|پیام ما| دو دهه خشکسالی پی‌درپی در سیستان‌وبلوچستان، بادهای موسمی ۱۲۰روزه را در این استان افزایش داده است؛ بادهایی که زمان پرآبی تالاب بین‌المللی هامون، عامل لطافت هوا بوده، امروز عامل بروز بیماری‌ها و مشکلات عدیده‌ای برای مردم این خطه شده است. اگرچه تاکنون کانون‌های گردوغبار در کشور شناسایی و برنامه‌های هدفمندی نیز برای مقابله با آن تدوین شده است، اما برای کاهش آسیب‌ها از جمله مشکلات مربوط به سلامتی و بیماری، نیازمند برنامۀ فرامنطقه‌ای بلندمدت و تعامل همۀ دستگاه‌های ذی‌ربط است. گفته می‌شود بادهای ۱۲۰روزۀ سیستان، از مشهورترین و اثرگذارترین بادهای محلی ایران محسوب می‌شود که بخش شرقی کشور را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. وجود رسوبات ریزدانه در منطقه، باعث شده تا با وزش بادهای ملایم به حرکت درآیند و بستر بسیار مناسبی برای توفان‌های گردوخاک و ماسه فراهم کنند؛ به‌طوری که تاکنون خسارت‌های زیادی بر منطقۀ سیستان تحمیل کرده و امنیت شهرها و روستاها را تحت‌تأثیر قرار داده است. اما داستان از آنجا شروع می‌شود که مشکلات و معضلات مختلفی برای زندگی سیستانی‌ها به وجود می‌آورد؛ از جمله مهاجرت مردم و خالی‌شدن روستاهای منطقه از سکنه، پُرشدن انهار، رودخانه‌ها و مخازن طبیعی چاه‌نیمه‌ها، گسترش بیماری‌های مختلف به‌ویژه چشمی، تنفسی و ریوی (سیستان در رتبۀ نخست بیماری سل قرار دارد)، بسته‌شدن راه‌های ارتباطی و لغو و تأخیر پرواز هواپیماها و غیره را موجب شده است.

دبیر انجمن پزشکان کودکان ایران:

|پیام ما| یک مقام وزارت بهداشت می‌گوید در سال گذشته ۱۸ نفر بر اثر ابتلا به بیماری هاری در پی حیوان‌گزیدگی جان خود را از دست داده‌اند. بخش عمده‌ای از گزارش‌ها دربارهٔ حیوان‌گزیدگی در ایران مربوط به سگ‌هاست که به‌نظر می‌رسد با بالارفتن شمار سگ‌های بلاصاحب و ولگرد در حاشیهٔ شهرها و روستاها، آمار سگ‌گزیدگی در سال‌های اخیر افزایش پیدا کرده است. مرگ ۱۸ نفر بر اثر هاری در‌حالی‌است که بنابر اعلام وزارت بهداشت، سالانه به‌طور متوسط یک میلیون و ۴۰۰ هزار دوز واکسن هاری در ایران تزریق می‌شود، اما بنابر اعلام مرکز پژوهش‌های مجلس، در سال‌های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ شمار قربانیان هاری در ایران مجموعاً ۳۰ نفر بوده است.

براساس آخرین برآوردهای سازمان ملل متحد از مرگ‌ومیر کودکان، در سال ۲۰۲۲ تعداد کودکانی که قبل از پنج‌سالگی، جانشان را از دست داده‌اند تا حدود پنج میلیون نفر کاهش یافته و به پایین‌ترین حد خود در طول تاریخ رسیده است. با‌وجوداین، اما این سازمان بین‌المللی می‌گوید اگر به پیامدهای افزایش بی‌عدالتی و بی‌ثباتی اقتصادی، درگیری‌های جدید و طولانی‌مدت، تأثیر تشدید تغییر‌اقلیم و پیامدهای کووید-۱۹ توجه نشود، این دستاورد می‌تواند به‌راحتی از بین برود و روند کاهشی مرگ‌ومیر کودکان معکوس شود. «کاترین راسل»، مدیر اجرایی یونیسف، در این باره می‌گوید هرچند افزایش دانش و امکانات در نظام‌های بهداشت و سلامت و همچنین واکسینه شدن کودکان در‌برابر بیماری‌های کشنده تأثیر زیادی بر زنده ماندن نوزادان داشته اما هنوز راه طولانی برای پایان دادن به همهٔ مرگ‌ومیرهای قابل پیشگیری کودکان و نوجوانان در پیش است. آن‌طورکه برآورد‌های گزارش تازهٔ سازمان جهانی بهداشت نشان می‌دهد باوجود کاهش چشمگیر مرگ‌ومیر کودکان، هنوز هم اکثر این مرگ‌و‌میرها در جنوب صحرای آفریقا و آسیای جنوبی رخ می‌دهد و عمر بیش از دو میلیون کودک، نوجوان و جوان بین سنین ۵ تا ۲۴ سالگی ساکن این مناطق، به‌دلیل در دسترس نبودن مراقبت‌های بهداشتی باکیفیت کوتاه شده است.

|پیام ما| یک مطالعهٔ گسترده نشان داد میانگین امید به زندگی مردم جهان در دوران کووید-۱۹ افتی بیشتر از آنچه قبلا تصور می‌شد، داشته است. براساس این مطالعه، در دو سال نخست پاندمی میانگین امید به زندگی در سراسر جهان ۱.۶ سال کاهش پیدا کرده است، درحالی‌که قبلاً تصورات از کاهش امید به‌ زندگی کمتر از این رقم بود. پس از چندین دهه پیشرفت‌های پزشکی و افزایش بدون توقف امید به‌ زندگی در انسان‌ها، برای نخستین‌بار پاندمی کووید-۱۹ امید به‌ زندگی را در جهان کاهش داد.

کمتر از ۳۰ سال دیگر یعنی تا سال ۲۰۵۰، ۷۰ درصد جمعیت جهان شهرنشین می‌شوند. در آینده هرچند احتمالاً فرصت اشتغال بیشتر و دسترسی بهتری به خدمات فراهم می‌شود، اما این تغییر می‌تواند خطری بزرگ برای آیندهٔ بهداشت و سلامت عمومی باشد. براساس گزارش‌های سازمان جهانی بهداشت، اگر سیاستگذاران و مدیران شهری چاره‌ای برای بهبود زندگی شهری نیندیشند، شهرنشینی به یکی از تهدید‌های جدی برای سلامت عمومی مردم قرن ۲۱ تبدیل می‌شود. طبق این گزارش تاکنون فقط ۱۲ درصد شهرها توانسته‌اند به اهداف کنترل آلودگی برسند و همین حالا هم بسیاری از شهرها با مشکلاتی چون سکونتگاه‌های غیررسمی، نبود دسترسی به آب سالم و فقر دست‌وپنجه نرم می‌کنند. بنابراین، پیش‌بینی می‌شود در آینده ازدحام بیش از حد در شهر‌ها منجر به افزایش ابتلا به بیماری‌های عفونی و همچنین افزایش نرخ خشونت، بیماری‌های غیرواگیر و بیماری‌های روانی به‌دلیل نحوهٔ معماری محیط‌های شهری شود. به همین دلیل سازمان جهانی بهداشت می‌گوید شهرها باید اولویت برنامه‌ریزی قرار بگیرند تا با یک رویکرد حکمرانی بین‌بخشی مؤثر برای تقویت توسعهٔ محلی، حکومت‌ها را در برابر اهداف ارتقای سلامت عمومی پاسخگو کنند.

رییس گروه سلامت هوا و تغییر اقلیم وزارت بهداشت درباره مرگ‌های منتسب به آلودگی هوا در سال ۱۴۰۱، گفت: میانگین تعداد کل موارد مرگ منتسب به مواجهه طولانی مدت با ذرات معلق PM۲.۵ در افراد بالای ۳۰ سال در شهرهای مورد مطالعه به طور میانگین ۲۶ هزار و ۳۰۷ نفر بوده است که در پایتخت به طور میانگین مرگ ۷۱۲۵ نفر منتسب به مواجهه طولانی مدت با ذرات معلق PM۲.۵ در سال ۱۴۰۱ گزارش شده است.