بایگانی مطالب برچسب: مدیریت بحران

پینگ‌پنگ «فرونشست» میان دولت و مجلس

فرونشست در ایران در حال گسترش است و پیامدهای آن نیز روبه‌فزونی. بااین‌حال، از سال ۱۴۰۱ تا کنون لایحه‌های میان دولت و مجلس با عنوان «کنترل فرونشست زمین و اثرات آن در کشور» در رفت‌و‌آمد است که نه ایرادهای آن رفع می‌شود، نه لغو و نه تصویب. بسیاری از کارشناسان اما این لایحه را بی‌دلیل می‌دانند و موضوعات مندرج در آن را یا تکراری ارزیابی می‌کنند یا در تضاد با سایر قوانین و مقرراتی که به‌نوعی با کنترل فرونشست و این مسئله. موضوع « چیستی» این لایحه از همان ابتدای تدوین حتی از سوی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی زیر سؤال رفت. با این‌همه وزارت کشور باز هم این لایحه را که به پیشنهاد شورای اسلامی شهر تهران و از سوی شورای‌عالی استان‌ها تدوین شد، به مجلس شورای اسلامی فرستاد. مشخص نیست این بار تکلیف لایحه چگونه خواهد شد؛ آن‌هم در سالی که هشدارهای افزایش فرونشست تکرار می‌شود. رئیس بخش زلزله‌شناسی مهندسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه‌، مسکن و شهرسازی اما معتقد است از همان ابتدا بارها و بارها کارشناسان بیان کرده‌اند کنترل فرونشست در کشور نه لایحه و طرح جدید می‌خواهد، نه قانون و مقررات تازه. بلکه آنچه به آن نیاز است، عمل به آنچه مفاد قانونی موجود است که به‌واسطه تأمین اعتبار میسر خواهد شد.

رنج بی‌آبی بر دوش ایل

طی چندسال گذشته عشایر کشور در فصل قشلاق به چالش کمبود سوخت روبه‌رو می‌شدند. چالشی که به‌نظر می‌رسد امسال با وجود ورود دو سامانه سرمایی و پر بارش اتفاق نیفتاد و دولت به‌خوبی آن را مدیریت کرد. حالا اما عشایر می‌گویند برف، باران و سرما گرچه مشکلی در تأمین سوخت ایجاد نکرد، اما گره‌ای هم از چالش همیشگی آب باز نکرد. آنچه ایلات و عشایر از مناطق مختلف ایران به «پیام‌ما» می‌گویند، نشان از توزیع ناکافی آب و علوفه سهمیه عشایری است. سرپرست مدیریت بحران سازمان امور عشایری ایران اما می‌گوید مدیریت سوخت با توزیع بهنگام و ذخیره‌سازی آن انجام شد و توزیع آب و علوفه هم مطابق بر سهمیه‌های مشخص ادامه دارد، اما موضوع کمبود آنها به‌شکل مستقیم از استان‌ها پیگیری خواهد کرد.

فرونشست و فرار مسئولیت

پدیده فرونشست زمین در اصفهان که به‌ویژه در سال‌های اخیر به‌شدت گسترش یافته است، یکی از بزرگترین تهدیدها برای میراث تاریخی و فرهنگی این شهر کهن محسوب می‌شود. این پدیده، که به‌دلیل کاهش شدید منابع آب زیرزمینی و برداشت بی‌رویه از چاه‌ها به وجود آمده، نه‌تنها به آسیب‌های زیست‌محیطی منجر شده، بلکه آثار تاریخی اصفهان را نیز در معرض خطر جدی قرار داده است. اصفهان به‌دلیل دارا بودن آثار تاریخی فراوان از دوران صفویه تا قاجار، یک مقصد بی‌بدیل در عرصه میراث فرهنگی جهانی است، اما در پی بحران فرونشست، این آثار ارزشمند در آستانه تخریب قرار دارند.

زمستان بی‌برقی

نه وزارت نیرو و نه وزارت نفت قطعی برق را گردن نمی‌گیرند. ابتدا شرکت توانیر در بیانیه‌ای علت قطعی برق گسترده پایتخت را مشکل تأمین سوخت اعلام کرد و روز بعد «محسن پاک‌نژاد»، وزیر نفت، در حیاط دولت و در جمع خبرنگاران اعلام کرد قطعی برق تهران ربطی به سوخت نیروگاهی ندارد و سوخت تأمین شده است. آنچه مشهود است وزرای نفت و نیرو در یک کشمکش رسانه‌ای، به‌جای پرداختن به مسائل در جلسات هیئت وزیران و یا جلسات دوجانبه و سخن از یک تریبون به‌عنوان نقطه‌نظر واحد دولت، هرکدام به‌دنبال متهم‌ کردن دیگری است. دولتی که در ابتدای خاموشی‌ها کاهش مازوت‌سوزی را علت قطعی‌ها اعلام کرده بود، اکنون بیشتر از هر دولتی مصرف مازوت را افزایش داده است؛ «هاشم اورعی»، استاد دانشگاه، در گفت‌وگو با «پیام ما» مدعی است افزایش مصرف مازوت ۸۵ درصد بیشتر از سال گذشته است. وزیر نیرو از برطرف‌ شدن مشکل قطعی برق در تابستان ۱۴۰۴ گفته است؛ حرف‌هایی که بدنه اجرایی کشور هم برای آن تره خرد نمی‌کند و شهرداری اصفهان اقدام به نصب ۹۰ سامانه برق اضطراری در چهارراه‌های شهر برای جلوگیری از ترافیک و تصادف کرده است.

داده‌های مبهم آب

|پیام‌ما| در قوانین مهم بخش آب، به‌صراحت موضوع پایش و وظایف و اقدام‌های لازم ارائه نشده و متولی پایش بخش آب کشور و وظایف آن صراحتاً مشخص نشده است. همچنین، روند بررسی برنامه‌های توسعه نیز نشان می‌دهد صرفاً در برنامه سوم توسعه موضوع پایش کمی و کیفی منابع آب مطرح شده است. مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی که با عنوان «مسائل و چالش‌های پایش شبکه آب کشور» ارائه داده، عنوان کرده است که در حال حاضر تمام ایستگاه‌های سنجش پارامترهای آب و هواشناسی کشور با شرایط مطلوب فاصله داشته است. همچنین، شبکه پایش کشور تنها ۷ درصد ایستگاه‌های باران‌سنجی، ۳۵ درصد ایستگاه‌های آب‌سنجی و ۱۹ درصد چاه‌های مشاهده‌ای به ابزارهای خودکار مجهز هستند و از این تعداد نیز تنها نیمی از آنها قابلیت انتقال برخط داده‌ها و اطلاعات ثبت شده دارند. علاوه‌بر ضعف تجهیزات و شبکه پایش، آخرین آماربرداری سراسری انجام‌شده در کشور منتهی به سال آبی ۱۳۹۰-۱۳۸۹ است و بیلان منابع و مصارف آب کل کشور برای بیش از ۱۰ سال اخیر به‌روزرسانی نشده است. این گزارش می‌گوید به‌طور‌کلی برداشت داده‌های کیفی نسبت به داده‌های کمی با کمبودهای بیشتری مواجه است.

راز شهرهای تاب‌آور

ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص خود، یک کشور با تنوع اقلیمی و جغرافیایی است که با سوانح طبیعی متعددی همچون زلزله، سیل، طوفان و بیابان‌زایی مواجه است. این سوانح، نه‌تنها تأثیرات اجتماعی و اقتصادی عمیقی بر جوامع محلی دارند، بلکه چالش‌های جدی در زمینه امنیت و پایداری شهری نیز به وجود می‌آورند. به‌ویژه، زلزله‌های ویرانگر در برخی مناطق کشور، ضرورت توجه به طراحی و معماری پایدار را بیش‌ازپیش نمایان می‌سازد. در این میان، متخصصان حوزه معماری معتقدند که معماری پایدار می‌تواند اصولی را برای کاهش خطر سوانح طبیعی، تقویت تاب‌آوری و حفظ اکوسیستم‌های طبیعی در فرایند توسعه شهری، ارائه دهد. دکتر امیرحسین گرکانی، مدیر پژوهشکده سوانح طبیعی از جمله کسانی است که در این حوزه پژوهش‌های بسیاری انجام داده است. او در گفت‌وگو با روزنامه «پیام ما» به بررسی اهمیت و ابعاد مختلف مفهوم شهر و معماری پایدار پرداخته و چالش‌ها و فرصت‌های مستتر در طراحی فضاهای شهری برای کاهش خطرات سوانح طبیعی در ایران را مورد بررسی قرار داده است.

ضربه به اعتبار درمان

خبر خروج غیرقانونی داروهای سرطانی از بیمارستان شریعتی تهران و پیش‌تر جایگزینی آب مقطر به‌جای داروی شیمی‌درمانی در بیمارستان تبریز، طی روزهای اخیر به یکی از مهمترین دغدغه‌های افکار عمومی و جامعه بیماران سرطانی تبدیل شده است. ایستادن زمان برای درمان بیماران مبتلا به سرطان چه مرد یا زن، جوان، میانسال یا سالمند نه‌تنها سلامت بیمارانی را که در حساس‌ترین دوره زندگی خود نیازمند درمانی دقیق و نظارت مستمر هستند، به خطر انداخته بلکه زنگ خطر مهمی را برای نظام بهداشت و درمان کشور به صدا درآورده است.

امداد هوایی، سرمایه‌ای برای امنیت تهران

حادثه لس‌آنجلس؛ زنگ خطری برای پایتخت بدون امداد هوایی