|پیام ما| «سیسیلیا هیمنز» زن اسپانیایی که در سال ۲۰۱۲ با مرمت ناموفقِ فرسکوی «اکه هومو Ecce Homo (و اینک انسان)» در کلیسای مرسی شهر «بورخا» به شهرت ناخواسته جهانی رسید، در ۹۴سالگی درگذشت؛ مرمتی که بسیاری آن را یک فاجعه در این حوزه می‌دانند از یک دغدغه شخصی و خطای آماتوری آغاز شد، اما به یکی از مشهورترین نمونه‌های جنجال‌برانگیز تاریخ مرمت آثار هنری و البته شناخته‌شده‌ترین جاذبه گردشگری بورخا تبدیل شد.

فکر کنید یک روز از خواب بیدار شوید و ببینید زمین «کعبه زرتشت» را بلعیده و ایران دیگر اثری به این نام ندارد! پیشینیان ما روزی روی سنگ‌نوشته «کعبه زرتشت» نوشتند «این خانه بنیادی به شما تعلق خواهد داشت، به بهترین وجهی که صلاح می‌دانید رفتار کنید» اما ما در این چند دهه چنان آب برداشت کردیم که زمین در مرودشت سالانه ۱۹ سانتی‌متر پایین‌تر می‌رود. «کعبه زرتشت» در ۴۶متری نقش‌رستم همین حالا هم ردی از شکاف فرونشست بر تن دارد. معلوم نیست چنان‌که پتروشیمی و کشاورزی آب‌های زیرزمینی را می‌بلعند، چه بلایی بر سر این بیاید.

|پیام ما| تعداد قابل‌توجهی از بناهای تاریخی در اختیار نهادها و دستگاه‌های دولتی قرار دارند. فارغ از تمام مسائل و مشکلاتی که این امر به‌دنبال دارد، در بسیاری موارد بهره‌برداری از این آثار بر حفاظت و مرمت آنها ارجحیت پیدا می‌کند. همین مسئله منجر به تخریب تدریجی بنا می‌شود و هر روز که می‌گذرد، هزینه نجات آن افزایش پیدا می‌کند. «خانه تاریخی زینت‌الملک» شیراز، یکی از مصادیق این موضوع است. بنایی قاجاری که دانشگاه شیراز مالک آن است، بلیت ورودی برای بازدید دارد و بخش‌هایی از آن اجاره داده شده است؛ اما بنا شرایط نامناسبی دارد و گویی به حال خود رها شده است. به‌گفته معاون میراث‌فرهنگی استان فارس، با وجود مکاتبات و پیگیری‌های مکرر میراث‌فرهنگی، هنوز از سوی مالک و بهره‌بردار آن اقدام مؤثری برای مرمت و حفاظت انجام نشده و این درحالی‌است که قانون، مسئولیت نگهداری چنین آثاری را برعهده همان دستگاه‌ها گذاشته است.

چیزی حدود ۲۱ سال از زمان کشف رسمی باقیمانده حصار ۵۰۰ساله طهماسبی در دل بازار تهران و درست چند قدمی دروازه محمدیه یا همان اعدام سابق می‌گذرد؛ سازه‌ای تاریخی که مغازه‌دارهای قلب بافت تاریخی تهران، نه‌تنها به آن رحم نکرده‌اند، بلکه به‌مرور در حال حذف تدریجی این بخش از تهران قدیم هستند. حالا نه‌تنها از دیوار کاهگلی صفوی‌ها فقط چند وجب باقی مانده، بلکه مناره‌های دروازه محمدیه که بدنه پایینی آنها روزی جزو جداره‌های این مغازه‌ها بودند، اکنون باعث افزایش مساحت آنها شده و مغازه‌داران تا آخرین آجرهای مناره‌ها را سوراخ کرده و به عمق دیوارها نفوذ کرده‌اند.

بازدید میدانی «محمدابراهیم زارعی»، رئیس پژوهشگاه میراث‌فرهنگی و گردشگری، از گذر تاریخی کمرزرین در اصفهان، بار دیگر یکی از جدی‌ترین پرسش‌های میراث‌فرهنگی شهری در ایران را مطرح کرد: با محوطه‌های باستانی که ناگهان از دل پروژه‌های عمرانی سر برمی‌آورند، چه باید کرد؟ آیا شهر معاصر تاب پذیرش گذشته خود را دارد یا همچنان راه ساده‌تر، پوشاندن، توقف و عبور است؟

|پیام ما| «عمارت امین‌لشکر» یکی از بناهای شاخص باقیمانده از عصر قاجار در محله عودلاجان در روز روشن در قلب بافت تاریخی تهران تخریب شد. میراث‌فرهنگی و شهرداری تهران در حالی نسبت به این موضوع ابراز بی‌اطلاعی می‌کنند که سال‌هاست فعالان میراث‌فرهنگی درباره وضعیت این بنای ثبت‌ملی‌شده و تخریب تعمدی و تدریجی آن هشدار می‌دهند، اما انفعال و مماشات این دو نهاد که یکی مالک بخشی از بنا و دیگری متولی حفاظت از آن به‌عنوان یک اثر ملی است، تا جایی پیش رفت که ماشین‌های تخریب با خیالی آسوده در روز میانی هفته، آن را تخریب کردند. فعالان میراث‌فرهنگی با تشکیل کارزاری، خواهان پیگیری قضائی موضوع و مجازات تمامی عاملان و بانیان این تخریب هستند. شهرداری تهران و میراث‌فرهنگی از پیگیری حقوقی می‌گویند. اما پیشینه موضوع حقایق دیگری را بیان می‌کند. این تخریب محک دیگری برای ضمانت اجرای قوانین حوزه میراث‌فرهنگی است. آیا متخلفان مجازات خواهند شد؟ آیا طبق قانون بنا عین‌به‌عین بازسازی می‌شود؟ تجربه تا امروز نشان داده که پاسخ تمام این سؤالات منفی است.