همه با هم برای حفاظت از ایران

خودش را مخبر جا زده بود، تماس گرفت و گفت شکارچی در حوالی تنگه بیستم است. هدایت‌الله دیده‌بان نمی‌دانست دروغ می‌گوید. با همکارانش هماهنگ کرد و به‌سمت تنگه راه افتاد. مخبر قلابی و دو نفر دیگر آنجا کمین کرده بودند. ماشین دیده‌بان که رسید، شروع به شلیک کردند،‌ نگذاشتند حتی پیاده شود. تیر به شیشه رسید و راحت از آن رد شد، از بدن دیده‌بان اما بیرون نیامد،‌ همانجا ماند و جان عزیزش را گرفت. جامعه محیط‌‌زیست که هنوز در سوگ یاسر مصدق بود، بار دیگر رخت عزا پوشید. از دست رفتن دیده‌بانی که منطقه حفاظت‌شده «خائیز» را به‌نام او می‌شناختند، موجی از واکنش را به‌همراه داشت،‌ اساتید دانشگاه، فعالان محیط‌زیست و مدیران سازمان حفاظت محیط‌زیست مطالب زیادی دراین‌باره نوشتند. «حمید ظهرابی»، معاون محیط‌زیست طبیعی سازمان حفاظت محیط‌زیست، یکی از آنها بود. «باید راهی پیدا کنیم تا مردم حیات‌وحش را مال خودشان بدانند،‌ باید منافع حفاظت با منافع مردم محلی همسو شود،‌ اما چرا نمی‌شود؛ بی‌شک اولینش این است که به‌قدر کافی در این راه نکوشیده‌ایم،‌ از حرف و نقل این و آن ترسیده‌ایم. عافیت‌طلبی کرده‌ایم، بهانه‌ای هم نداریم،‌ هرچه بگوییم عذر بدتر از گناه است.» «محمود قاسم‌پوری»، استاد دانشگاه تربیت‌مدرس، نیز در کنار متخلفان و شکارچیان غیرمجاز از کسانی نام برد که در راه حفاظت در مواردی سنگ‌اندازی می‌کنند. «در دهه ۹۰ یک پروژه مطالعاتی ارزشمند با هدف کاهش درگیری بین شکارچی و محیطبان توسط همکاران ما در حال انجام بود. نتیجه؟ به‌دلیل ورود یک دستگاه امنیتی و ضعف حراست وقت سازمان حفاظت محیط‌زیست ناتمام ماند!» در این پرونده نوشته‌های سه نفر درباره سه کارشناس محیط‌زیست را منتشر می‌کنیم؛ «هوشنگ ضیایی» پیشکسوت محیط‌زیست‌، «بهمن ایزدی» کنشگر باسابقه محیط‌زیست و «بهزاد رئیسیان» دبیر کمیته‌ آموزش انجمن جهانی ارزیابی. آنها هم مشابه حمید ظهرابی و محمود قاسم‌پوری از زوایای دیگری تلاش کرده‌اند به این موضوع بپردازند،‌ از رویه استخدامی محیطبانان گرفته تا ضرورت کارگروهی برای باز شدن گره تعارض محیط‌‌زیست و جامعه محلی.

گونه‌های مهاجم چه آسیب‌هایی برای مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط‌زیست دارند؟ پروژه بین‌المللی حفاظت از یوزپلنگ آسیایی چه نقاط ضعف و قوتی داشته؟ نگاه حراستی و امنیتی به محیط‌زیست چه تبعاتی بر این حوزه دارد؟ وقتی از مشارکت مردم حرف می‌زنیم آیا حاضریم تصمیم‌گیری را هم به آنها بسپاریم؟ اینها و موضوعات دیگر، همگی موضوع سخنرانی‌های سومین همایش «پارک‌های ملی و مناطق حفاظت‌شده» بود که توسط اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست استان فارس و دانشگاه شیراز و با همکاری دانشگاه کشاورزی و منابع‌طبیعی گرگان،‌ دانشگاه تهران، دانشگاه حکیم سبزواری‌، دانشگاه تربیت مدرس و سازمان حفاظت محیط‌زیست در دانشگاه شیراز برگزار شد.

«پارک ملی گلستان دنیایی از چالش‌هاست.» این گفته «احمد رادمان»، رئیس این پارک ملی است. او چهارشنبه، ۲۱ شهریور ۱۴۰۳، به‌عنوان رئیس این پارک انتخاب شد و از آن روز تا اکنون درگیر مشکلات آن است. زمان پذیرش این مسئولیت،‌ تصور می‌کرد کاری ساده‌‌تر است، اما همان روزهای اول دریافت که مأموریتی دشوار در پیش دارد. همین موضوع سبب شد در جواب پرسشی مبنی‌بر اینکه بزرگترین مشکل شما چیست؟ این‌طور پاسخ دهد که دنیایی از چالش در پارک ملی گلستان وجود دارد که باید حل شوند؛ اولین آنها رسیدگی به وضعیت همیاران پارک ملی است،‌ همان نیروهایی که در هفت سال گذشته با حداقلی‌ترین امکانات در کنار محیطبانان برای حفاظت از پارک تلاش می‌‌کنند. در گفت‌وگو با رئیس پارک ملی گلستان از او سایر مسائل و مشکلات این پارک‌، برنامه‌های او برای این چالش‌ها و ساماندهی تفرج در این پارک ملی پرسیدیم. او ورود درآمد حاصله از تفرجگاه‌ها را راهی دانست که می‌تواند تمام مشکلات را حل کند.

«خدا خانه‌ات را خراب کند شکارچی!» زن دست‌هایش را بالا گرفته بود، سرش رو به پایین، صدایش جمعیت انبوه اطراف گور را یکی یکی کنار زد و پخش شد در اندک فضای خالی! از آنجا فرصتی یافت و رو به بالا رفت تا رسید به سقف بخش شهدای گورستان کردکوی. راه نبود، پایین‌ افتاد و سر خورد توی گوش جمع بزرگ سوگواران! همان وقت که در بندرعباس مردم برای گرفتن ردی از عزیزان گمشده‌شان در راه پزشکی قانونی و بیمارستان‌ها در هروله بودند، ادارات و سازمان‌ها جلسه‌های فوری و نیمه‌فوری می‌گذاشتند تا چاره‌ای برای فاجعه بندر بیابند، اهالی سیاست از مذاکره می‌گفتند و سیمای ملی رد سیاه عزاداری را از صفحه برداشته بود، در کردکوی مردم سوگوار محیطبان شهیدشان بودند؛ یاسر (کاظم) مصدق.

رویه‌ای که اصلاح نمی‌شود