پیام ما؛ رسانه توسعه پایدار ایران | برگه 773

بایگانی مطالب نشریه

رییس پارک ملی توران: چرای دام در پارک ملی توران متوقف می‌شود تا یوز ایرانی محفوظ بماند

پارک ملی توران بعنوان غنی‌ترین زیست‌گاه پوزپلنگ ایرانی شناخته است. در راستای حفاظت از این گونه با ارزش مراتع موجود در این پارک خریداری شده تا چرای دام متوقف شود.

احمد رادمان رییس پارک ملی توران شاهرود می‌گوید: چرای بی رویه دام در سال های گذشته ضربه های زیادی به مناطق کویری وارد کرده است.

او در مورد اینکه خرید این مراتع از چه زمانی آغاز شده است، اینگونه گفته است: علاقمندان به طبیعت برای حفاظت بیشتر از یوزپلنگ ایرانی در قالب پویش مردمی «یوز تا ابد»، نسبت به خریداری سامانه های عرفی پارک ملی توران اقدام کردند و پس از آن سازمان حفاظت محیط زیست هم به این پویش پیوست و پس از خریداری، حقوق عرفی خریداران پرداخت شد. در ادامه این فعالیت ها، با استفاده از نظرات کارشناسان منابع طبیعی و محیط زیست، احیای مراتع تخریب شده بر اثر چرای دام در پارک ملی توران در دستور کار قرار گرفت. در این طرح علاوه بر پیشکسوتان عرصه حفاظت از محیط زیست، اهالی روستاهای منطقه نیز مشارکت داشتند.

پارک ملی توران کجاست

ذخیره گاه زیست کره توران در ضلع جنوبی جاده تهران – مشهد ، حدفاصل خروجی جاده بیارجمند تا صدرآباد ، شمال شرقی دشت کویر ، غرب منطقه خارتوران و شرق منطقه طرود قرار دارد.

منطقه حفاظت شده توران یا خارتوران شامل سه محدوده حفاظت شده ‌است که علاوه بر منطقه حفاظت شده قسمت قابل توجه مساحت آن، پناهگاه حیات وحش در قسمتی از شرق و پارک ملی را در بردارد.

ذخیره‌ گاه زیست کره توران با مساحت یک میلیون و 464 هزار و 992 هکتار بزرگترین ذخیره گاه زیست کره ایران است که بعد از سرنگتی آفریقا واقع در کشور تانزانیا دومین منطقه بیوسفر جهان به ‌شمار می‌آید.

حمیدرضا حسنی رییس اداره میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری شهرستان شاهرود در مورد این پارک گفته است : پارک ملی توران یکی از متنوع‌ ترین گونه‌های گیاهی و جانوری را در ایران دارد، جدای از اینکه این پارک ، مهمترین زیستگاه یوز در کشور را داراست و بیشترین جمعیت یوزپلنگ آسیایی را در دل خود دارد، حیات‌وحش در خطر انقراضی نظیر: گورخر ایرانی، هوبره، عقاب طلایی، سارگبه، گونه اندمیک زاغ‌بور، بالابان، پلنگ، جبیر، آهو، کاراکال، کل،قوچ و… در آن زیست می‌کنند.

این منطقه در سال ۱۳۵۱ به عنوان منطقه حفاظت شده تحت مدیریت سازمان محیط زیست درآمد و در سال ۱۳۵۵ قسمتی از آن به عنوان پناهگاه حیات وحش انتخاب گردید. در همان سال مجموعه توران از طرف یونسکوعنوان ذخیرگاه زیستکره را نیز دریافت کرد سپس در سال ۱۳۸۱ قسمتهای مرکزی این مجموعه به پارک ملی ارتقا یافت.

خشکسالی و چرای دام،

دو عامل تهدید کننده ذخیره گاه زیستکره توران

سال گذشته بود که رادمان رییس ذخیره گاه زیستکره توران از چرای بی رویه دام‌ها به عنوان یک عامل مهم تهدید این پارک نام برده و گفته بود: علاوه بر خشکسالی، چرای بی رویه دام در منطقه توران یکی از بزرگ ترین عوامل تهدید کننده این ذخیره گاه است. به گفته او منطقه توران از قدیم محل قشلاق ایل سنگسر بوده و با وجود اینکه در سال های اخیر آمار حضور دام مجاز کاهش یافته اما با درنظرگرفتن ظرفیت مرتع، باز هم جمعیت دام زیاد است.

رادمان گفته بود: هر گله ای دستکم هفت سگ دارد و این تعداد سگ در صورت محاصره یوزپلنگ، ممکن است سبب تلف شدن این حیوان شوند چرا که یوز پلنگ مانند پلنگ شجاعت زیادی نداشته و به دلیل اینکه زیستگاهش کویری و دشتی است، زود به دام می افتد.

حدود 600 راس آهوی موجود در پارک ملی توران دور چاه های کشاورزی متمرکز شده اند، جمعیت آهو در اطراف روستاها متمرکز شده و از آنجایی که آهو ترسی از انسان ندارد، جمعیتش از هسته پارک خارج شده و مورد تهاجم قرار می گیرد.

یوزهایی نیز که به تازگی عکس برداری شده اند، دقیقا در مرز متطقه حفاظت شده توران در شمال غربی یعنی در حاشیه چاه های کشاورزی بیارجمند بوده اند و به این ترتیب با استفاده بی رویه دام از مرتع و رانده شدن گیاهخواران به مناطق دیگر، حیوان گوشتخوار وارد منطقه ای می شود که هم برای خود و هم دیگران خطر دارد.

حیوان باید امنیت جانی و غذایی داشته باشد، وقتی حضور دام گسترش یابد تعارضات انسانی نیز به شدت افزایش یافته و نمی توان هیچ کنترلی بر منطقه داشت.

او حل این مشکل را در هماهنگی دو اداره حفاظت محیط زیست و منابع طبیعی و آبخیزداری دانسته بود.

یوز در حال انقراض

یوزپلنگ گونه‌ای در خطر انقراض است و بر اساس آخرین آمار کمتر از 50 قلاده از آن در کشور باقیمانده است، بنابراین برای حفظ این گربه سان ارزشمند زمانی برای از دست دادن نداریم.

یوزپلنگ گربه سانی مهره‌دار و پستاندار از راسته گوشتخواران است، در گذشته در بیشتر مناطق آفریقا و گستره وسیعی از آسیای مرکزی و شبه قاره هند یافت می شد، اما امروزه با کاهش شدید جمعیت روبرو شده است. از میان دو زیرگونه اصلی یوزپلنگ، ‹یوزپلنگ آسیایی› که به نام زیستگاه اصلی آن یوزپلنگ ایرانی خوانده می شود، در خطر جدی انقراض قرار دارد و تعداد کمی از آن در دشت های مرکزی ایران به بقا ادامه می دهند.با توجه به اهمیت موضوع در خطر انقراض بودن این گونه ارزشمند، از سال 2010 ، چهارم دسامبر همزمان با 13 آذر به عنوان روز جهانی یوزپلنگ نام گذاری شده است.هم‌اکنون، خشکسالی، کمبود آذوقه، احداث جاده در مسیر زیستگاه، حضور دام و سگ های گله، شکار بی رویه و از بین رفتن و اشغال زیستگاه، نسل زوپلنگ را تهدید می‌کند و لازم است با بهره گیری از به روز و جدیدترین فناوری و تکنیک ها و همچنین رفع عوامل موثر از انقراض یوز ایرانی جلوگیری کرد.

عنوان مطلب

کارون می‌ماند یا می‌رود؟

استاندار اصفهان از انتقال آب کارون سخن می‌گوید اما استاندار خوزستان این موضوع را تکذیب می‌کند

در حالی‌که سخنان استاندار اصفهان در خصوص مصوبه دولت برای انتقال آب کارون به اصفهان جنجال برانگیز شده است و واکنش بسیاری از فعالین محیط زیست را برانگیخته است، اکنون استاندار خوزستان این موضوع را تکذیب می‌کند.

عباس رضایی استاندار اصفهان چهارشنبه گذشته در نشست افتتاحیه سیزدهمین نمایشگاه صنایع و تجهیزات پزشکی اصفهان گفته بود دولت بهترین مصوبه برای اصفهان و رودخانه کارون را تصویب کرد و این قدم مثبتی است که اگر آب نباشد هیچ چیز معنی ندارد. همچنین روز پنجشنبه نامه تشکر استاندار اصفهان از روحانی به دلیل تصویب انتقال آب کارون به اصفهان در رسانه‌ها منتشر شد. اما به دنبال این ماجرا، غلامرضا شریعتی استاندار خوزستان ماجرا را تکذیب کرده و می‌گوید: تنها هیات دولت مصوب کرده است که دو کارگروه برای احیاء زاینده رود و کمی و کیفی آب رودخانه کارون زیر نظر شورای عالی آب تشکیل شود.

انتقال آبی که به ضرر کشور تمام می‌شود

استاندار اصفهان در همان افتتاحیه نمایشگاه تجهیزات پزشکی اصفهان، با بیان اینکه تصویب این مصوبه در ۱۵ سال گذشته می‌توانست مانع بسیاری از مشکلات امروز حوزه آب اصفهان شود، گفته بود: طبق بررسی‌ها و بنا بر درخواست صنف کشاورزان در بهمن ماه و در مدت محدود آب رودخانه برای کشاورزی رها می‌شود.

بعد از این سخنان بود که بسیاری از فعالان محیط زیست نگران اجرای این پروژه شدند. سارا اردو فعال محیط زیست در این رابطه به خبرنگار پیام ما می‌گوید: «در کشور تعداد 19 پروژه درجه یک(اصلی) انتقال آب اجرا شده یا در حال اجرا و مطالعه است که مجموعا 4593 میلیون متر مکعب آب را منتقل خواهند کرد.

بارزترین آثار طرح‌های انتقال بین حوزه‌ای کشور در حوزه کارون دیده شده است.به طوریکه انتقال‌های متعدد و غیر اصولی آب از این حوزه موجب شده است آورد سالانه کارون به شدت کاهش یابد و در نتیجه غلظت آلاینده‌ها و شوری آب این رودخانه به حدی بالا برود که در اوایل دهه 80موجب بحران‌های آب شرب برای آبادان و خرمشهر و آب کشاورزی برای کشت و صنعت‌های نیشکر خوزستان شود.»

بعد از این اظهار نگرانی‌ها است که شریعتی استاندار خوزستان در جمع خبرنگار حاضر می‌شود و این موضوع را نوعی بهتان به دولت عنوان کرده و می‌گوید: «اینکه گفته شود دولت مصوب کرده است که آب از سرشاخه های کارون به زاینده رود انتقال یابد نوعی بهتان به دولت است که چنین مصوبه ای نداشته است.

او با اشاره به سخنان رئیس جمهوری در سفر سال 92 به استان خوزستان اظهار می‌کند: رئیس جمهوری به مردم استان خوزستان قول داد هیچ مصوبه جدیدی برای انتقال آب از سر شاخه های کارون به دیگر استانها تصویب نشود و دولت تا کنون بر این قول رئیس جمهوری پایبند بوده است.

او همچنین می‌گوید: قبل از هر گونه اظهار نظر باید عواقب حرفها را سنجید آنگاه مطالب را بازگو کرد تا ضمن جلوگیری از تنشهای اجتماعی از مخدوش شدن اعتماد عمومی به نظام و دولت جلوگیری شود.

کاهش آب کارون در چند سال گذشته

رودخانه کارون یکی از مهمترین رودخانه های کشور است که به دلیل کاهش نزولات جوی و نیز اجرای چند طرح انتقال آب از سر شاخه های آن طی سالهای اخیر با کاهش آورد( دبی ) مواجه شده به طوریکه مردم استان خوزستان و فعالان محیط زیستی نسبت به خشک شدن این رودخانه نگران شده اند.

در حال حاضر بخش عمده آب شرب استان خوزستان از طریق رودخانه کارون تامین می شود که در صورت کاهش دبی آن حیات در استان خوزستان به مخاطره خواهد افتاد به طوریکه کارشناسان گفته اند همین کاهش آب طی سالهای اخیر اثرات بسیار مخربی بر استان خوزستان داشته است.

مسئولان استان خوزستان تابستان گذشته به دلیل کاهش دبی کارون کشاورزان را از کشت تابستانه در بسیاری از محصولات از جمله صیفی جات محروم کرده و اجازه ندادند آب از کارون برای کشت محصولاتشان برداشت کنند.

مردم استان خوزستان از جمله آبادان و خرمشهر در بهار و تابستان گذشته به دلیل پایین آمدن دبی آب کارون در پایین دست با بحران شوری آب مواجه شدند به طوریکه تا یک هفته تنشهای اجتماعی در این شهرستانها به وجود آمد.

آنطور که ایرنا گزارش می‌دهد برخی کارشناسان معتقدند میزان آب موجود در رودخانه کارون نسبت به اول انقلاب بیش از یک ششم کاهش یافته و این به معنی زنگ خطر برای خشک شدن آن به حساب می آید به همین دلیل نبایستی هیچگونه طرحی بر روی این رودخانه برای انتقال یا مصرف بیش از حد اجرا کرد.

اردو فعال محیط زیست در این خصوص همچنین می‌گوید: «ما تنها نگران خوزستان نیستیم، خوزستان بخشی از ایران است. این انتقال آب اگر راه چاره بود برای رفع مشکل دو استان خودم هم حامی این موضوع و پروژه می‌شدم، اما این حقابه اندک کارون برای خودش تنها کافی است و باید به دنبال راهکار اساسی برای حل بی آبی باشیم. درست نیست که برای کوتاه مدت یک بحران را برطرف کنیم و در بلند مدت بحران‌های دیگر ایجاد کنیم.

متاسفانه هر مسوول و مدیر فقط به فکر دوره مسوولیت خویش است که بگوید درکارنامه من فلان بحران برطرف شده، و کاری به بحران هایی که در آینده ایجاد می‌کند ندارد. مسوول و مدیر بعدی که می آید با چالش بحران‌های ایجاد شده روبرو می شود و برای اینکه کارنامه اش را درخشان کند او هم دست به پاک کردن صورت مسئله ها میزند و به فکر آینده نیست … همین شده که امروز شاهد این بحران ها هستیم. هرچقدر اندیشمندان و متخصصان فریاد بزنند که این کار اشتباه است و هر دو طرف آسیب می‌بنند گوش شنوایی نیست.

باید به فکر چاره اساسی بود امروز انتقال اب کارون به اصفهان یک فاجعه است. مدیران و مسوولین برای حفظ موقعیت خودشان و کسب درجات بالاتر تیشه به ریشه کشور می‌زنند. »

کاردار لهستان به وزارت امور خارجه فراخوانده شد

در اعتراض به کنفرانس ضد ایرانی به اصطلاح صلح و امنیت در خاورمیانه با میزبانی مشترک آمریکا و لهستان که قرار است در ۲۴ و ۲۵ بهمن ماه در ورشو برگزار شود، روز شنبه ۲۲ دی ویچخ اونلت، کاردار لهستان به وزارت امور خارجه فراخوانده شد.در این دیدار رییس اداره اول شرق اروپای وزارت امور خارجه مراتب اعتراض رسمی جمهوری اسلامی ایران نسبت به اقدام طرف لهستانی در همراهی با آمریکا برای برگزاری این کنفرانس را اعلام داشت و گفت: این یک حرکت خصمانه از سوی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران است و انتظار می‌رود لهستان از همراهی با آمریکا در برگزاری این کنفرانس خودداری نماید.

لایه های باستانی جدید در جیرفت کشف شد

مدیر پایگاه پژوهشی میراث فرهنگی جنوب کرمان با اشاره به کاوش های محوطه باستانی ورامین شهرستان جیرفت گفت: با کاوش های انجام گرفته لایه های فرهنگی باستانی در این منطقه شناسایی و کشف شد. نادر علیدادی سلیمانی افزود : این محوطه حدود سال 83 کشف شده و جزو آثار ملی به ثبت رسیده است.وی تصریح کرد: قدمت آثار و لایه های فرهنگی کشف شده مربوط به دوره هزاره چهارم قبل از میلاد است. مدیر پایگاه پژوهشی میراث فرهنگی جنوب کرمان افزود:در کاوش هایی که از سال 95 در این منطقه انجام شده، تدفین مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد کشف شده است. باستان شناس و مدرس دانشگاه جیرفت در حاشیه رونمایی از کتاب جغرافیایی طبیعی اسفندقه گفت: این محوطه باستانی با قدمتی بیش از کنارصندل، مربوط به پنج هزار و 400 سال پیش است.

نصیر اسکندری ادامه داد: در آن دوران، شهری در جیرفت شکل گرفت و در تداوم کنارصندل به اوج شکوفایی در هزاره سوم پیش از میلاد رسیده است. اسکندری عنوان کرد: این کاوش ها به صورت مشترک بین دانشگاه جیرفت و یکی از دانشگاه های ایتالیا طی 2 سال گذشته انجام شده و این دست آوردها نیز در همین کاوش ها انجام گرفته است.

گل خوردن تلخ است

یادداشت مهمان

هادی معیری‌نژاد

گل خوردن تلخ است. اگر در تورنمنت های جهانی تیمی گل بخورد دلایل متفاوتی برای آن برشمرده می شود. تیم را آنالیز می کنند،نقاط ضعفش را بر می شمرند، دفاع را تقویت می‌کنند و در نهایت تلاش می کنند که راه گل خوردن را ببندند.

ما اگر آن گل را کودکی بخورد؛ کودکی که برای امرار معاش در جامعه ای بی رحم و شفقت ،کار و کاسبی حقیرانه ای با چند دسته گل دارد،آنوقت باید چه کار کرد؟

جامعه ای که یک مسئول شهرداریش یا پیمانکارش یا هر که و هرچه اش…. به خود اجازه دهد که کودکی را به خوردن چند شاخه گل وادارد که از فروشش باید نان شبی فراهم کند را باید چه کارش کرد؟

کدام خط دفاعی را باید آنالیز کرد ؟ کدام نقطه ضعف را باید پوشاند؟

آن گل هایی که آن دو کودک دست فروش کرمانی خورده اند بسیار تلخ تر از گلهائیست که ممکن است تیم ملی در مسابقات بین المللی بخورد.

جامعه ما برای گل نخوردن تیمش میلیاردها خرج می کند از مربی بگیر تا بازیکنان و تبلیغات و غیره و ذالک.

برنامه های زیادی تهیه می شود و رگ های غیرت فراوانی برای گل خوردن و ضعف تیم ملی برآمده می شود.

اما برای گل خوردن کودکی گل فروش چه؟ برای سوختن دانش آموزان بی گناه در مدرسه چه؟ برای تنبیه شدن وحشیانه کودکی در کلاس درس چه؟

روزی نیست که در شبکه های اجتماعی و خبری، تصویر و خبری از تنبیه و زورگوئی بزرگسالان نسبت به بی گناه ترین قشر جامعه به سمع و نظر نرسد.

آیا وقت آن نرسیده است که رگ غیرتمان برای گل نخوردن در بازی هایی جدی تر و واقعی تر برآمده شود./خبرآنلاین

روند خروج سرمایه از ایران متوقف شده است

رییس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی گفت: روند خروج سرمایه از کشور تحت تاثیر سیاست‌های بانک مرکزی متوقف شد

محمدرضا پورابراهیمی افزود: بررسی‌ها نشان می‌دهد روند خروج سرمایه از ایران تحت تاثیر سیاست‌های اتخاذ شده از سوی بانک مرکزی و مصوبات شورای هماهنگی اقتصادی به رقم ناچیزی رسیده و حتی می توان به جرات از توقف این روند صحبت کرد. وی با تاکید بر اینکه توقف خروج سرمایه می‌تواند شرایط را برای ایجاد ثبات در اقتصاد ایران فراهم کند، ادامه داد: متاسفانه تحت تاثیر بحران ارزی، میلیارد ها دلار سرمایه از کشور خارج شد که این وضعیت خود در تشدید بحران‌ها به شدت تاثیرگذار بود و فضای جامعه را ملتهب کرد. او در پاسخ به این سئوال که دقیقا چه میزان سرمایه از کشور خارج شده است؟ ادامه داد: این را باید با توجه به ترازنامه‌های بانک مرکزی استخراج کرد و البته این نهاد بهتر از هر نهاد دیگری می تواند در این خصوص اطلاعات بدهد اما برآوردهای ما نشان می دهد در مقطعی ۲۰ میلیارد دلار سرمایه ارزی از ایران خارج شده است و حتی برخی آمار ر قمی بیش از این را نیز نشان می‌دهند.

افزایش صددرصدی مسافران خارجی

در ۹ ماه امسال، بیش از ۶ میلیون گردشگر خارجی به کشور وارد شده‌اند

رییس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری اعلام کرده است در ۹ ماه امسال، بیش از ۶ میلیون گردشگر خارجی به کشور وارد شده‌اند. این خبر درحالی منتشر می‌شود که طبق گزارش آماری سال گذشته معاونت گردشگری این سازمان، در مدت مشابه سال قبل ۳میلیون و ۸۹۳هزار گردشگر وارد کشور شده‌اند. در همین ۹ماه در سال ۹۵ نیز ۳میلیون و ۹۲۷هزار نفر به ایران سفر کرده‌اند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد این ارقام به این معناست که در مجموع ۹ماه سال ۹۷، تعداد سفرهای ورودی به ایران حدود ۵۴ درصد با افزایش همراه بوده است. علی‌اصغر مونسان البته ۱۰ روز پیش نیز اعلام کرده بود طی ۸ماه سال جاری، ۵میلیون و ۲۰۰هزار گردشگر به ایران آمده‌اند؛ درحالی که این رقم برای مدت مشابه سال ۹۶ حدود ۳میلیون و ۵۰۷هزار نفر ثبت شده است. او گفته بود که این رقم نشان از رشد ۵۷درصدی سفرهای ورودی در این مدت دارد؛ اما محاسبات و مقایسه بین رقم سفرهای ورودی میان ۹ماه دو سال مورد بحث، نشان می‌دهد میزان رشد در سفرهای ورودی ۸ماه سال جاری حدود ۴۸درصد بوده و اعلام ۵۷درصد رشد اشتباه بوده است.

رشد ماه به ماه

در همین حال تحلیل آمارهای اعلامی از سوی معاون رییس‌جمهوری نشان می‌دهد که تنها در آذرماه سال جاری حدود ۸۰۰هزار گردشگر وارد ایران شده‌اند. این در حالی است که بنابر آماری که پیش از این معاونت گردشگری سازمان میراث فرهنگی اعلام کرده بود، در ماه آذر سال ۹۶ حدود ۳۸۵هزار نفر به ایران سفر داشته‌اند و این رقم برای مدت مشابه در سال ۹۵، بیش از ۴۱۶هزار نفر ثبت شده است. بنابراین می‌توان گفت میزان این سفرها در ماه آذر سال جاری نسبت به همین ماه در سال ۹۶، رشدی بیش از ۱۰۰درصد داشته است. طبق همین تحلیل‌ها، تعداد سفرهای ورودی به ایران در ماه آبان ۹۷ نیز حدود ۵۰۰هزار مورد بوده. این رقم در آبان ۹۶ و ۹۵ به ترتیب بیش از ۵۰۰هزار و نزدیک به ۴۰۰هزار مورد ثبت شده است؛ آمارهایی مشابه

آمارهایی که در ماه‌های اخیر از سوی سازمان میراث فرهنگی به‌عنوان آمار گردشگران ورودی اعلام می‌شود، البته از سوی فعالان گردشگری چندان مورد تایید نیست. آنها معتقدند از آنجا که منبع این آمارها پلیس مهاجرت است و در این آمار تمام ورود و خروج‌های «مسافران» ثبت می‌شود، پس نمی‌توان آن را آمار «گردشگران» ورودی دانست و این درحالی است که به باور این فعالان و کارشناسان، تعریف «مسافر» با «گردشگر» متفاوت است. از سوی دیگر، رشد ۱۰۰درصدی سفرهای ورودی در ماه آذر، ماهی که در فصل افت سفرهای ورودی قرار دارد، نیز می‌تواند این ابهام‌ها را بیشتر کند؛ آن هم در شرایطی که فعالان گردشگری بارها به رسانه خبر داده‌اند که درخواست‌ها سفر به ایران به ویژه از سوی اروپایی‌ها کمتر شده است. با این همه مسوولان توضیح می‌دهند که این حجم از افزایش‌ها به دلیل افزایش سفر همسایه‌ها به کشور است.

چندی پیش بود که معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری اعلام کرده بود بیشترین گردشگران ورودی به ایران از کشورهای عراق، جمهوری آذربایجان و ترکیه هستند. ولی تیموری در این خصوص به «ایسنا» گفته بود که در مجموع حدود ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار گردشگر از این سه کشور در ۷ماه امسال به ایران سفر کرده‌اند. به گفته وی، بیشتر این گردشگران با تلفیقی از انگیزه‌های زیارتی، تفریحی و درمانی به ایران آمده‌اند. با این همه برخی کارشناسان سفر معتقدند حتی اگر بخش قابل ملاحظه‌ای از سفرهای ورودی مربوط به همسایه‌ها باشد، ایران هنوز ضعف‌های عمده‌ای برای سامان دادن به سفر این گردشگران دارد. در همین حال، برخی کارشناسان اقتصادی بر این باورند چنانچه بتوان به آمار ارائه‌شده از سوی سازمان میراث فرهنگی اتکا کرد، دلیل اصلی این رشد ناگهانی را می‌توان افزایش نرخ ارز در ایران دانست. آنها تاکید می‌کنند اگرچه این موضوع در برخی از بخش‌های اقتصادی کشور چالش‌هایی را ایجاد کرده اما می‌تواند در توسعه گردشگری که به نوعی صادرات نامرئی محسوب می‌شود، اثربخش باشد.

پیچ تاریخی استانی شدن انتخابات

مخالفان و موافقان درباره اصلاح ساختار نظام استانی شدن انتخابات چه می گویند؟

درک ضرورت اصلاح ساختار نظام انتخابات کشور، یک بار دیگر طرح استانی شدن انتخابات را به صحن علنی مجلس آورده است؛ طرحی که به گفته موافقانش در صورت تصویب و اجرا می تواند کارکردهای ملی مجلس را احیا کند.طرح اصلاح قانون انتخابات مجلس برای استانی شدن انتخابات که هفته گذشته با تایید 186 نماینده برای بررسی بیشتر به کمیسیون شورا و امور داخلی کشور ارجاع داده شد، در روزهای آتی با جرح و تعدیل هایی در جزییات به صحن علنی بازخواهد گشت؛ جرح و تعدیل هایی که با هدف رفع ایرادات پیشین شورای نگهبان بر طرح های مشابه و گرفتن تایید از این نهاد اعمال خواهد شد.

داستان تلاش برای استانی کردن انتخابات مجلس، سر دراز دارد. دغدغه احیای شان و ارتقای کارکردهای ملی بهارستان، از مجلس پنجم تاکنون همواره نمایندگان را به ارایه طرح هایی برای تغییر ساختار انتخابات در حوزه های انتخابیه مجلس واداشته است. برای این مهم، طرح های مختلفی در ادوار مختلف ارایه شد که هیچیک به سرانجام نرسید.

دست رد شورای نگهبان بر سینه مدافعان طرح استانی شدن انتخابات در مجلس هفتم و نهم، موجب شده این بار نمایندگان با تدبیر و ملاحظات بیشتری به این موضوع ورود پیدا کنند. چنانکه به گفته «پروانه مافی» عضو هیات رییسه کمیسیون شوراها، در این دوره سعی کردیم ایراداتی که در طرح‌های قبلی وجود داشته را برطرف کنیم و خوشبختانه طرح آماده شده هم در کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها و هم در صحن علنی مجلس رای آورد، اما برای اصلاح جزئیاتی به کمیسیون بازگشت که ظرف چند روز آینده اصلاح خواهد شد و به صحن می‌آید.

این طرح در حالی یک بار دیگر به شورای نگهبان ارسال خواهد شد که موافقان و مخالفان استدلال های خود برای پذیرش یا رد آن را در فضای مطبوعاتی کشور مطرح می کنند. ایجاد تبعیض میان نامزدها، کاهش مشارکت، افزایش هزینه های انتخابات و .. از ایراداتی است که به این طرح وارد می شود. در برابر تقویت تحزب، ارتقای شان و توانمندی مجلس و … دلایلی است که برای حمایت از آن مطرح می شود.

مخالفان چه می گویند؟

تلاش نمایندگان برای تجمیع حوزه های انتخابیه مجلس در سطح استانی، با مخالفت هایی رو به رو است. مخالفان این طرح را مغایر با روح قانون اساسی می دانند. مخالفان بر این باورند که با استانی شدن انتخابات، فرصت های برابر مصرح در قانون اساسی برای مشارکت شهروندان در قالب نامزدهای انتخاباتی در عرصه سیاسی جامعه، ضایع می شود و به اصطلاح تبعیضی نادرست میان نمایندگان روستاها و شهرستان ها با نمایندگان مرکز استان ایجاد می شود، چرا که نمایندگان مناطق روستایی از امکانات برابر با نمایندگان شهرهای بزرگ و مراکز استان برخوردار نیستند.

از دید این گروه، با استانی شدن انتخابات، نمایندگان بومی و کمتر شناخته شده محلی در رقابت با چهره های شناخته شده استانی، فارغ از بحث کارآمدی و توانمندی، رقابت را واگذار خواهند کرد. این مساله حتی پای باندهای قدرت و ثروت را به رقابت های انتخاباتی باز خواهد کرد و با تشدید لابی گری های سیاسی، کارکردهای مجلس را مختل خواهد کرد.

منتقدان همچنین تعریف نشدن سازوکاری موثر برای ضایع نشدن حقوق اقلیت های مذهبی و قومی در این شیوه انتخاباتی را دلیلی برای مخالفت خود معرفی می کنند. از دید آنها استانی شدن انتخابات موجب می شود اقلیت ها از حق برخورداری از نماینده در خانه ملت بی بهره بمانند. این مساله در بلندمدت به احساس تعلق، انسجام و وحدت ملی آسیب خواهد زد.

همچنین این عده معتقدند نمایندگانی که از سطح شهرستان ها و روستاها انتخاب می شوند، به خاطر ارتباط با مردم حوزه انتخابیه خود، می توانند به طور موثرتری روزنه ارتباطی میان مردم و حاکمیت را باز نگه دارند، این در حالی است که استانی شدن انتخابات، سطح ارتباط مردم با نمایندگان را کاهش خواهد داد و به دوری مردم از حاکمیت خواهد انجامید.

کاهش سطح مشارکت سیاسی، از دیگر پیامدهای منفی است که برای این طرح مطرح شده است. از دید ناظران، وقتی مردم می بینند نمی توانند نماینده ای از روستا یا شهرستان خود به مجلس بفرستند، دلسرد شده و این مساله کاهش مشارکت انتخاباتی را به دنبال خواهد آورد. منتقدان، استانی شدن انتخابات را زمینه ساز ضایع شدن حق افراد در روستاها و شهرهای کوچک و نادیده گرفته شدن مطالباتشان می دانند.

افزایش هزینه های انتخاباتی از دیگر دلایل مخالفت با این طرح معرفی می شود. به گفته مخالفان اگر پیش از این نامزدها می توانستند با صرف هزینه های اندک در حوزه های انتخاباتی چون روستاها خود را در معرض انتخاب مردم قرار دهند، اکنون باید با صرف هزینه های هنگفت و در سطح استان به رقابت بپردازند. این مساله خود اسباب ورود و کنشگری کانون های قدرت و ثروت در بزنگاه های انتخاباتی را فراهم می کند.

استدلالی که موافقان

ارایه می دهند

موافقان تجمیع حوزه های انتخاباتی، با رویکردی کلان تر از طرح استانی شدن انتخابات حمایت می کنند. این گروه بر این باورند که مشکلات کنونی مردم محصول برخی ناکارآمدی های امروز است که نمونه ای از آن را می توان در «نگاه خرد» و «غیرملی» نمایندگان مجلس جستجو کرد.

موافقان دغدغه مندی برای «کارآمدتر شدن» مجلس را دلیلی برای حمایت خود از استانی شدن انتخابات معرفی می کنند. از دید این افراد، غلبه «بخشی نگری» در نظر نمایندگان مجلس، اکنون وظیفه نمایندگی را به تلاش برای جلب اعتبار و اجرای پروژه های محلی و مجلس را به کانونی برای رقابت های محلی تقلیل داده است. این در حالی است که وظایف اینچنینی، نه بر عهده مجلس ملی، بلکه بر عهده شوراهای شهر و روستا است که متاسفانه از کارویژه های خود بازمانده اند.

از دید حامیان، استانی شدن انتخابات، به تقویت تحزب منجر می شود. در این ساختار انتخاباتی، نامزدها برای پیروزی در انتخابات، ناگزیر از فعالیت در چارچوب احزاب هستند. همچنین نمایندگان راه یافته به مجلس، ناگزیر هستند رفتار و گفتار خود را در راستای برنامه های حزبی تنظیم کنند. به این ترتیب استانی شدن انتخابات، رقابت های انتخاباتی و کنش های سیاسی را برنامه محور و منسجم تر کرده و کارآمدی مجلس را افزایش خواهد داد. این مساله از دید ناظران نه تنها به کاهش مشارکت نخواهد انجامید، بلکه به افزایش حضور مردم در روندهای سیاسی جامعه از طریق سازوکارهای حزبی و جامعه مدنی منجر خواهد شد.

به عبارتی این افراد استانی شدن انتخابات را موجب تقویت تحزب، مردم سالاری و دموکراسی می دانند که توسعه سیاسی را به دنبال خواهد آورد. مجموع این تغییرات، می تواند کارکرد های واقعی و ملی مجلس شورای اسلامی را احیا کند.