آشفتگی پروازها

براساس گزارشی که ایرنا به نقل از گاردین منتشر کرده است، فرودگاه‌های بزرگ خاورمیانه، از جمله فرودگاه بین‌المللی دوبی که یکی از پرترددترین هاب‌های پروازی در دنیاست، برای سومین روز متوالی تعطیل شدند. این میزان از شوک هوایی تنها در دوران همه‌گیری کرونا تجربه شده بود. خط هوایی امارات (مستقر در دوبی)، خط هوایی الاتحاد (مستقر در ابوظبی) و خط هوایی قطر ایرویز (مستقر در دوحه) در مجموع صدها پرواز خود را لغو کرده‌اند. به‌گفته منابع رسمی، این خطوط هوایی (امارات، قطر ایرویز و الاتحاد) قاره‌های آمریکا، اروپا، آفریقا و آسیا را به هم متصل و روزانه تقریباً ۹۰ هزار مسافر ترانزیتی را جابجا می‌کنند که در این جنگ بیشترین آسیب را متحمل شده‌اند.
علاوه‌بر این ایرلاین‌ها، شرکت‌های اروپایی و آمریکایی نیز در سه روز گذشته پروازهای خود از مبدأ و به مقصد کشورهای مختلف خاورمیانه را لغو یا تا اطلاع ثانوی به حالت تعلیق درآورده‌اند. ایرفرانس، بریتیش ایرویز، لوفت‌هانزا، ترکیش ایرلاین، ایر ایندیانا، ایجپت‌ایر مصر، یونایتد، دلتا و بسیاری از شرکت‌های هوایی در سراسر جهان پروازهای خود را لغو کرده‌اند. این شرایط مسافران بسیاری را در سراسر جهان سرگردان کرده و دامنه تأثیر این جنگ گسترده را فراتر از منطقه خاورمیانه برده است. بسیاری از مسافران که سفرهای مهم تجاری داشتند راه‌های جایگزین برای انجام سفر پیدا کرده‌اند و برخی با جت‌های شخصی در ترکیه و عربستان به مقاصد خود پرواز کرده‌اند. طبق گزارشی که سایت سمافور به نقل از مدیر اجرایی کارگزاری جت‌های خصوصی ویمانا پرایوت منتشر کرده است، هزینه پرواز با جت‌های خصوصی از ریاض به اروپا تا ۳۵۰ هزار دلار قابل تخمین زدن است.
ایران تا سوم مارس (سه‌شنبه ۱۲ اسفند) برای حریم هوایی خود هشدار نوتام صادر کرده است. هواپیمایی امارات همه پروازهای خود از مبدأ و به مقصد دوبی را تا دوم مارس (۱۱اسفند) به تعلیق درآورده؛ الاتحاد هم پروازهای خود به ابوظبی و بالعکس را به تعلیق درآورده؛ هواپیمایی قطر تمام پروازها را تا ایمن شدن شرایط تعلیق کرده است.
علاوه‌بر لغو پروازها طرفین جنگ حملاتی به فرودگاه‌های منطقه نیز داشتند. در ایران حمله به فرودگاه بین‌المللی تبریز روز یکشنبه گزارش شد. ایسنا در گفت‌گو با «مجید فرشی»، مدیرکل مدیریت بحران استانداری آذربایجان‌شرقی، از تجاوز به باند فرودگاه تبریز در ساعت ۷ صبح روز یکشنبه، دهم اسفندماه، خبر داد و اعلام کرد هنوز برآورد دقیقی از میزان خسارت‌ها در دست نیست. ایران هم در سه روز گذشته فرودگاه‌های بین‌المللی کشورهای منطقه را هدف قرار داده است. براساس گزارش‌های رسمی در روزهای ابتدای جنگ علاوه‌بر فرودگاه تبریز، فرودگاه‌های بین‌المللی کویت و بحرین، فرودگاه اربیل عراق، فرودگاه بغداد، فرودگاه ریاض هدف حملات طرفین جنگ بوده است.
کارشناسان بین‌المللی در گفت‌وگو با رسانه‌ها معتقدند تعلیق، تأخیر و لغو پروازها تا پایان این جنگ تداوم خواهد داشت و ازآنجاکه خلیج‌فارس محل عبور بسیاری از پروازهای بین‌المللی در سراسر جهان است، ادامه این وضعیت می‌تواند صنعت هوانوردی و سفر در دنیا را تحت‌تأثیر قرار دهد؛ هرچند در این سه روز برخی ایرلاین‌ها مسیرهای جایگزین برای عبور از این منطقه را انتخاب کرده و پروازهای خود را با تأخیر انجام داده‌اند. اما این، همه اثر این جنگ گسترده بر پروازها نیست. افزایش کم‌سابقه قیمت نفت در روزهای اخیر می‌تواند منجر به افزایش قیمت سوخت شده و در نتیجه نرخ بلیت‌ها و پروازها نیز افزایش خواهد داشت. تداوم اختلال در پروازها و همچنین، افزایش قیمت نفت را می‌توان مهم‌ترین نگرانی شرکت‌های هواپیمایی و به طور کلی صنعت هوانوردی دنیا از تبعات این جنگ دانست.

تکرار تجربه لغو پروازها و وعده عودت هزینه‌ها
در جریان جنگ دوازده‌روزه بسیاری از تورها و پروازها از مقصد ایران لغو شد. پس از آن مسئولان قول دادند هزینه پروازها به مسافران بازگردانده می‌شود؛ هر چند تمام مسافران موفق به دریافت خسارات خود نشدند. حالا باز هم با بروز جنگ و بسته شدن آسمان ایران، سخن از بازگرداندن هزینه‌ها به مردم است. در ساعات اولیه که اعلام شد آسمان ایران تا اطلاع ثانوی بسته است، «مجید اخوان»، سخنگوی سازمان هواپیمایی کشور چ، به خبرگزاری مهر گفت وجه بلیت پروازهای لغوشده به مسافران بازگردانده خواهد شد. او تأکید کرد: «دفاتر فروش و خدمات مسافرت هوایی و شرکت‌های هواپیمایی ملزم‌اند نسبت به بازگرداندن وجه بلیت پرواز مسافران در اسرع وقت اقدامات لازم را انجام دهند.» اما در تجربه جنگ دوازده‌روزه، همین استرداد هزینه بلیت توسط پلتفرم‌های فروش بلیت بود که منجر به بروز چالش شده بود و درنهایت هم بسیاری از مردم موفق به دریافت خسارات خود از این پلتفرم‌ها نشدند.