سندرم تخریب
یا میل به تخریب

مجتبی یزدانپناه
سندرم تخریب یا میل به تخریب سندرم جدیدی نیست. در همه دنیا میتوان رگه هایی از آن را بیابی و در طول تاریخ همیشه بوده و هست. این سندرم هیچ مشخصه خاصی ندارد. همه آدم ها به نوعی آن را به همراه دارند. گروهی از صاحب نظران علوم رفتاری معتقدند که میل به تخریب رفتاری است که ریشه در ذات انسان دارد. و در اصل به عنوان یک نیروی نهفته در انسان دارای حالت هیدرولیکی است که به تدریج در شخص متراکم و فشرده می‌شود و سرانجام نیاز به تخلیه پیدا می‌کند.
میل به تخریب در انسان نماینده غریزه مرگ است که در مقابل غریزه زندگی در فعالیت است، یعنی همچنان که غریزه زندگی ما را در جهت ارضای نیازها و حفظ هدایت می‌کند غریزه تخریب می‌کوشد به نابود کردن و تخریب کردن بپردازد این غریزه چنانچه بتواند دیگران را نابود می‌کند و از بین می‌برد و اگر نتواند به تخریب عوامل مادی دست میزند. اما اینکه این غریزه در چه کسانی نمایان میشود خود بحث دیگریست. عوامل متعددی در بیدار شدن سندرم تخریب نقش دارند. سطح فرهنگی و اجتماعی، فرایند های آموزش، عوامل روانشناختی،‌ سطوح طبقاتی و …
همه در بیدار شدن سندرم میل به تخریب نقش دارند و باید به آنها در جای دیگری پرداخت.
معمولا نمونه‌های بارز سندرم میل به تخریب در جنگ‌ها و در پس فتوحات خود را نشان میدهد. سربازانی که پس از فتح با مشقات زیاد عقده گشایی می‌کنند و دست به تخریب میزنند آنچه داعش بر سر عراق و سوریه میاورد یا سربازان عراقی بر سر خرمشهر و … آوردند.
به نوعی سندرم تخریب پاک کردن تاریخ است به هر شکلی و یا تغییر تاریخ – اما چرا در شهری به نام کرمان سندرم میل به تخریب شکل گرفته و روز به روز نمایان تر میشود ؟
در بررسی خطی موج تخریب در شهر کرمان که سالهاست اغاز شده و می تازد و حال انگار به خانه شهر رسیده به واژه عدم تعلق میرسی. وقتی که تعلق در تمامی ابعادش را نداشته باشی دیگر هویتی در تو نیست. دوست داری تخریب کنی و از بین ببری. خودت را تخلیه کنی و در پس واژه هایی چون از نو ساختن و دوباره بر پا کردن پنهان شوی مشکل درست از اینجا آغاز میشود، هیچ حس نوستالژیکی نداشته باشی و در پی آن سندرم میل به تخریب در درونت بیدار شود و اینجاست که فاجعه رخ می‌دهد.
در اصل فاجعه سالهاست که رخ داده. تخریب با شعار ازنو ساختن در بسیاری افراد بیدار شده چه فرق میکند گاهی بازار کرمان را با ساخت چند مجموعه تجاری جدید در اطرافش تخریب میکنی. گاهی مشتاقیه را با زدن طاقهایی دور میدان مشتاق به نام شهر شش دروازه خاموش میکنی و حالا خانه شهر را سالها پیش بلوار باستانی پاریزی نیز تخریب شد تا دوباره بلوار شود . بدون هیچ توجیه فنی و ترافیکی . میل به تخریب در کرمان انگار قصد خاموشی ندارد و حالا حالاها کار دارد.