده در اتوبوسی که در مسیر خوزستان به قزوین در حرکت بود، بیرون آمده و به داخل اتوبوس وارد شدند.

وی ادامه داد: یکی از عقرب‌های وارد شده به اتوبوس یک کودک را نیش زده و مسافران متوجه وجود این محموله خطرناک شدند.

مظفری خاطرنشان کرد: خوشبختانه آسیب جدی به این کودک وارد نشده است.معاون نظارت و پایش اداره محیط زیست استان قزوین با بیان اینکه بعد از دریافت گزارش یگان حفاظت سازمان محیط زیست با همکاری نیروی انتظامی محموله ۴ هزار عقرب را از این اتوبوس خارج کرده است، گفت: در حال انتقال این محموله به پارک پردیسان تهران هستند.وی افزود: فرد متخلف ادعا می‌کند تنها به عنوان رابط و تحویل‌دهنده این محموله خطرناک همکاری کرده است و در جریان تجارت غیرمجاز زهرگیری و پرورش عقرب نیست.معاون نظارت و پایش اداره محیط زیست استان قزوین با اشاره به اطلاعات کسب شده از این متخلف گفت: محموله عقرب قرار بوده از خوزستان به تهران منتقل شود. وی ادامه داد: این پرونده در مرحله رسیدگی قضایی قرار گرفته است.

قطع شبانه درختان در همدان

مرداد سال ۹۳ دبیرخانه مجمع جهانی شهرهای اسلامی، همدان را به‌عنوان نخستین شهر سبز پایدار در میان کشورهای اسلامی انتخاب کرد و توسعه فضای سبز و تدوین اطلس زیست‌محیطی در همدان منجر به انتخاب این شهر به‌عنوان هفتادمین شهر سبز پایدار جهان شد.

اسفند سال ۹۵ نیز با موافقت معصومه ابتکار معاون رییس‌جمهور و رییس سازمان محیط‌زیست وقت، تفاهم‌نامه شهر سبز پایدار همدان به مدت ۳ سال دیگر تمدید شد.

حال همدان شهری است که باید با افزایش سرانه فضای سبز خود نه‌تنها به کاهش آلودگی کمک کند، بلکه با احیای نوار سبز در حومه یا رینگ پایانی شهر شرایط را برای جلوگیری از هرگونه ساخت‌وساز غیرمجاز در اطراف شهر مهیا سازد.

آنطور که مهر می‌نویسد اما در نگاهی به اخبار منتشرشده از سوی مسوولان شهرداری همدان در باب وضعیت سرانه فضای سبز این شهر؛ معاون خدمات شهری شهرداری همدان بابیان اینکه توسعه فضای سبز با توجه به توسعه شهر امری اجتناب‌ناپذیر است، عنوان کرده است: باید در نقاط جدید شهری که توسعه می‌یابند فضای سبز نیز با توجه به طرح تفصیلی و تأمین سرانه ایجاد شود.

وحید علی ضمیر تأکید کرده است: حذف فضای سبز که سال‌ها برای کاشت و نگهداری آن تلاش شده توجیه‌پذیر نیست و فضای سبز موجود را باید حفظ کنیم اما در توسعه فضای سبز باید کاشت گونه‌های کم آب‌برو سازگار با اقلیم همدان در دستور کار قرار گیرد.

این صحبت‌ها در حالی عنوان‌شده که طی چند روز اخیر در بلوار آیت‌الله نجفی همدان شمار زیادی از درختان که تعداد آن حدود ۱۰۰ اصله بوده و ازقضا عمر و سن آن‌ها نیز کم نبوده شبانه قطع‌شده‌اند. طبیعتاً یکی از آسان‌ترین راه‌های توجیه قطع درختان، بهانه کردن خشکیدگی یا پوسیدگی آن‌هاست اما در این مورد نه‌تنها درختان قطع‌شده خشکیدگی و پوسیدگی نداشته‌اند بلکه با عمری ۱۰ – ۱۵ ساله از شادابی لازم نیز برخوردار بوده‌اند.

شورای شهر به نمایندگی از مردم ناظر بر عملکرد شهرداری است

بر اساس قانون حفظ توسعه فضاهای سبز شهری، متولی و مسوول حفظ فضاهای سبز شهری شهرداری‌ها هستند و شورای شهر نیز به نمایندگی از مردم ناظر بر عملکرد شهرداری است.

رییس گروه فرهنگی و اجتماعی شورای اسلامی شهر همدان در خصوص این اتفاق بابیان اینکه از یک ماه پیش بحث تعریض بلوار آیت‌الله نجفی همدان و ایجاد دوربرگردان برای آن معبر توسط شهرداری منطقه ۴ مطرح‌شده بود و چون نیاز به قطع درختان در این معبر وجود داشت شهرداری منطقه موضوع را با کمیسیون‌ماده ۷ درمیان گذاشت، گفت: این کمیسیون در ابتدا با قطع درختان به‌شدت مخالفت کرد و دلیل این تصمیم را جویا شد.

رضوان سلماسی ادامه داد: با توجه به اینکه شهر همدان در یک مسیر ترانزیتی به‌عنوان هاب اتصال استان‌های غرب کشور به مرکز و جنوب کشور قرار داشته و از طرفی به دلیل نبود کنارگذر در این شهر؛ معابر شریانی همدان ازجمله بلوار آیت‌الله نجفی همواره با ترافیک و راه‌بندان و عدم ایمنی به‌خصوص در رابطه با عبور و مرور وسایل نقلیه سنگین روبروست. وی ادامه داد: موضوع عبور بیشترین زائران اربعین از مرزهای غربی و از همین مسیر، همدان را در این ایام کاملاً با مشکل مواجه می‌کند بنابراین در طرح تفصیلی شهری در این محور یک تقاطع غیرهمسطح طراحی‌شده است که به دلیل عدم امکان تملک املاک آن بخش از شهر فعلاً اجرای آن ممکن نیست.

وی گفت: این امر باعث شد برای کاهش مشکلات تردد این اصلاح هندسی در دستور کار مدیریت شهری قرار گیرد که به‌صورت ناخواسته این اصلاح هندسی باعث قطع درختان زیادی در معبر شده است. سلماسی بابیان اینکه علی‌رغم وجود این مشکلات کمیسیون ماده ۷ از شهرداری درخواست مطالعه برای بررسی راه‌های جایگزین با اولویت حفظ درختان را داشت که همین امر موجب ایجاد وقفه بیش از یک ماه برای اجرای طرح شد، گفت: در این مدت راه‌های دیگری توسط معاونت معماری و شهرسازی و نیز کارشناسان و مهندسان حمل‌ونقل و ترافیک شهرداری موردبررسی قرار گرفت.

کرمان؛ گمشده در غبار

 ساعات اولیه صبح یکشنبه در استان کرمان شاخص آلایندگی هوا به ۵۰۰ رسید

هوا به رنگ خاکستری تیره درآمده و بوی خاک غلیظی در هوا پیچیده است. این چندمین بار در سال جدید است که این وضعیت در استان کرمان تکرار می‌شود.

حدود پانزده روز از اولین ماه پاییز گذشته. نقاط مختلف کشور هر کدام به گونه‌ای درگیر این ماه و حال و هوایش شده‌اند. شمال کشور دچار باران و سیل. مرکز و شرق کشور هم گرفتار گرد وخاک و غبار. اینجا هم در جنوبشرق کشور یعنی استان کرمان، هوا نفس گیر است و بوی خاک می‌دهد.

کوچه و خیابان خلوت‌تر از روزهای دیگر است. شاخص آلایندگی« 353» هوای شهر و اعلام وضعیت خطرناک، مدارس را به تعطیلی کشانده است. البته به گفته مرکز پیش بینی هواشناسی استان این شاخص در اوایل صبح بر روی 500 قرار گرفته بود.

اینکه چه شاخصی نشان دهنده وضعیت هوایی خطرناک است، محیط زیست اینگونه می‌گوید که شاخص آلایندگی ۵۰تا۰ پاک، ۱۰۰تا۵۰ سالم، ۱۵۰ تا۱۰۰ ناسالم برای گروه‌های حساس،  ۲۰۰تا۱۵۰ ناسالم برای همه گروه‌ها و ۲۰۰ به بالا برای همه گروه‌ها خطرناک است. 

آخرین باری که وضعیت مشابه امروز رخ داده بود و هوای خطرناک اعلام شده بود، به چند ماه گذشته در اوایل خرداد ماه بر می‌گردد. آن زمان هم وضعیت برای همه گروه‌ها خطرناک اعلام شد و به همه افراد علی‌الخصوص بیماران توصیه شد از خانه‌های خود بیرون نیایند و در هوای آزاد قرار نگیرند.

یادم می‌آید در زمانی نه چندان دور، یکی از مزایایی که برای شهرهایی همچون کرمان عنوان می‌کردند هوای پاک، آسمان صاف و آبی‌‌اش بود. موضوعی که در حال فراموشی و تبدیل شدن به یک خاطره خوب است. 

منشا گرد و خاک چیست 

به سراغ حمیده حبیبی رییس مرکز پیش بینی هواشناسی استان کرمان رفتم. از او در خصوص علت این هوای شهر پرسیدم، اینکه منشا این گرد و خاک از کجاست. او به من می‌گوید: «گرد و خاک بر کل استان کرمان سیطره پیدا کرده است و دلیل و منشا هر بخش آن متفاوت است. مثلا گرد و خاک شمال استان متاثر از این وضعیت در مرکز کشور و شهر انار و استان یزد است. گرد و خاک شرق و جنوب شرقی استان هم به دلیل هم‌مرزی با سیستان وبلوچستان است. اینکه در آن استان طوفان و گرد و خاک حکمفرما شده و به کرمان هم سرایت کرده است. حتی باید بگویم این بادهای سیستان است که بر روی جازموریان هم اثر می‌گذارند و این نواحی را آلوده می‌کنند.»

به گفته حبیبی منشا گرد و خاک شرق استان، هم‌مرزی با سیستان و بلوچستان است. استانی که به بادهای 120 روزه‌ و طوفان‌های شن‌اش مشهور است. در خصوص این بادها نوشته‌اند: «که در بخش شرقی سرزمین ایران برای مدتی از سال حاکمیت می‌یابند. محدوده وزش این بادها ازخراسان جنوبی تا سیستان و زمان آن فصل تابستان است. می‌گویند این بادها در دوره گرم سال یعنی از 15 خرداد تا 15 مهر به مدت 120 روز از ارتفاعات شمال شرقی ایران به سرزمین های جنوب شرقی ایران می‌وزد.»

هم‌اکنون نیز هواشناسی معتقد است این هنوز همان بادهای سیستان است که ابتدا زابل را درگیر کرده و غلظت ذرات معلق را به بیش از 19 برابر حد مجاز رسانده و بعد از آن هم شرق کرمان، زاهدان و سایر شهرهای شمالی استان سیستان و بلوچستان همچون هیرمند، هامون و نیمروز را آلوده خود کرده است.                                          

حبیبی همچنین در صحبت‌هایش به جازموریان به عنوان منشا گرد و خاک اشاره می‌کند. تالاب خشکیده‌ای که در مرز استان کرمان و سیستان وبلوچستان واقع است و هم‌اکنون 25 درصد از کانون‌های گرد و غبار کشور را به خود اختصاص داده است. تالابی که در بسیاری از روزهای غباری کرمان مقصر و عامل اصلی شناخته می‌شود. اما اینکه آیا جازموریان جزو این منشا اصلی گرد و غبار بوده است یا نه، حبیبی می‌گوید: طوفان جازموریان را بلند می‌کند اما منشا اصلی بادهای سیستان و بلوچستان است.  

او همچنین در پاسخ به این سوال که «گاهی گفته می‌شود نمی‌توان از جازموریان به عنوان منشا ریزگردهای داخلی نام برد چون بادهای کشور غرب به شرق است و همین سبب می‌شود ریزگردها از کشور خارج می‌شود.»، می‌گوید: این موضوع اصلا عمومیت ندارد. بادهای موسمی داریم که عموما از شرق می‌وزند و با توجه به خشکی جازموریان و جنس خاک آن منطقه، این بادها می‌توانند این خاک را بلند کرده و سبب این فاجعه شوند.    

البته سعیدی مدیریت بحران استانداری معتقد است ریزگردهای این روزهای شهر کرمان به هیچ عنوان به این تالاب مربوط نمی‌شود. 

خشکسالی هم مقصر است

در خصوص علت این هوای خاکی، جزینی زاده مدیر کل محیط زیست استان کرمان نظر تقریبا مشابهی را بیان می‌کند. 

جزینی زاده مدیرکل محیط زیست کرمان به ایسنا گفته است: یک کانون گرد و غبار در شرق استان، یک کانون بیابان لوت در شمال استان و در جنوب استان نیز تالاب خشک شده جازموریان قرار دارد. او همچنین معتقد است: خشکسالی‌های متمادی که در چند سال اخیر در استان کرمان داشتیم و همچنین از بین رفتن مراتع و منابع طبیعی علت گرد و غبارهای استان کرمان هستند.

گرد وغبار می‌ماند

حبیبی رییس مرکز پیش‌بینی هواشناسی کرمان، وضعیت این توده گرد و خاک را اینچنین پیش‌بینی می‌کند: «نقشه‌های هواشناسی نشان می‌دهد که غلظت گردوغبار در شهرهای کرمان، زرند، رفسنجان و انار کمتر می‌شود و احتمالا از وضعیت خطرناک پایین‌تر می‌آید، اما به دلیل شرایط جوی نمی‌توان ۱۰۰ درصد اعلام نظر کرد. اما باید نسبت به افزایش غلظت گردوغبار در شرق، جنوب شرق و جنوب استان تا فردا هشدار داد و گفت که غلظت گردوغبار در مناطق ریگان و فهرج بیشتر خواهد شد، در جنوب استان هم مناطقی مثل قلعه گنج و کهنوج احتمال دارد دوشنبه هم درگیر این پدیده باشند.»

رفتار دمکراتیک و آلودگی مفاهیم!

یادداشت  مهمان

احمد زیدآبادی

در نیمۀ دوم دهۀ 70 یا به عبارتی در دوران رونق اصلاحات، به دعوت انجمنی دانشجویی به دانشگاه بین‌المللی قزوین رفتم تا سخنرانی کنم. هنوز سخن آغاز نکرده بودم که فردی از وسط سالن برخاست و گفت؛ شما به جای سخنرانی یک‌طرفه باید با من مناظره کنید!

گفتم؛ این برنامه برای سخنرانی هماهنگ شده است به چه دلیلی باید مناظره کنم؟ گفت؛ مگر شما طرفدار چند صدایی نیستید؟ گفتم؛ چرا! گفت؛ خب، پس بیائید با من مناظره کنید!

گفتم؛ دفاع از چند صدایی در جامعه بدین معناست که هر صاحب نظر یا گروه و دسته‌ای تریبون عمومی خود را داشته باشد و بتواند در امنیت و آزادی اظهار نظر کند نه اینکه هر کس خواست در جایی حرفی بزند بقیه هم مدعی شوند و او را به مناظره مجبور کنند!

بعد توضیح دادم که مناظره امری توافقی بین دو یا چند نفر است؛ کسی را که نمی‌شود به مناظره مجبور کرد! طرف کم‌دانش‌تر از آن بود که این قبیل استدلالات او را قانع کند و بر حرف خود پای می‌فشرد.

رفتارش مرا تا اندازه‌ای عصبانی کرد. بنابراین خطاب به او گفتم؛ اصلاً جنابعالی کی هستی که من باید با شما مناظره کنم؟ گفت که در دفتر نمایندگی سمتی دارد! گفتم؛ اشتغال در دفتر نمایندگی چه صلاحیتی در حوزۀ بحثِ امروزِ من برای شما ایجاد می‌کند که من بخواهم با شما مناظره کنم؟

طرف و جمع معدودی از همراهانش برآشفتند و با ادعای اینکه به آنها توهین کرده‌ام؛ کلی حرف درشت و ناسزا نثار من و اصلاحاتِ آن روزگار کردند و بعد هم که فضا کمی آرامتر شد؛ از تکرار این جمله که “حالا معنی زنده باد مخالف من را فهمیدیم!” دست بردار نبودند!

اتفاقاتی مشابه این، نه فقط برای من بلکه برای بسیاری از سخنرانان و صاحب‌نظران بارها در مجامع عمومی تکرار شده است. معنای این نوع رفتارها چیست؟ آیا عده‌ای در صدد سوءاستفاده از مفاهیم دمکراتیک برای تأثیرگذاری بر طرفداران خود و ایجاد محدودیت برای رقیب خود هستند یا اینکه اساساً در مورد رفتار دمکراتیک دچار سوء تفاهمی عمیق شده‌اند؟

گرچه بحث سوءاستفاده در برخی موارد کاملاً واضح است؛ اما به نظرم سوءتفاهم در این زمینه نقش اصلی را بازی می‌کند. دلیل‌اش هم این است که این نوع برخوردها فقط به جریان فکری و سیاسی خاصی محدود نمی‌شود بلکه در بین جریان‌های مختلف روز به روز در حال گسترش است.

عده‌ای در این میان واقعاً امر بر ایشان مشتبه شده است و گمان میکنند که رفتار دمکراتیک یعنی اینکه اگر با صاحب‌نامی در هر حوزه‌ای روبرو شدند؛ حق مسلم آنهاست که مفتخرانه با زبانی خالی از هرگونه نزاکت و ادب او را خطاب قرار دهند و به گفتگو با خود مجبور سازند! در این میان اگر طرف به آنها تذکری دهد یا بی‌نزاکتی‌شان را به رخ‌شان بکشد یا گفتگو را ضروری نداند؛ بانگ برمی‌آورند که: پس کجا رفت آن همه ادعا در مورد دمکراسی و حقوق بشر و غیره!

متأسفانه ما در کشورمان دچار “آلودگی مفاهیم” شده‌ایم؛ بدین معنا که مرز مفاهیم را به هم ریخته‌ایم و آنها را از جایگاه طبیعی و منطقی خودشان خارج کرده و در نقطه‌ای معکوس قرار داده‌ایم. برای همین است که گفتگوی مدنی و منطقی بین‌مان شکل نمی‌گیرد و با این وضع هم هرگز شکل نخواهد گرفت و بنابراین سنگ روی سنگ هم بند نخواهد شد! از همین رو، چنین فضاهایی، مستعد ظهور افراد مقتدری است که بساط این نوع کنش و واکنش‌ها را برچینند!

بابت نوسانات قیمت‌ها از مردم عذر می‌خواهیم

محمدباقر نوبخت ضمن عذرخواهی از مردم و تولیدکنندگان بابت نوسان قیمت‌ها گفت: ما بابت نوسانات قیمت در مدت اخیر شرمنده مردم هستیم.محمدباقر نوبخت، معاون رییس‌جمهور و رییس سازمان برنامه‌وبودجه کشور – طی سفر به قزوین در جمع خبرنگاران اظهار کرد: با توجه به مشکلاتی که وجود دارد، امروز توانایی آن را داریم تا از اعتبارات ریالی تأمین‌شده برای ایجاد اشتغال و تولید استفاده کنیم.وی افزود: به‌منظور ارائه تسهیلات ارزان‌قیمت برای واحدهای تولیدی که در حال فعالیت هستند، پیش‌بینی لازم صورت گرفته تا بتوانیم مواد اولیه آن‌ها را از طریق تسهیلات و وجوه اداره شده تأمین کنیم.نوبخت خاطرنشان کرد: با موافقت شورای هماهنگی و سران سه قوه برای برخی واحدهایی که فعال هستند ولی نوسانات ارزی و افزایش هزینه تولید سبب ایجاد مشکل برای آن‌ها شده، علاوه بر اعتبارات فعلی، معادل یک میلیارد دلار اختصاص داده‌ایم. رئیس سازمان برنامه‌وبودجه کشور یادآور شد: از تولیدکنندگان بابت شوکی که به بازار وارد شد و برای برخی واحدها ایجاد مشکل کرد، عذرخواهی می‌کنیم و تلاش خواهیم کرد تا به‌سرعت مشکلات برطرف شود.

شهرداری‌ها در راه تملک موزه‌ها

بر اساس  اساسنامه تنظیم شده به  شهرداری‌ها اختیار تملک، مرمت و بهره‌برداری از موزه ها داده می شود

در پی انتشار طرح لایحه اصلاح اساسنامه سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری که  یکی از بندهای آن مربوط به تملک موزه ها توسط شهرداری ها است   صحبت ها و انتقادهای زیادی را به همراه داشته است. عده ای این کار مفید برای حفاظت و حراست از میراث فرهنگی می دانند و عده ای دیگر در مقابل این افراد شهرداری  را به دلیل نداشتن تخصص در این زمینه  باعث از بین بردن میراث کشور می  دانند. هفته گذشته بود که سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری کشور لایحه اصلاح اساسنامه سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری را با امضای حسن روحانی، رییس‌جمهوری به مجلس ارسال کرد.در بخشی از این لایحه آمده است که به منظور احیا و بهره‌برداری بهینه از بافت‌ها و بناهای تاریخی و فرهنگی و مشارکت در ساماندهی اماکن مذکور توسط شهرداری‌ها در زمینه شناسایی آنها که به عنوان میراث فرهنگی در محدوده و حریم شهرها شناخته می‌شوند و همچنین تملک، مرمت و بهره‌برداری از آنها، لایحه زیر طی تشریفات قانونی تقدیم می‌شود.

همچنین به منظور احیا و بهره‌برداری بهینه از بافت‌و بناهای تاریخی و فرهنگی و مشارکت در ساماندهی اماکن مذکور که به عنوان میراث فرهنگی در محدوده و حریم شهرها شناخته می‌شوند، شهرداری‌ها می‌توانند بناهای تاریخی-فرهنگی واقع در محدوده و حریم شهرها را که به تایید سازمان رسیده‌اند، با رعایت قوانین و مقررات مربوط تملک کرده و در چارچوب ضوابط ابلاغی سازمان نگهداری و بهره‌برداری نماید. سازمان مجاز است در واگذاری بناهای فرهنگی-تاریخی با اولویت شهرداری‌ها با رعایت اصل ۸۳ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران اقدام نمایند.

براساس این لایحه شهرداری‌ها می‌توانند تملک آثار تاریخی- فرهنگی حتی نفایس و موزه‌های را بدست بگیرند، مموضوعی که بسیاری از کارشناسان آن را برای حوزه میراث فرهنگی مصیبت‌بار توصیف می‌کنند اما محمدرضا کارگر (مدیر کل موزه‌ها و اموال منقول تاریخی) در گفتگو با ایلنا اعلام کرد: این لایحه در راستای تحقق برنامه ششم توسعه است وجدای از آن نیست. چراکه در برنامه ۵ ساله توسعه ششم چنین مواردی در نظر گرفته شده است البته قرار است امروز (شنبه) با حضور معاون میراث فرهنگی جلسه‌ای برای بررسی قوانین و لایحه مطرح شده برگزار شود و در روزهای آینده این موارد اطلاع رسانی خواهد شد.

او ادامه داد: هرچند در ابتدای امر از شنیدن طرح چنین لایحه‌ای نگرانی برای ما بوجود آمد، اما بعد از پرس و جو کردن؛ متوجه شدیم که جای نگرانی ندارد.

کارگر تصریح کرد: براساس آنچه که در لایحه مطرح شده، می‌توانم بگویم که چیزی فراتر از برنامه توسعه ششم نیست و در آن برنامه نیز دیده شده که شهرداری‌ها هم می‌توانند بناهای تاریخی و فرهنگی را مرمت و زیر نظر سازمان میراث فرهنگی در جهت مرمت و بهره‌برداری بر آیند. اینگونه نیست که سازمان میراث فرهنگی هرچه در اختیار دارد را در تملک شهرداری‌ها در بیاورد.

با این وجود صراحتا در بخشی از این لایحه آمده است: به منظور احیا و بهره‌رداری بهینه از بافت‌و بناهای تاریخی و فرهنگی و مشارکت در ساماندهی اماکن مذکور که به عنوان میراث فرهنگی در محدوده و حریم شهرها شناخته می‌شوند، شهرداری‌ها می‌توانند بناهای تاریخی-فرهنگی واقع در محدوده و حریم شهرها را که به تایید سازمان رسیده‌اند، با رعایت قوانین و مقررات مربوط تملک کرده و در چارچوب ضوابط ابلاغی سازمان نگهداری و بهره‌برداری نماید.

کارگر در پاسخ به این سوال که آیا معنای تملک در این لایحه یعنی شهرداری‌ها، بناهای تاریخی و فرهنگی و موزه‌ها را از سازمان میراث فرهنگی خریداری کنند، گفت: این مهم را قانون تعیین می‌کند اما تصور کنید یک خانه تاریخی که ثبت ملی شده است، مالک خصوصی دارد و شهرداری بخواهد آن را بخرد، اینکه مشکل ایجاد نمی‌کند و خیلی هم خوب است. چنانکه در حال حاضر نیز تعداد زیادی از بناهای تاریخی داریم که میراث فرهنگی مالک آن نیست بلکه ناظر و ضابط مرمت و حفاظت آن است تا تخریب نشود اما اگر نگاهی به بازار تهران داشته باشید، شاهد آن هستیم که تمام راسته بازار در فهرست میراث ملی ثبت شده است اما مالکان آن خصوصی هستند. در این میان شهرداری هم می‌تواند یکی از این مالکان باشد. به نظر من این اتفاق خوب است.

نگهداری حیوانات وحشی؛ پُز نوکیسه‌ها 

عدم نظارت بر قاچاق حیوانات باعث شده که پای حیوانات وحشی به منازل برخی سرمایه‌داران باز شود

تب نگهداری از حیوانات خاص که چند سالی است در برخی از اقشار متمول جامعه شیوع پیدا کرده است، باعث ایجاد خطرات و بیماری‌های بسیاری بین انسان و حیوان و حیات‌وحش شده‌است.

علاقه به نگهداری گونه‌های جانوری وحشی یا گونه‌های غیربومی طی سالهای اخیر به شدت در بین برخی اقشار رواج یافته است. این در حالیست که نگهداری از گونه‌های جانوری وحشی بومی و غیربومی از جمله ایگوانا، سنجاب، مار، لاک پشت، سمندر، میمون و غیره به عنوان حیوان خانگی و نگهداری آنها در منزل علاوه بر امکان ابتلا به برخی بیماری‌های مشترک بین انسان و حیوان منجر به صید هرچه بیشتر این گونه‌ها از طبیعت توسط افراد سودجو و تهدید نسل آنها در زیستگاه‌های طبیعی خواهد شد، بطوری که نسل برخی از این گونه‌ها در طبیعت در حال انقراض است.

نگهداری حیوانات حیات وحش جرم است

عباس میرزا کریمی (فرمانده یگان حفاظت از محیط زیست دماوند) درباره نگهداری حیوانات حیات وحش در منازل گفت: نگهداری حیوانات وحشی چه حیوانات حیات وحش ایران و چه حیوانات حیات وحش دیگر کشورها مانند میمون ایگونا مار و … ممنوع است و خرید و فروش آن نیز به نوعی جرم محسوب می‌شود.

وی ادامه داد: نگهداری حیات وحش نیاز به مجوز سازمان حفاظت محیط زیست دارد، مجوزی هم که صادر می‌شود، برابر شرایط و دستورالعمل‌هایی است که بررسی شده و باید براساس شرایط سازمان باشد.

فرمانده یگان حفاظت از محیط زیست دماوند تاکید کرد: قاچاق حیات وحش یکی از پرسودترین قاچاق‌ها محسوب می‌شود و متاسفانه در کشور ما هم قاچاق صورت می‌گیرد و چون نظارتی بر ورود این حیوانات نیست، علاوه بر اینکه بر تنوع‌زیستی تاثیرگذار است، بیماری‌هایی را به انسان و محیط‌زیست منطقه منتقل می‌کنند از جمله بیماری‌های پوستی و بیماری‌هایی که از حیوانات به انسان منتقل می‌کنند، چرا که در شرایط بدی قاچاق شده و وارد کشور می‌شوند.

نگهداری از حیوانات خاص خانگی «پُز اجتماعی» است

میر محمود حریرچی (جامعه‌شناس) در گفت‌وگو با ایلنا به آسیب‌شناسی چرایی نگهداری از حیوانات حیات وحش در منازل پرداخت و گفت:«جامعه متمول ما برای پز اجتماعی راه‌های متعددی دارد، یکی از این پزهای اجتماعی نگهداری از حیوانات آن هم به شیوه عجیب و غریب است، اینکه حیوان به عنوان مونس نگهداری شود، موضوع دیگری است، اما این وضعیت عجیب و غریب که بعضا خشن هم هست نشان‌دهنده این است که فقط به دنبال نمایش و پزدادن هستند.»

این جامعه‌شناس با تاکید بر اینکه این نوع رفتار مطابق شئونات یک جامعه نیست به ویژه جامعه ما که بیش از نیمی از آن فقیر و محروم هستند، گفت: چطور یک گروه می‌توانند، اینقدر نسبت به این مسائل بی‌تفاوت باشند. این افراد نوکیسه‌ها هستند، چراکه همانطور که در گذشته شاهد بودیم افرادی که با تلاش و کار درآمد سرشاری داشتند، هیچ گاه برای این نوع کارها هزینه‌ای پرداخت نمی‌کردند و به فکر دیگر اقشار جامعه بودند و در گذشته افراد متمول به فکر پز دادن نبودند و این در مرام آنها نبود، اما کسی که پول بادآورده‌ای را به دست آورده و در شرایط بی‌برنامه اقتصادی در کشور پول‌های هنگفتی شامل حالش شده، قطعا چون راه صحیح پول خرج کردن را هم نمی‌دانند به این شکل هزینه کرده و سرگرمی‌هایشان به جای اینکه سرگرمی‌های سالم باشد، خود را درگیر چنین مسائلی می‌کنند.

حضور حیوانات عظیم‌الجثه در خیابان‌ها شمال تهران 

مصطفی فروتن (رفتارشناس اجتماعی) نیز با بیان اینکه تغییراتی که در زندگی امروز ایجاد شده باعث شده، اولویت‌های زندگی تغییر کند، گفت:به عنوان بُعد فرهنگی نیز شاهد حضور حیوانات حیات وحش در فیلم‌های سینمایی هستیم که نشان دهنده این است، به نوعی ذائقه فکری مخاطب تحریک می‌شود و این تحریک شدن تا جایی پیش می‌رود که ساختار زندگی یک سری از افراد را به طور کلی تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.امروز شاهد هستیم که یکسری حیوانات غیرمتعارف از حیات وحش وارد زندگی انسان شده‌اند، حضور این حیوانات در منزل می‌‌تواند احساساتی از جمله برتری‌جویی و حس قدرت را به صاحب آن حیوان بدهد.

شهرداری‌ها در راه تملک موزه‌ها

بر اساس  اساسنامه تنظیم شده به  شهرداری‌ها اختیار تملک، مرمت و بهره‌برداری از موزه ها داده می شود

در پی انتشار طرح لایحه اصلاح اساسنامه سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری که  یکی از بندهای آن مربوط به تملک موزه ها توسط شهرداری ها است   صحبت ها و انتقادهای زیادی را به همراه داشته است. عده ای این کار مفید برای حفاظت و حراست از میراث فرهنگی می دانند و عده ای دیگر در مقابل این افراد شهرداری  را به دلیل نداشتن تخصص در این زمینه  باعث از بین بردن میراث کشور می  دانند. هفته گذشته بود که سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری کشور لایحه اصلاح اساسنامه سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری را با امضای حسن روحانی، رییس‌جمهوری به مجلس ارسال کرد.در بخشی از این لایحه آمده است که به منظور احیا و بهره‌برداری بهینه از بافت‌ها و بناهای تاریخی و فرهنگی و مشارکت در ساماندهی اماکن مذکور توسط شهرداری‌ها در زمینه شناسایی آنها که به عنوان میراث فرهنگی در محدوده و حریم شهرها شناخته می‌شوند و همچنین تملک، مرمت و بهره‌برداری از آنها، لایحه زیر طی تشریفات قانونی تقدیم می‌شود.

همچنین به منظور احیا و بهره‌برداری بهینه از بافت‌و بناهای تاریخی و فرهنگی و مشارکت در ساماندهی اماکن مذکور که به عنوان میراث فرهنگی در محدوده و حریم شهرها شناخته می‌شوند، شهرداری‌ها می‌توانند بناهای تاریخی-فرهنگی واقع در محدوده و حریم شهرها را که به تایید سازمان رسیده‌اند، با رعایت قوانین و مقررات مربوط تملک کرده و در چارچوب ضوابط ابلاغی سازمان نگهداری و بهره‌برداری نماید. سازمان مجاز است در واگذاری بناهای فرهنگی-تاریخی با اولویت شهرداری‌ها با رعایت اصل ۸۳ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران اقدام نمایند.

براساس این لایحه شهرداری‌ها می‌توانند تملک آثار تاریخی- فرهنگی حتی نفایس و موزه‌های را بدست بگیرند، مموضوعی که بسیاری از کارشناسان آن را برای حوزه میراث فرهنگی مصیبت‌بار توصیف می‌کنند اما محمدرضا کارگر (مدیر کل موزه‌ها و اموال منقول تاریخی) در گفتگو با ایلنا اعلام کرد: این لایحه در راستای تحقق برنامه ششم توسعه است وجدای از آن نیست. چراکه در برنامه ۵ ساله توسعه ششم چنین مواردی در نظر گرفته شده است البته قرار است امروز (شنبه) با حضور معاون میراث فرهنگی جلسه‌ای برای بررسی قوانین و لایحه مطرح شده برگزار شود و در روزهای آینده این موارد اطلاع رسانی خواهد شد.

او ادامه داد: هرچند در ابتدای امر از شنیدن طرح چنین لایحه‌ای نگرانی برای ما بوجود آمد، اما بعد از پرس و جو کردن؛ متوجه شدیم که جای نگرانی ندارد.

کارگر تصریح کرد: براساس آنچه که در لایحه مطرح شده، می‌توانم بگویم که چیزی فراتر از برنامه توسعه ششم نیست و در آن برنامه نیز دیده شده که شهرداری‌ها هم می‌توانند بناهای تاریخی و فرهنگی را مرمت و زیر نظر سازمان میراث فرهنگی در جهت مرمت و بهره‌برداری بر آیند. اینگونه نیست که سازمان میراث فرهنگی هرچه در اختیار دارد را در تملک شهرداری‌ها در بیاورد.

با این وجود صراحتا در بخشی از این لایحه آمده است: به منظور احیا و بهره‌رداری بهینه از بافت‌و بناهای تاریخی و فرهنگی و مشارکت در ساماندهی اماکن مذکور که به عنوان میراث فرهنگی در محدوده و حریم شهرها شناخته می‌شوند، شهرداری‌ها می‌توانند بناهای تاریخی-فرهنگی واقع در محدوده و حریم شهرها را که به تایید سازمان رسیده‌اند، با رعایت قوانین و مقررات مربوط تملک کرده و در چارچوب ضوابط ابلاغی سازمان نگهداری و بهره‌برداری نماید.

کارگر در پاسخ به این سوال که آیا معنای تملک در این لایحه یعنی شهرداری‌ها، بناهای تاریخی و فرهنگی و موزه‌ها را از سازمان میراث فرهنگی خریداری کنند، گفت: این مهم را قانون تعیین می‌کند اما تصور کنید یک خانه تاریخی که ثبت ملی شده است، مالک خصوصی دارد و شهرداری بخواهد آن را بخرد، اینکه مشکل ایجاد نمی‌کند و خیلی هم خوب است. چنانکه در حال حاضر نیز تعداد زیادی از بناهای تاریخی داریم که میراث فرهنگی مالک آن نیست بلکه ناظر و ضابط مرمت و حفاظت آن است تا تخریب نشود اما اگر نگاهی به بازار تهران داشته باشید، شاهد آن هستیم که تمام راسته بازار در فهرست میراث ملی ثبت شده است اما مالکان آن خصوصی هستند. در این میان شهرداری هم می‌تواند یکی از این مالکان باشد. به نظر من این اتفاق خوب است.