پیام ما؛ رسانه توسعه پایدار ایران | برگه 774

بایگانی مطالب نشریه

کشف سیستم پیچیده آبرسانی متعلق به قرون میانه اسلامی

در ادامه کاوش های باستان شناسی فصل پنجم در شهرزیرزمینی نوش آباد سیستم پیچیده ای از نظام آبرسانی شهری متعلق به قرون میانه اسلامی به دست آمد. زهرا ساروخانی سرپرست هیأت باستان شناسی امروز «شنبه » با اعلام این خبر گفت: این سیستم که دارای سازه های آبی تاریخی است در دو دوره تاریخی احتمالا ایلخانی و صفویه احداث شده است.به گفته این باستان شناس، این که قدمت این آثاربه دوره قبل از اسلام و با کاربری ویژه برسد نیازمند ادامه کاوش های باستان شناسی و تکمیل مطالعات در این خصوص است.ساروخانی با بیان اینکه پنجمین فصل از کاوش های باستان شناسی شهرزیرزمینی نوش آباد کاشان با مجوز پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری در حال انجام است افزود : با ادامه کاوش های باستان شناسی در آینده نزدیک ، سازه های آبی شهر نوش آباد در کنار سایت موزه شهرزیرزمینی، به موزه آب تبدیل خواهند شد.وی تصریح کرد : نتایج به دست آمده تا کنون در خصوص دستکندهای نوش آباد بیانگر وجود یک نظام اجتماعی ویژه مورد توجه صاحب نظران مطالعات اجتماعی و باستان شناسی است

تامین امنیت مرزها موجب گفت‌وگو با طالبان شد

معاون پیشین وزارت امور خارجه تاکید کرد: به دلیل اینکه مسائل مرزی برایمان بسیار مهم بود و دولت کابل نیز از توانایی لازم برای آنکه بتواند خواسته‌های ما در برقراری امنیت مرزها تامین کند، طبیعی بود که ارتباطاتی با طالبان برقرار کنیم و با آنها مذاکراتی داشته باشیم.وی افزود: از مدت‌ها قبل، درخصوص ارتباطات ایران با طالبان مطالب پراکنده‌ای از سوی مقام‌های مختلف ایرانی و افغانستان بیان می‌شد. ارتباطاتی که سفیر ایران در کابل آن را رد نکرده بود و البته گفته بود ایران با طالبان مذاکره نمی‌کند بلکه این دولت مرکزی افغانستان است که باید طرف مقابل طالبان حضور داشته باشد.

تلقی‌ها درباره نام وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

یادداشت مهمان

مهرزاد دانش

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. این عنوان عریض و طویل، در اصل یادگار اصلی مرحوم ناصر میناچی است، که بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، در دولت موقت زنده‌یاد مهدی بازرگان، عهده‌دار وزارت تبلیغات و جهانگردی شد و بعد از مدتی آن را به عنوان «وزارت ارشاد ملی» تغییر نام داد.البته عبارت «ارشاد» نزد آقای میناچی، متفاوت از بار معنایی‌ای است که بعدها و از جمله در روزگار معاصر نزد عموم مردم افاده کرد. «ارشاد» برای ایشان، برگرفته از نام حسینیه ارشاد بود؛ محفلی که به دلیل فعالیت‌ها و سخنرانی‌های امثال مرحوم علی شریعتی و شهید مرتضی مطهری، هویت روشنفکری دینی به خود گرفته بود و میناچی هم با همین رویکرد، نام وزارت تحت مدیریتش را ارشاد ملی گذاشت.

با تحولات سریع بعد از انقلاب و جابه‌جایی و تمرکز کانون قدرت، هم میناچی و اصحاب ملی/مذهبی طرد شدند و هم نام این وزارتخانه تغییر مجدد یافت که با ادغام در وزارت فرهنگ و هنر، همین نام فعلی‌اش را گرفت: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. فرهنگ را از آن موقعیت ادغامی گرفتند و ارشاد را هم حفظ کردند (که به تدریج دیگر هویت روشنفکری دینی نداشت – چه آن‌که این عبارت به تدریج تبدیل به دشنامی سیاسی شد – و مفهومی هم‌پای موعظه و راهنمایی و دلالت گرفت) و یک «اسلامی» هم طبق مُد آن روزگار که هر چه عنوان «ملی» داشت حذف می‌کردند و جایش «اسلامی» می‌نهادند، در این ترکیب جاخوش کرد.

به این ترتیب نام وزارتخانه فرهنگی کابینه دولت، به جای آن‌که با دقتی هم‌پای شأنیت فرهنگ انتخاب شود، دو بار از سر واکنش نهاده شد: یک بار به خاطر واکنش سمپاتیک به یک یادمان نوستالژیک شخصی و بار دیگر واکنشی از سر موضع‌گیری‌های سطحی ایدئولوژیک که دین را در مقابل ملیت (و برعکس) قرار داده بودند.

گمان می‌رود بسیاری از صاحب‌نظران بر این باشند که نام وزارت فرهنگ و هنر برای فعالیت‌های این وزارتخانه بسنده باشد. ارشاد اگرچه در معنای لغوی از رشد و بالندگی تغذیه مفهومی می‌کند و تا حدی هم‌معنا با عبارت فرهنگ است، ولی در کاربرد عمومی متأسفانه این معنا را ندارد و جدا از آن‌که نوعی تفوق و سروری را برای موعظه کردن دیگران (آن هم اهل فرهنگ و هنر) القا می‌کند؛ به دلیل وجود نهادهایی مشابه گشت ارشاد، ماهیتا کارکردی متفاوت را برای عموم مردم رقم می‌زند که ربطی به بحث فرهنگ و هنر ندارد.

عنوان اسلامی نیز حشوی زائد است. در سیستم حکومتی‌ای که پسوند اسلامی دارد، قاعدتا اجزای زیرین آن هم به قرینه لفظی و معنوی، از این ویژگی برخوردار خواهند بود. همان گونه که مثلا وزارت آموزش و پرورش اسلامی، وزارت امور خارجه اسلامی، وزارت جهاد کشاورزی اسلامی، و وزارت صنعت معدن و تجارت اسلامی نداریم، و همه این‌ها عطف به عنوان خود حکومت شده‌اند، نام وزارت فرهنگ نیز می‌تواند از این عطف بهره‌مند باشد. در واقع، ارشاد اسلامی، کارکردی است که عموما برای موسسات و نهادهای تربیت و تولید مبلغان و روحانیان قابل درج است و نه وزارتخانه‌ای که به حمایت و اماده‌سازی زیرساخت‌های فرهنگی مشغول است. حتی در تعبیری دیگر، این عنوان چنان قابلیت غلط‌اندازی دارد که گویی سایر دستگاه‌های سیستم دولت و حکومت غیراسلامی‌اند و فقط این دستگاه عزیزکرده و علیه‌السلام، میل به اسلام دارد!

موضوع سر یک اسم ساده نیست. تلقی‌های گسترده‌ای که از این عنوان شده است، این وزارتخانه را در معرض توقعات مختلفی قرار داده است که با بضاعت‌های بودجه‌ای و اداری و ساختاری‌اش هیچ تناسبی ندارد و حتی قانونی هم که به عنوان وظایف و اهدافش توسط قانون‌گذار وقت تدارک دیده شده است، بیش از آن‌که وظایف یک وزارتخانه عادی را دربرگیرد، بیش‌تر اهداف و وظایف حکومت جمهوری اسلامی ایران و از آن کلان‌تر، یک حکومت جهانی را تداعی می‌کند.

انتخاب نام شاید در وهله نخست ساده بنماید و بی‌اهمیت بینگارندش، ولی در طول زمان، همین نام‌ها، دامنه‌های حقوقی و اداری و عرفی‌ای را برمی‌انگیزانند که با واقعیت‌ها و ضرورت‌های اجتماعی هم‌خوانی نخواهند داشت./خبرآنلاین

هدف غایی دولت رسیدن به عدالت جنسیتی است

معصومه ابتکار روز شنبه در نشست انتقال تجارب موفق حوزه زنان در مدیریت شهری افزود: انتقال و تبادل تجربیات و شبکه سازی زنان که در شهرهای مختلف کشور مسئولیت دارند اقدام شایسته ای است. ابتکار اظهار داشت: نقش و اهمیت توجه به موضوع زنان و خانواده در مدیریت شهری اهمیت بسزایی دارد و یکی از محورهای توسعه پایدار شهرها است. معاون امور زنان و خانواده رئیس جمهوری گفت: بدون برنامه ریزی موثر برای زنان و خانواده نمی توان به اهداف کلان دست یافت و باید مبتنی با هر برنامه ای به سمت تحقق عدالت گام برداشت.

وی خاطر نشان کرد: در مدیریت شهری باید به مفهوم عدالت جنسیتی پرداخت تا همه زنان و مردان از خدمات مدیریت شهری بهره مند شوند.

ابتکار ادامه داد: این خدمات باید حقوق اولیه را تامین و مطالبات زنان و خانواده را با نگاه وسیعتر جواب دهد و عدالت جنسیتی در همه دستگاه ها اجرا شود.

معاون امور زنان و خانواده رئیس جمهوری گفت: اگر شورای شهر شاخص های مربوط به عدالت جنسیتی را تصویب کند می توان بر اساس اسناد فرادستی در برنامه سالیانه شورا به عنوان یک محور مطرح شود.

وی با بیان اینکه دولت در لایحه بودجه سال 98 گام های خوبی برداشته است، اضافه کرد: 30 درصد پست های مدیریت طی چهار سال بر اساس شایستگی و توانمندی به زنان واگذار شود.

ابتکار تاکید کرد: حدود 60 درصد در استانداری ها در مورد واگذاری پست های مدیریتی به زنان نسبت به سال قبل رشد داشته است.

معاون امور زنان و خانواده رئیس جمهوری گفت:در برنامه ریزی شهری هم باید شاخص های دوستدار خانواده را در نظر بگیریم و به دنبال آن چهره خشن شهری را با برنامه ریزی تغییر دهیم و عناصری که آرامش و نشاط را به شهر باز می گرداند شناسایی کنیم. ابتکار به اجرای طرح گفت و گوی ملی خانواده در بیشتر شهرها اشاره کرد و افزود: این طرح با بهره گیری از مشارکت تشکل های مردم نهاد، شهرداری ها و مدارس در تلاش است تا نشان دهد خانواده در معرض همه آسیب های اجتماعی قرار دارد. معاون امور زنان و خانواده رئیس جمهوری گفت: در خانواده دچار اختلال ارتباطی شده ایم و این اختلال اعضای آن را از هم جدا کرده و امروز ارتباط بین نسلی به یکی از مشکلات نهاد خانواده تبدیل شده است. وی یادآورشد: موضوع گفت و گوی ملی خانواده یک بحث کلیدی است و باید برای اجرای آن همکاری داشت. ابتکار اظهار داشت: اکنون عدالت جنسیتی و گفت و گوی ملی خانواده در عالی ترین سطح مدیریت شهری و مصوبات شورای اسلامی شهر باید از محورهای برنامه های پنج ساله شهری باشد.

بوم گردی ظرفیتی جدید در گردشگری

اقامتگاه بوم‌ گردی به معنای محل اقامت مسافر منطبق بر فرهنگ و جغرافیای آن منطقه است

بوم گردی ظرفیتی جدید در گردشگری است که مسافر خسته از زرق وبرق زندگی صنعتی و ماشینی امکانی می یابد تا زیر آسمان صاف و پرستاره روستا، با پدیده های بکر فرهنگی و طبیعی مناطق مختلف کشور آشنا شود. بوم گردی از جمله صنایعی است که با توسعه آن در روستاها و تقویت زیرساخت های گردشگری می توان رونق اقتصادی خاصی به روستاها بخشید.

با رونق بوم گردی مردم نقاط مختلف کشور و دنیا می توانند از فرهنگ، آداب ورسوم وآیین های بکر و دست نخورده مناطق مختلف، غذاهای سالم و طبیعی، نحوه فعالیت روستائیان، صنایع دستی زنان و مردان روستا نشین و مناظر طبیعی زیبا و دیگر جاذبه های گردشگری این مناطق بهره مند شوند.

علاوه براین، میهمان نوازی ایرانیان عامل دیگری است که می تواند در تشویق گردشگران برای سفر به این مناطق و گذراندن چند روزی در اقامتگاه های گردشگری به رصد ستارگان در شب برفراز تپه های اطراف روستاها یا استراحت در سواحل شنی و بکر بنادر کوچک کرانه خلیج فارس به پرنده نگری و بازدید از دارهای بافندگی فرش و عبا در روستاهای مختلف جنوب کشور بپردازند.

امروز با تغییر نگاه مسوولان نسبت به گردشگری پس از سال ها صنعت بوم گردی مورد توجه قرار گرفته و با ایجاد زمینه مناسب به یکی از مسائل مهم کشور تبدیل شده است.

با راه اندازی اقامتگاه های بوم گردی و تنوع بالای آنها در مسائلی از قبیل هزینه، طراحی، کاربری، موقعیت جغرافیایی و شرایط اقلیمی زمینه مناسبی برای معرفی جاذبه های مختلف، فرهنگی، اجتماعی، طبیعی، تاریخی و اقتصادی مناطق مختلف کشور فراهم شده است.

اقامتگاه بوم‌ گردی به معنای محل اقامت مسافر منطبق بر فرهنگ و جغرافیای آن منطقه است و ساخت آنها به دلیل اینکه قاعده خاصی ندارد حتی اگر در یک منطقه جغرافیایی باشند باز هم تشابه کمی با همدیگر دارند و بومیان هر منطقه جغرافیایی بر اساس شرایط ساخت و ساز و مهم تر از آن فرهنگ منطقه خود دست به ساخت اقامتگاه های بوم گردی می زنند.

مهمترین تمایز مراکز اقامتی بوم گردی داشتن سبک سنتی است که گردشگران زیادی را به سمت خود جذب و مالکان این مراکز اصرار به داشتن این سبک زندگی دارند.

اقامتگاه های بوم گردی به دلیل اینکه براساس معماری سنتی منطقه ساخته می شوند کمترین تاثیر مخرب زیست محیطی را دارند و به نوعی بخشی از بافت طبیعی منطقه به حساب می‌آیند.

در بوم گردها خبری از بشقاب های رنگین، انواع کباب ها و غذاهای بین المللی نیست و غذاهای سنتی و قدیمی از طرف چند تن از بومیان که بیشتر از بانوان آن منطقه هستند برای مسافرها سرو می‌ شود.

یکی دیگر از خدمات هم که باتوجه به نوع جغرافیای بوم گرد ارائه می‌شود، استفاده از حیوانات اهلی موجود در آن منطقه است که مورد استقبال مسافران قرار دارد.

نجوم و رصد آسمان شب یکی دیگر از امکاناتی است که اقامتگاه‌های بوم گردی مناطق جنوبی کشور به مشتریانشان ارائه می کنند. استاد دانشگاه و فعال در حوزه گردشگری گفت: به تازگی بازار سنتی دچار تحول شده و خیلی از شغل های سنتی فراموش شده دوباره در چرخه احیا قرار گرفته است.

علیزاده افزود: تحولات اخیر امروز حجم مبادلات مالی در گردشگری را با صنایع نفت و گاز و خودرو سازی در رقابت تنگاتنگ قرار داده است و بوم گردی به عنوان بخش بکری از صنعت گردشگری در سال های اخیر رونق خاصی در دنیا گرفته که به تبع آن در جمهوری اسلامی ایران و استان بوشهر نیز مورد توجه است.

وی بیان کرد: بوشهر از استان های جنوبی ایران با ده ها شهر زیبا، سواحل بی نظیر و روستاهای بکر است که باید ازاین ظرفیت های خدادادی به نحو مطلوبی استفاده کرد.

این استاد دانشگاه ادامه داد: باتوجه به اینکه در سه ماه اول سال ۲۰۱۷ بیش از ۳۶۰ میلیون گردشگر در جهان جا به جا شده اند ولی ایران درصد کمی از این جمعیت را جذب کرده و استان بوشهر با اینکه بیشترین نوار ساحلی با خلیج فارس را دارد و می تواند به قطب گردشگری دریایی و غیر دریایی در کشور و منطقه تبدیل شود.

عنوان مطلب

هدف غایی دولت رسیدن به عدالت جنسیتی است

کمبود کادر، فرسودگی تدریجی پرستاران

در طول ۳ سال گذشته ۲۰ پرستار در اثر شرایط کاری غیراستاندارد و فشار کاری جان باختند

مرگ ناشی از کار زیاد به علت عدم رعایت استانداردهای محیط کار و ایمنی کار؛ سالانه به سراغ آدم‌های زیادی می‌رود و افراد زیادی را دچار بیماری‌های روحی می‌کند. در طول ۳ سال گذشته ۲۰ پرستار در اثر شرایط کاری غیراستاندارد و فشار کاری جان باختند.

پرستاران ایران ۱۰ برابر پرستاران اروپایی تحت فشار کاری قرار دارند. به گفته محمد شریفی مقدم (دبیرکل خانه پرستار) به ازای هر ۱۰۰ تخت بیمارستانی ۱۰۰ پرستار در کشور وجود دارد و نسبت کادر پرستاری به جمعیت رقم ۱.۶ است؛ درحالیکه در اروپا به ازای هر ۱۰۰ تخت بیمارستانی ۱۱۰۰ کادر پرستاری وجود دارد و نسبت کادر پرستاری به جمعیت رقمی حدود ۱۰ است. این در حالیست که نسبت کادر پرستاری به جمعیت در عراق نیز ۱.۸ و بیش از رقمی است که در ایران وجود دارد. این درحالیست که پزشکان با فشار کاری بسیار کمتر تا حدود ۳۰۰ درصد پرستاران دستمزد می‌گیرند و به گفته علی محمد آدابی (رئیس کل سازمان نظام پرستاری) پزشکان در ایران ۲۰ تا ۸۰ برابر مردم عادی درآمد دارند.

محمد شریفی مقدم (دبیرکل خانه پرستار) معتقد است که که فوت پرستاران به صورت مستقیم و غیرمستقیم از عوامل محیطی کار نشات می‌گیرد که البته تعداد مرگ‌های غیرمستقیم هم زیادتر است و هم خیلی از آن‌ها در آمار و ارقام لحاظ نمی‌شوند.

این فعال صنفی پرستاران تاکید کرد: تشخیص علت مرگ پرستاران به لحاظ حقوقی کمی سخت است؛ چراکه باید به اثبات برسد که علت مرگ فشار کاری و عاملی مستقیم بوده است.

محیط کار پرستاران اضطراب‌‌آلود است. به گفته شریفی مقدم، یکی از مهم‌ترین نتایج فشار کاری بالا برای پرستاران، ابتلا به بیماری‌های روحی و روانی و درگیر شدن با عوامل استرس‌زا است.

وی افزود: تماس روزانه با بیمارانی که بعضاً در حال احتضار هستند و استرس مسئولیت جان بیماران را داشتن، بسیار آزاردهنده است. فشارهای روانی بر پرستاران زیاد است و باعث ایجاد مشکلات روحی و روانی و افسردگی درآنان می‌شود.

روایت مرگِ تدریجی پرستاران

چندی پیش در نیشابور پرستار جوان ۳۲ ساله‌ای به دلیل تماس با حامل بیماری دچار آنفولانزا شد و در کمتر از ۵ روز فوت کرد. آنفولانزا با سرعت بالایی منجر به مرگ می‌شود. این است که شریفی مقدم تاکید دارد که خطرات دیگری نیز پرستاران را تهدید می‌کند. این فعال صنفی پرستاران خاطرنشان کرد: پرستار با عوامل بیماری‌زای پرخطر مثل ایدز، هپاتیت و سل کار می‌کند. افرادی که چنین بیماری‌هایی دارند، ظاهراً زندگی عادی می‌کنند. چنین افرادی ممکن است به علت تصادف به بیمارستان بیایند. در بیمارستان‌ها به علت کمبود کادر پرستاری که الان یک دوم کف حداقل استانداردهای جهانی را شاهد هستیم، پرستار نمی‌تواند کاری کند.

کمبود کادر، تزریق مرگ به پرستاران

نسبت کادر پرستاری به جمعیت در ایران یک چهارم متوسط جهانی است. دبیرکل خانه پرستار با اشاره به اینکه در اروپا به ازای هر هزار نفر جمعیت ۱۰ پرستار وجود دارد، تاکید کرد: حتی در کشورهایی مثل ارمنستان، گرجستان و آذربایجان این رقم ۶ بوده است. در حالی که در ایران این رقم ۱.۶ است که نشان از فشار کاری بالا بر پرستاران دارد. متوسط نسبت کادر پرستاری به هر هزار نفر جمعیت در جهان بین ۵ تا ۶ است. این یعنی پرستاران ایران ۱۰ برابر پرستاران اروپایی تحت فشار کاری قرار داشته و به بیماران خدمات می‌رسانند. این ارقام به این معنا است که فرضاً در شیفت شب تعداد کمتری پرستار وجود دارد. فشار کاری که بر پرستار زیاد باشد، هم زودتر فرد مستهلک می‌شود و هم اینکه می‌خواهد کار را با عجله بیشتر انجام دهد، خطاها افزایش یافته و سبب می‌شود تا خطرات زیادی پرستاران را تهدید کند.

قانونی که روی کاغذ می‌پوسد

پرستاران عملاً از مزایای قوانینی که تصویب شده نیز بی‌بهره هستند. قانون سخت و زیان‌آور و ارتقای بهره‌وری برای بهبود وضعیت پرستاران تصویب شده است اما عملاً نتیجه مثبتی در روند کاری آنان نداشته است.

شریفی مقدم با اشاره به اینکه قانون‌گذار گفته است که شغل پرستاری به دلایلی که پیشتر یاد شد، سخت است و فرد باید کمتر در محیط کار باشد، اظهار داشت: بازنشستگی زود و کاهش ساعت کاری برای پرستاران تبیین شده است. علیرغم اینکه قوانین وجود دارد اما اجرایی نمی‌شود. پرستاران به ویژه در بخش دولتی از مزایای قانون سخت و زیان‌آور استفاده نمی‌کنند.

او ادامه داد: به دلیل کمبود نیرو نه تنها زودتر بازنشسته نمی‌کنند. در بخش خصوصی با ۲۰ سال کار و ۱۰ سال بخشودگی و بخش دولتی با ۲۵ سال کار و ۵ سال بخشودگی قانونگذار مقدمه بازنشستگی پرستاران را فراهم کرده است. در بخش خصوصی تا حدی رعایت می‌شود اما در بخش دولتی تقریبا محال است که موافقت شود تا پرستاری با ۲۵ سال کار بازنشسته شود.