یک رئالیسم اجتماعی-انتقادی
«خورشید آن ماه» داستان عشق سرکوفتهٔ «بی‌بان» و «همراز» را روایت می‌کند. فیلم نمایشی است از یک سنت و رسوم یک منطقه که می‌توان به‌نوعی آن را به بقیهٔ جامعه نیز تعمیم داد. سنتی که قدرت تصمیم‌گیری یک زن بالغ را می‌گیرد و تبدیل به ناموس می‌شود. «بی‌بان» عروس خانواده‌ای است اما حالا که همسرش را از دست داده، ناموس تمام مردهای خانواده است؛ حتی پسر کوچکش «میران».
«ستاره اسکندری»، کارگردان فیلم در این نشست به این موضوع اشاره کرد که فیلم در ستایش فرهنگ غنی بلوچستان و ستایش مردمانش ساخته شده است: «متأسفانه آنچه تاکنون از این مردم در سینما نشان داده شده، بخش تاریک آن جامعه است. نیت این فیلم بیش از فیلمسازی، مسئولیت اجتماعی بوده است.»
در ادامه «رضا صائمی» گفت اسکندری به‌عنوان اولین فیلمی که آن را کارگردانی کرده، سراغ موضوع سختی رفته است: «خورشید آن ماه، یک فیلم آپارتمانی شهری نیست و از این جهت ساخت آن کار سختی بوده است. او فیلمسازی را ابزاری برای بیان دغدغه‌هایش قرار داده است.»
صائمی ادامه داد: «فیلم آشنایی کامل با آن منطقه بود، چراکه چنین تصویری از جغرافیای بلوچستان، سبک زندگی، معماری خانه‌ها و … کمتر داشته‌ایم. هر زمان که تصویری از بلوچستان نشان داده شده، یا مردمانش را قاچاقچی نشان دادند یا دربارهٔ عملیات تروریستی بوده است. فیلم کمک کرده تا آشنایی‌زدایی بهتری جهت شناخت آن منطقه به‌وجود بیاید.»
این منتقد فیلم همچنین معتقد است که «خورشید آن ماه» یک رئالیسم اجتماعی-انتقادی است: «فیلم یک سنت بومی را نقد می‌کند، اما درعین‌حال کرامت مردم آن منطقه را هم نگه‌ می‌دارد و این فیلم به‌معنی تحقیر فرهنگ آن منطقه نیست. ضمن اینکه به‌لحاظ بصری نیز سویه‌های غنی فرهنگ بلوچ را غنی و برجسته می‌کند.» او ادامه داد: «یکی از نکات مهم موضوع فیلم این است که به قوم بلوچ محدود نمی‌شود. این یک مسئلهٔ تاریخی ما است؛ اینکه بسیاری از سنت‌های غلط در جامعهٔ ما وجود دارد و حق زیستن را می‌گیرند.»

اهمیت ساخت فیلم به زبان آن منطقه
«صادق سهرابی»، بازیگر این فیلم با انتقاد از نشان دادن تصاویر تاریک در سینما از بلوچستان، گفت که بلوچ قومی است که سالیان دراز از مرزهای این کشور حفاظت کرده است: «اما فکر می‌کنم با ساخت این نوع فیلم‌ها، حق به حق‌دار رسیده است.»
یکی از نکات مهم «خورشید آن ماه» این است که اولین فیلمی است که به زبان کاملاً بلوچی ساخته شده. «صادق سهرابی»، که مربی آموزش لهجه در فیلم هم بوده است، دربارهٔ اهمیت ساخت فیلم به زبان هر منطقه می‌گوید: «بلوچی زبان است و تمام شاخصه‌های زبان را دارد. در بعضی از پروژه‌ها که به‌عنوان مشاور لهجه حضور داشتم، از من خواسته شد تا فارسی را با لهجهٔ بلوچی صحبت کنم. صحبت‌کردن با لهجهٔ بلوچی ادا است. می‌دانم ساخت فیلم به یک زبان دیگر سخت است، اما نباید تا ثریا یک دیوار کج برود.»