در روزهایی که نگاه بسیاری از فعالان اقتصادی و اجتماعی به نتایج مذاکرات دوخته شده، نمی‌توان از تأثیر مستقیم این تحولات بر بخش‌هایی همچون گردشگری غافل ماند. گردشگری، ارتباط تنگاتنگی با سیاست خارجی، تعاملات دیپلماتیک و فضای اقتصادی بین‌المللی دارد و می‌تواند در صورت بهبود شرایط، به موتور محرک اقتصاد ایران تبدیل شود.

اگر نتیجه مذاکرات مثبت باشد، بدون تردید یکی از نخستین حوزه‌هایی که به‌شکل چشم‌گیری تحت‌تأثیر قرار می‌گیرد، گردشگری و سرمایه‌گذاری در آن است؛ چراکه این بخش با روابط بین‌المللی پیوند مستقیم دارد. به‌محض گشایش در تعاملات خارجی و بهبود شرایط دیپلماتیک، شاهد افزایش سرمایه‌گذاری خارجی در این حوزه خواهیم بود. همچنین، تبادلات و سفرهای گردشگران از کشورهای مختلف به ایران افزایش خواهد داشت که این موضوع منجر به ارزآوری پایدار برای کشور می‌شود. در حوزه گردشگری سلامت هم با بهبود شرایط بین‌المللی می‌توانیم شاهد رشد قابل‌توجهی باشیم. این حوزه به‌شدت از تعاملات سیاسی و اقتصادی تأثیر می‌پذیرد و هرچه این روابط توسعه پیدا کند، بخش گردشگری نیز پویاتر و فعال‌تر خواهد شد.

از منظر زیرساخت‌های گردشگری به‌رغم رکود چندساله در این بخش به‌دلایل مختلف، با کمبود جدی مواجه نیستیم. واحدهای اقامتی موجود از نظر امکانات و ظرفیت‌های موجود، پاسخ‌گوی نیاز گردشگران هستند و آمادگی لازم برای پذیرایی از گردشگران خارجی را دارند. تمام الزامات اولیه برای ارائه خدمات مناسب در جاذبه‌های گردشگری و مراکز اقامتی فراهم است، اما زیرساخت اصلی که هنوز نیاز به تقویت دارد، ارتباطات و تعاملات بین‌المللی است. هرچه این تعاملات بیشتر شود، به‌مرور سایر زیرساخت‌ها نیز به تناسب تقاضا ارتقا و توسعه پیدا می‌کنند. هرچند در زمینه زیرساخت‌های بین‌راهی، مسیرها و محورهای گردشگری نیز سالانه اعتبارات مشخصی برای تعمیر و تجهیز مجتمع‌های خدماتی، سرویس‌های بهداشتی و دیگر امکانات رفاهی اختصاص پیدا می‌کند که نشان از توجه برنامه‌ریزان به این حوزه دارد. بنابراین، می‌توان گفت زیرساخت‌های پایه‌ای تا حد زیادی مهیا هستند و با افزایش گردشگر ورودی، فرصت برای نیازسنجی دقیق‌تر و به‌روزرسانی آنها نیز فراهم خواهد شد.

در شرایط موجود هم اقداماتی برای تقویت زیرساخت‌ها صورت گرفته است، از جمله ابلاغ دستورالعمل جدید بانک مرکزی درخصوص صدور کارت‌های ریالی برای گردشگران خارجی غیرمقیم که می‌توان آن را گامی مثبت در جهت تقویت خدمات مالی و تسهیل گردشگری ورودی دانست. این اقدام نشانه‌ای از عزم جدی سیاستگذاران برای فراهم‌سازی بسترهای لازم درصورت بهبود فضای بین‌المللی است.

افزون‌براین، نباید از نقش فناوری‌های نوین غافل شد. ما می‌توانیم از ظرفیت‌های هوش مصنوعی و متاورس در توسعه گردشگری و به‌ویژه در ارتقای تجربه گردشگر و بهبود مدیریت این بخش بهره ببریم. این ابزارها می‌توانند به‌عنوان شتاب‌دهنده‌ای عمل کنند که سرعت رشد گردشگری را چندبرابر می‌کنند.

باور دارم که حتی کوچکترین تحولات مثبت در فضای دیپلماسی می‌تواند منجر به تحولات بزرگ در حوزه گردشگری شود. این صنعت، وابسته به انسان و ارتباطات انسانی است؛ اگر گردشگر هدایت‌شده و باکیفیت وارد کشور شود، درآمدزایی قابل‌توجهی به‌همراه خواهد داشت، اما در نبود گردشگر، طبعاً درآمدی هم حاصل نخواهد شد. گردشگری این ظرفیت را دارد که به یکی از پایه‌های اقتصاد کشور تبدیل شود.

در سالی که با عنوان «سرمایه‌گذاری برای تولید» نام‌گذاری شده و با تحولات سیاسی و انجام مذاکرات هم‌زمان شده است، امیدواریم شرایط به‌سمتی پیش برود که برنامه‌های عملیاتی در حوزه گردشگری، میراث‌فرهنگی و صنایع‌دستی که در استان‌های مختلف کشور در حال اجراست، با قدرت و سرعت بیشتری دنبال شود. در چنین شرایطی، تحقق اهداف کمی و کیفی پیش‌بینی‌شده در راستای شعار سال نیز به شکل مؤثرتری امکانپذیر خواهد بود.