بایگانی مطالب برچسب: آثار تاریخی

«قلات» زیر آوار توسعه بی‌ضابطه

|پیام ما| گردشگری روستایی در سخنان مسئولان به‌عنوان موتور توسعه پایدار و راه نجات اقتصاد روستاها معرفی می‌شود؛ مدلی که قرار است هم اشتغال ایجاد کند و هم از میراث و طبیعت محافظت کند. با همین رویکرد تلاش‌هایی برای ثبت روستاها در فهرست دهکده‌های جهانی در سال‌های اخیر شکل گرفته که البته اقدام مهمی است، اما واقعیت جاری در روستاهای شاخص ایران گاهی با این اظهارات و سیاست‌ها در تناقض است. یکی از بارزترین این تناقضات را می‌توان در روستای قلات در شیراز مشاهده کرد. روستایی که بافت تاریخی ارزشمند آن به ثبت ملی رسیده، اما ساخت‌وسازهای غیرقانونی و تخریب محیط طبیعی آن و بدتر از تمام اینها، سکوت نهادهای متولی نه‌تنها منجر به آسیب جدی به چشم‌انداز و طبیعت روستا شده که هویت تاریخی و معماری آن را هم به‌شکل جدی تهدید می‌کند.

راز پنهان پناهگاه‌های جنوب

«شوادان‌ها»، شهر پنهان زیر خانه‌های دزفول و شوشتر، سال‌هاست که از حافظه جمعی این شهرها کنار رفته‌اند. فضاهایی دستکند که زمانی هم پناه مردم از گرمای سوزان جنوب بودند و هم در روزهای جنگ، جان هزاران نفر را نجات دادند. بسیاری از این سازه‌ها امروز پر از خاک و متروکه‌اند، اما حالا میراث‌فرهنگی دوباره به آنها توجهی نشان داده است. به‌گفته سرپرست میراث‌فرهنگی دزفول، برنامه‌هایی برای تعریف کاربری‌های فرهنگی و گردشگری در شوادان‌های قابل‌بازدید در دست اجراست. این کار تلاشی است برای حفظ بخشی از معماری منحصربه‌فرد و فراموش‌شده این شهرها.

انزوای خاموش موزه‌ها

|پیام ما | سال‌هاست که موزه‌ها و میراث‌فرهنگی ایران زیر فشار سیاست‌گذاری‌های اشتباه و نگاه مقطعی، کم‌جان و کم‌اثر شده‌اند؛ آن‌قدر که تعطیلی‌های پیاپی و طولانی و حتی حذف تدریجی‌شان از عرصه عمومی، دیگر به چشم کسی نمی‌آید. قطعی اینترنت در این میان نه یک بحران تازه برای موزه‌ها که حلقه‌ای دیگر از زنجیره تصمیم‌هایی است که موزه‌ها را به حاشیه رانده، انفعال و انزوا را در آنها تبدیل به امری عادی می‌کند؛ وضعیتی که اگرچه امروز چندان ملموس نیست، اما در بلندمدت می‌تواند به محو نقش موزه‌ها در حیات فرهنگی کشور بینجامد.

احیای بازار سوخته رشت با بولدوزرها؟!

بیش از ۱۰ روز قبل و در جریان ناآرامی‌ها حدود ۵۰۰ مغازه یعنی ۴۰ درصد از بافت بازار تاریخی رشت در آتش سوخت. بازاری که از سوی سازمان بین‌المللی یونسکو، قلب تپنده رشت، شهر خلاق غذا است. حالا بعد از گرفتن آخرین نفس‌های این بازار سرزنده، حرف و حدیث‌ها برای چگونه ساماندهی بالا گرفته است. برخی شنیده‌ها حاکی از آن است که استانداری تصمیم گرفته که این بازار را با بلدوزر جمع کند. برخی دیگر می‌گویند ممکن است بخواهند این بازار را چندطبقه بسازند!

چرا بازار رشت منحصربه‌فرد است؟

طلسم جیرفت

|پیام ما| در میان مسافرانی که در جریان ناآرامی‌های اخیر و لغو پروازها و قطعی اینترنت سفرشان با چالش مواجه شد، چند باستان‌شناس و متخصص علوم میان‌رشته‌ای اهل ایتالیا بودند که قرار بود بیستم دی‌ماه به ایران بیایند و در جیرفت حاضر شوند تا فصل جدید کاوش‌های کنارصندل را آغاز کنند. نابسامانی شرایط، سفر آنها را لغو کرد و سرپرست ایرانی هیئت باستان‌شناسی جیرفت با ارزیابی شرایط، صلاح را بر این دانست که کاوش‌ها به زمان دیگری موکول شوند. «سیدمنصور سیدسجادی»، باستان‌شناس پیشکسوت ایرانی که چند روزی بود از ایتالیا به ایران آمده بود، در جریان ناآرامی‌ها به محل سکونتش در ایتالیا برگشت و حالا کاوش‌های جیرفت به زمانی نامعلوم در آینده موکول شده است و مشخص نیست کی دوباره کلنگ باستان‌شناسان رازهای کنارصندل را خواهد کاوید.

خانه طالقانی همچنان بلاتکلیف

|پیام ما| هفتم آبان سال گذشته بود که وزیر میراث‌فرهنگی در حاشیه جلسه هیئت دولت اعلام کرد خانه آیت‌الله طالقانی در فهرست میراث ملی به ثبت رسیده است. ۱۸ دی‌ماه همان سال لوح ثبت ملی خانه در موزه ملی ایران رونمایی شد؛ قرار بود این ثبت، پایان یک دوره فرسایش و تخریب و آغاز سامان‌دهی دوباره این خانه تاریخی باشد. حالا یک سال از آن مراسم و سخنرانی‌ها گذشته، اما خانه همچنان بی‌سروسامان است و سرنوشت مرمت بنا و بهره‌برداری فرهنگی آن، در وضعیتی نامعلوم قرار دارد.

بازار خشتی سمنان گرفتار بی‌توجهی و آتش‌سوزی