بایگانی مطالب: گزارش روز

بگذارید صدای اعتراض پژواک پیدا کند

بیش از دو هفته از آغاز اعتراض‌ها در ایران می‌گذرد، در این مدت بسیاری از مسئولان سیاسی، قضائی و امنیتی کشور از به رسمیت شناختن این اعتراض‌ها سخن گفته و بر آن تأکید کرده‌اند. اگرچه این مسئله در گفتار دولتمردان و سایر مقامات سیاسی وجود دارد، اما پرسش این است که در واقعیت حق اعتراض به رسمیت شناخته می‌شود یا خیر؟ برخی از جامعه‌شناسان در پاسخ می‌گویند: «حق اعتراض حق اولیه هر جامعه‌ای است و باید این حق را به رسمیت شناخت و به آن پاسخ مناسب داد.»

توقف هرگونه برخورد خشونت‌آمیز با کودکان

ادامه قطعی اینترنت، قطع‌شدن ارسال پیامک‌ها و مختل‌شدن تماس‌های تلفنی در شب‌ها، بی‌خبری را بیشتر کرده است. فقط در خبرگزاری‌های رسمی از بازداشت و دستگیری عده‌ای خبر داده شده، اما به‌طور دقیق تعداد آنها مشخص نیست. در میان همین اخبار هم وضعیت تعداد نوجوانان بازداشتی نامشخص است؛ نوجوانانی که در ناآرامی‌های سال‌های گذشته هم شاهد دستگیری و بازداشت آنان بوده‌ایم. پیش از قطعی اینترنت سراسری کشور نام چندتن از بازداشت‌شدگان نوجوان در فضای مجازی منتشر شد، اما با ادامه قطعی اینترنت خبر بیشتری از وضعیت آنها منتشر نشده است. هفته گذشته ۲۴ انجمن فعال حقوق کودک بیانیه‌ای را مبنی‌بر رعایت حقوق کودکان و نوجوانان بازداشتی و لزوم توقف فوری هرگونه برخورد خشونت‌آمیز با آنان امضا کرده بودند و قرار بود برخی از آنان پیگیر وضعیت این نوجوانان باشند. اما حالا چند انجمن به «پیام ما» می‌گویند قطعی اینترنت این کار را دشوار کرده است. «صالح نقره‌کار»، وکیل پایه یک دادگستری، به «پیام ما» توضیح می‌دهد به‌دلیل فعال‌نبودن اتحادیه کارگروه حقوق بشر «اسکودا» (اتحادیه سراسری کانون‌های وکلای دادگستری ایران) اکنون مراجعه این انجمن‌ها به اسکودا برای پیگیری، ناممکن است و آنها می‌توانند از طریق دادستانی‌ها و دادسراهای سراسر کشور موضوع را پیگیری کنند.

بیمارستان نمی‌تواند به مجروح «نه» بگوید

دو هفته از آغاز اعتراضات در کشور می‌گذرد که با گسترش دامنه و تغییر شکل آن، بسیاری از معترضان، نیروهای امنیتی و رهگذران، مصدوم شده‌اند و نیاز به خدمات درمانی پیدا کرده‌اند. هم‌زمان شنیده‌ها و گزارش‌هایی از عدم پذیرش مجروحان در برخی بیمارستان‌ها یا ممانعت از مراجعه به این مراکز وجود دارد. «حسین کرمانپور»، سخنگوی وزارت بهداشت، به «پیام ما» می‌گوید: «وزارت بهداشت هیچ گزارشی در این رابطه دریافت نکرده است. ضمن اینکه هیچ بیمارستانی نمی‌تواند به مجروح و بیمار اورژانسی «نه» بگوید.»

بار قطعی اینترنت بر شانه‌های مردم

چهار روز پس از قطعی سراسری اینترنت بین‌المللی، مردم فقط به سایت داخلی بر بستر «اینترنت ملی» دسترسی دارند. ارسال پیامک هنوز ممکن نیست، قطعی شبانه آنتن‌های تلفن همراه ادامه یافته و پیام‌رسان‌های بومی همچنان اختلال دارند. در شرایطی که اینترنت جهانی در انحصار ۹ سایت و خبرگزاری داخلی است، روزنامه‌ها و پایگاه‌های خبری به‌سختی فعالیت خود را ادامه می‌دهند و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات به پیگیری‌های «پیام ما» درباره این وضعیت پاسخ نمی‌دهد.

پریشانی روح ازدست‌رفته

سال ۱۴۰۱ با شروع تجمعات و اعتراضات، نام دهه هشتادی‌ها زیاد شنیده شد و نسل‌های قبل‌تر، آنان را صدای خود می‌خواندند. حالا این روزها با گذشتن بیش از دو هفته از اعتراضات و ناآرامی‌ها در کشور، باز هم چهره‌هایی نوجوان در میان مردم دیده می‌شوند. روزهای گذشته هم شهروندان پیامک‌هایی مبنی‌بر توصیه به خانواده‌ها برای مراقبت از نوجوانان خود دریافت کردند و در این پیامک‌ها هشدار به «تصمیم قاطع بر عدم مماشات» داده شد. در این روزها سؤال اینجاست که فارغ از هر گروه و طیفی که فراخوان به حضور نوجوانان می‌دهد، باز کردن پای آنان به سیاست چه تبعاتی دارد و در این شرایط ملتهب چطور می‌توان مراقب آنان بود؟

بی‌خبری

«مامان من خوبم،‌ نگران نباش،‌ ما همه خوبیم، تهرانیم و اتفاقی برای ما نیفتاده.» این پیام را بسیاری از مادرهای ایرانی در زمان جنگ با واسطه برای بچه‌هایشان فرستادند‌؛ بچه‌هایی که آن سوی دنیا دلشان مثل سیر و سرکه می‌جوشید که مبادا اتفاقی برای عزیزانشان در ایران افتاده باشد. این روزها اضطراب هست،‌ نگرانی هست،‌ اما همه کانال‌های ارتباطی بسته است. آنها که خارج از ایران هستند، با هر تماسی که می‌گیرند، انگار به مغاک پرتاب می‌شوند. مادرها‌، پدرها،‌ خواهرها‌، برادرها در دسترس نیستند که بگویند حالشان چطور است. همه خطوط ارتباطی از بین رفته،‌ آنها گیر افتاده‌اند در تاریکی مطلق!

تداوم خاموشی

سومین روز خاموشی اینترنت در سراسر ایران سپری شده است. روزهای پنجشنبه و جمعه (۱۸ و ۱۹ دی) هم‌زمان با اعتراضات، حتی «اینترنت ملی» هم قطع بود. اکنون اینترنت داخلی، آخرین نخ ارتباطی مردم با یکدیگر است. در شرایط قطعی شبکه جهانی، در روزهای گذشته پروازها مختل شد و در حال حاضر با قطعی تمامی دیتاسنترها، کسب‌و‌کارهای وابسته به اینترنت تعطیل‌ و سرویس‌های خدمات آنلاین و حتی پیام‌رسان‌های داخلی درگیر اختلال شدیدند. وزارت ارتباطات و فناوری روز جمعه در اطلاعیه‌ای اعلام کرد قطعی اینترنت از سوی «مراجع امنیتی ذی‌صلاح» و به‌علت «شرایط پیش‌آمده در کشور» اعمال شده و «وزارت ارتباطات مجدانه درحال پیگیری برقراری ارتباطات و از سرگیری خدمات مذکور است». طبق این اطلاعیه قرار بود «نتایج اقدامات» برای برقراری ارتباط «متعاقباً اطلاع‌رسانی شود»، اما به‌جز اتصال اینترنت ملی، تغییر دیگری رخ نداده است.

خسارت‌های میلیاردی و جان‌های ازدست‌رفته

|پیام ما| اعتراضات نزدیک به دو هفته است که کشور را در بر گرفته؛ اعتراضاتی که از بازار تهران شروع شد و کم‌کم در تمام کشور گسترش پیدا کرد. از روز پنجشنبه، 18 دی‌، تا زمان نوشتن این گزارش، 20 دی، کشور در خاموشی اینترنتی است. ارتباط ایران با خارج و داخل قطع شده و بی‌خبری، نگرانی‌ها را بیشتر کرده‌ است. تنها راه ارتباط دیدار حضوری یا تماس‌ تلفنی ا‌ست که آن‌هم دچار اختلال می‌شود. در این گزارش به‌ مرور خبرهای منتشرشده در خبرگزاری‌های داخلی و برخی مشاهدات میدانی از اتفاقاتی که در جمعه‌شب رخ داده است، می‌پردازیم.

اضطراب کودکان در روزهای پرالتهاب

آلودگی‌ هوا، سرما، بیماری‌های مسری و حالا وضعیت اجتماعی در ایران اولین ترکش‌هایش به دانش‌آموزان می‌خورد که کلاس‌هایشان را به تعطیلی یا برگزاری در بستر فضای مجازی می‌کشاند. هرچند که روز شنبه، ۲۰ دی، معاون برنامه و سخنگوی آموزش‌وپرورش با وجود قطعی سراسری اینترنت در ایران اعلام کرد «شاد»، شبکه پیام‌رسان دانش‌آموزی، برای برگزاری کلاس‌های درس فعال است، اما برخی از مادران دانش‌آموزان به «پیام ما» می‌گویند برگزاری کلاس با مشکل مواجه یا تعطیل شده‌ است. لغو امتحانات دانش‌آموزان مقاطع بالاتر هم پیامد دیگر اتفاقات اخیر است که بسیاری از نوجوانان را با اضطراب و بلاتکلیفی مواجه کرده است. در کنار اینها، این روزها بسیاری از کودکان و نوجوانان با اضطراب زیادی مواجه‌اند و «پدرام کمالی»، کارشناس آموزش، دراین‌باره به «پیام ما» توضیح می‌دهد که خانواده‌ها باید با دقت بیشتری در مقابل کودکان و نوجوانان درباره این شرایط صحبت کنند و شرط سنی را در نظر بگیرند.

خاموشی سراسری اینترنت و تلفن‌های همراه در ایران

| پیام ما| به‌دنبال اعتراضات اخیر که از سیزده روز پیش به‌دلیل مشکلات معیشیتی از بازار تهران آغاز شد و در بسیاری از شهرهای ایران گسترش پیدا کرد، پنجشنبه ۱۸دی‌ ماه از حدود ساعت ۲۲ تمامی خطوط ارتباطی همچون اینترنت و تلفن‌های همراه در سراسر ایران قطع شد. در همین زمینه وزارت ارتباطات در اطلاعیه‌ای که روز جمعه، ۱۹ دی‌ماه، منتشر کرد، وعده داد به‌زودی اختلالات پیش‌آمده حل خواهد شد.