فرونشست زمین در نقش رستم

تحریریه پیام ما

تهدید نقش رستم؛ کشت محصولات پرآب‌بر روند فرونشست زمین را تشدید کرده است

۱۴ تیر ۱۴۰۵، ۱۲:۵۱

تداوم کشت محصولات پرآب‌بر در دشت مرودشت، در حالی که نقش رستم با بحران فرونشست زمین دست‌وپنج نرم می‌کند، نگرانی‌ها را نسبت به پایداری بناهای شاخص هخامنشی از جمله کعبه زرتشت افزایش داده است. متخصصان تأکید دارند که این چالش فراتر از میراث فرهنگی، نیازمند عزمی فرابخشی میان وزارت نیرو، جهاد کشاورزی و استانداری است.

مصطفی رخشنده‌خو، متخصص حفاظت و مرمت آثار تاریخی و مدیر داخلی مجموعه‌های نقش رستم و نقش رجب، با انتقاد از وضعیت فعلی اراضی پیرامون این محوطه جهانی گفت: «سال‌هاست که فرونشست زمین در دشت مرودشت به یکی از جدی‌ترین تهدیدها علیه هویت تاریخی ما تبدیل شده است، اما با این وجود، همچنان شاهد کشت محصولاتی با نیاز آبی بالا مانند برنج و ذرت در حریم این اثر هستیم.»

فرونشست؛ تهدیدی برای کعبه زرتشت

طبق مطالعات زمین‌شناسی و شواهد میدانی، عامل اصلی این بحران، برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی است. به گفته رخشنده‌خو، اگرچه تعیین رابطه مستقیم میان هر شکاف و پدیده فرونشست نیازمند مطالعات تخصصی دقیق است، اما استمرار این پدیده در مجاورت مجموعه نقش رستم، خطری جدی برای پایداری بناها ایجاد کرده است.

وی در این باره هشدار داد: «کعبه زرتشت، به عنوان یکی از شاخص‌ترین بناهای سنگی دوره هخامنشی، بیش از سایر آثار در معرض خطر قرار دارد. هرگونه ناپایداری در بستر زمین یا تغییر در رفتار ژئوتکنیکی منطقه می‌تواند در بلندمدت سلامت این اثر کم‌نظیر را به خطر بیندازد.»

مسئولیت مشترک دستگاه‌های اجرایی

این کارشناس مرمت آثار تاریخی با بیان اینکه حفاظت از نقش رستم صرفاً وظیفه وزارت میراث فرهنگی نیست، تصریح کرد: «وزارت نیرو، وزارت جهاد کشاورزی، استانداری فارس و شرکت آب منطقه‌ای در قبال حفاظت از بستر طبیعی این میراث جهانی مسئولیت مستقیم دارند.»

وی افزود: «بدون مدیریت منابع آب و اصلاح الگوی کشت در دشت مرودشت، حفاظت از بناهای سنگی امکان‌پذیر نیست. نقش رستم بیش از هر زمان دیگری نیازمند تصمیم‌گیری‌های قاطع و فرابخشی است؛ چرا که فرصت برای جبران خسارت‌های احتمالی در آینده، محدود خواهد بود.»

به اشتراک بگذارید:

برچسب ها:

فرونشست زمین، کعبه زرتشت، نقش رستم، هخامنشی