| پیام ما | اتحادیه اروپا در واکنش به تشدید تنش‌ها در خاورمیانه و برای مدیریت شوک‌های احتمالی در بازار انرژی، از دستورالعملی راهبردی رونمایی کرد. این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که نگرانی‌ها درباره امنیت تأمین سوخت و تداوم روند افزایشی قیمت‌ها در قاره سبز به اوج خود رسیده است. هسته اصلی این بسته جدید، کاهش وابستگی تاریخی این بلوک به سوخت‌های فسیلی و تقویت تاب‌آوری در برابر بحران‌های ژئوپلیتیک است.

به گزارش «پیام ما» از رسانه‌های اروپایی، کمیسیون اروپا روز چهارشنبه مجموعه‌ای از دستورِ کارهای سیاسی را با هدف مهار بحران انرژی ناشی از جنگ در خاورمیانه اعلام کرد. این بسته که تحت عنوان «شتاب اروپا» معرفی شده، به‌منظور کمک به کشورهای عضو برای مدیریت فشارهای تورمی فعلی و آمادگی در برابر اختلالات احتمالی در زنجیره تأمین طراحی شده است.

زنگ بیدارباش برای قاره سبز

بازوی اجرایی اتحادیه اروپا در بیانیه خود تأکید کرد که با وجود شوک‌های اخیر در بازار جهانی، سیستم انرژی اروپا همچنان تاب‌آوری خود را حفظ کرده است. بااین‌حال، هشدار داد که نوسانات قیمتی و احتمال کمبود سوخت، خطری جدی و مداوم برای اقتصاد این بلوک محسوب می‌شود. «دان یورگنسن»، کمیسر انرژی اتحادیه اروپا، در نشست خبری خود در بروکسل با لحنی هشدارآمیز گفت: «وضعیت فعلی باید یک زنگ بیدارباش و یک نقطه عطف تاریخی برای ما باشد.» او با تأکید بر لزوم تسریع در گذار از سوخت‌های فسیلی افزود: «حتی اگر راهکاری دیپلماتیک برای بن‌بست کنونی میان ایران و ایالات متحده پیدا شود، اثرات و ترکش‌های این بحران تا سال‌ها بر پیکره اقتصاد اروپا باقی خواهد ماند.»

پنج گام راهبردی برای تقویت تاب‌آوری

کمیسیون اروپا اعلام کرد که تاکنون تنوع‌بخشی به منابع نفت و گاز و افزایش ظرفیت واردات گاز طبیعی مایع (LNG) به تأمین امنیت نسبی کمک کرده است. بااین‌حال، برای مقابله با بحران‌های آتی، پنج محور اصلی را پیشنهاد داده است:
۱. مشوق‌های مالیاتی: کاهش مالیات بر برق، برای ترویج فناوری‌های پاک مانند پمپ‌های حرارتی.
۲. گذار پاک: تسریع در جایگزینی انرژی‌های تجدیدپذیر داخلی به‌جای سوخت‌های فسیلی در بخش حمل‌ونقل و صنعت.
۳. خرید مشترک: هماهنگ‌سازی زمان خرید گاز برای جلوگیری از رقابت مخرب بین کشورهای عضو و کنترل قیمت‌ها.
۴. امنیت غذایی: اجرای برنامه عملیاتی برای حمایت از تولید داخلی کودهای شیمیایی و تنوع‌بخشی به منابع تأمین آن.
۵. یارانه‌های هدفمند: تسهیل مقررات حمایتی به‌گونه‌ای که دولت‌ها بتوانند تا ۵۰ درصد از افزایش قیمت سوخت و کود را به‌صورت یارانه پوشش دهند.

هراس از بحران سوخت جت‌ها

یکی از جدی‌ترین نگرانی‌های بروکسل، تأمین سوخت هواپیما پیش از آغاز فصل سفرهای تابستانی است. آمارها نشان می‌دهد اتحادیه اروپا حدود ۴۰ درصد از سوخت جت موردنیاز خود را وارد می‌کند که نیمی از این مقدار مستقیماً از «تنگه هرمز» عبور می‌کند. منطقه‌ای که اکنون در کانون تنش‌های مربوط به ایران قرار دارد.

در سند راهنمای کمیسیون اروپا خطاب به پایتخت‌ها آمده است که پالایشگاه‌های اروپایی باید ظرفیت عملیاتی خود را برای تأمین تقاضای داخلی، به‌ویژه در بخش هوانوردی، به حداکثر برسانند. بااین‌حال، «آپوستولوس تزیتزیکوستاس»، کمیسر حمل‌ونقل و گردشگری، با تعدیل نگرانی‌ها اعلام کرد که فعلاً نشانه‌ای از لغو گسترده پروازها دیده نمی‌شود، اما گزینه افزایش واردات از آمریکا و الزام کشورها به نگهداری ذخایر راهبُردی سوخت جت روی میز است.

هزینه‌های گزاف برای «هیچ»

گزارش‌های رسمی حکایت از آن دارد که از زمان آغاز درگیری‌ها، اتحادیه اروپا ناچار به پرداخت ۲۴ میلیارد یورو هزینه اضافی برای واردات انرژی شده است. کمیسیون اروپا در جمع‌بندی گزارش خود به نکته تلخی اشاره کرده است: «این هزینه هنگفت تنها ناشی از تورم قیمتی بوده و بدون دریافت حتی یک مولکول انرژی اضافی، به اقتصاد اتحادیه اروپا تحمیل شده است.»

منبع: خبرگزاری‌های AFP و dpa