بایگانی مطالب: محیط زیست انسانی
«لاله» در حصر
|پیام ما| یک ماه پیش جنب ساختمان آتشنشانی پارک لاله یک حصار سبز شد. یک ماه بعد، ساکنان بلوار کشاورز تهران تعدادی کانکس دیدند که آن سوی حصار قد علم کردهاند. نشانهها میگویند بعد از پارک قیطریه، بوستان ستارخان، اندیشه و پارکهایی در نقاط مختلف تهران، حالا نوبت پارکخواری به «لاله» رسیده و سه هزار مترمربع از فضای سبز دومین پارک تهران را نشانه رفته است.
قلمروی ناشناخته تغییر اقلیم
|پیام ما| سال گذشته زمین حدود ۰.۲ درجهٔ سانتیگراد بیشتر از پیشبینی مدلهای اقلیمی گرم شد. درحالیکه ممکن است این عدد چندان قابلتوجه نباشد، اما وقتی که چنین میزانی از گرمای پیشبینینشده در سطح جهان اندازهگیری میشود، یعنی موضوع جدیتر از چیزی است که فکرش را میکنیم.
معماری ایران دچار تجملگرایی شده است
گفتوگو با فرزانه سفلایی، استاد دانشکده معماری دانشگاه همپتون ویرجینیا:
توزیع ناعادلانهٔ گرمایش
بهتازگی مقالهای در نشریهٔ علمی نیچر با عنوان پیمان اقتصادی تغییراقلیم (The economic commitment of climate change) منتشر شد که به ارزیابی صرفهپذیری اقتصادی سیاستهایی پرداخته است که در مقیاس جهانی برای مقابله با گرمایش زمین اتخاذ شدهاند. این مقاله یک بازهٔ زمانی ۲۵ساله، یعنی از حالا تا سال ۲۰۴۹ میلادی را در نظر گرفته است و نشان میدهد با وجود آنکه سیاستهای مقابله با گرمایش زمین هزینهبر هستند، اما با ملاک قرار دادن دو عامل متوسط بارش و دمای روزانه میتوان برآورد کرد درصورت اجرا نشدن سیاستهای مقابله با گرمایش زمین، خسارتهای اقتصادی ناشی از تغییراقلیم بهمراتب بیشتر از این هزینهها هستند. نتایج بهدستآمده از این حیث اهمیت دارد که متر و معیار معتبری برای نشان دادن توجیهپذیری طرحهای محیطزیستی با هدف کاهش انتشار گازهای گلخانهای فراهم میکند و نشان میدهد این طرحها درواقع بهصرفه هستند. این نتایج همچنین با پیش کشیدن مبحث عدالت اقلیمی نشان میدهد مناطق کمتربرخوردار بیشتر از مناطق مرفه بر اثر تغییراقلیم آسیب اقتصادی میبینند و خسارتهای گرمایش زمین ناعادلانه در زمین توزیع میشود.
بازگشت غبار به آسمان ایران
|پیام ما| اردیبهشت هم از خوزستان هوای بهاریاش را دریغ کرد و هوای سه شهر این استان در روزهای اخیر در وضعیت خطرناک قرار گرفت. روز گذشته یعنی دوشنبه، ۱۰ اردیبهشت، تمام مقاطع تحصیلی اعم از پیشدبستانی، دبستان، راهنمایی، دبیرستان و دانشگاهها در نوبت صبح شهرستانهای اهواز، کارون، باوی و حمیدیه غیرحضوری شدند و ساعت شروع بهکار تمامی دستگاههای اجرایی از ساعت ۹ صبح اعلام شد. دلیل این وضعیت هم بنابه گفتهٔ دبیر کارگروه اضطرار آلودگی هوای خوزستان، جریان همرفتی و طوفان ناگهانی در شهر نجف عراق اعلام شد. این درحالیاست که دو روز قبل مدیر مرکز بینالمللی مدیریت جامع حوضههای آبخیز از آغاز اقدامات عملیاتی و میدانی مشترک ایران و عراق برای تثبیت خاک در کانونهای گردوغبار کشور همسایه با سفر رئیس سازمان منابعطبیعی و هیئت همراه او به این کشور خبر داده بود. سفری که هنوز نتایج عملی آن مشخص نیست و بعد از نشستها و سفرهای بسیار سازمان حفاظت محیطزیست به کشورهای اطراف، حالا باید دید سازمان منابعطبیعی آیا موفق خواهد بود؟ آنهم در شرایطی که علاوهبر خوزستان، استانهای دیگری هم درگیر این وضعیت هستند.
سه رویکرد در تحلیل باغ ایرانی
باغ ایرانی از دیدگاه پژوهشگران همواره مورد توجه بوده است و محققان دیدگاههای متفاوتی در مورد آن ارائه کردهاند. گروهی رویكرد عارفانه به باغ ایرانی دارند و آن را فضایی معنوی و بازنمایی از بهشت روی زمین دانستهاند و گروه دیگر با رویكردی مادی، آن را فضایی زمینی، مادی و لذتجویانه تلقی كردهاند. این نوشتار بدون تأیید یا رد نظرات دو گروه مذكور، خوانشی معمارانه از باغ را دنبال میکند و میکوشد در چارچوب مبحث فضای تهی(خالی) نظام فضایی باغ ایرانی را تحلیل کند.
صدای ما را بشنوید
|پیام ما| تغییراقلیم ساکنان زمین را تحتتأثیر خود قرار داده است. بااینحال، این تأثیر یکسان نیست و گروههایی از مردم بار بیشتری بر دوش میکشند. همین موضوع سبب شده است گروهی از آنها صدای خود را از طریق دادگاهها به گوش دولتهایشان برسانند. یکی از این دادگاهها، دادگاه بینآمریکایی است که در تلاش است صدای فعالان محیطزیست و جامعهٔ محلی را منعکس کند و از دولتها بخواهد اقدامی مؤثر در زمینهٔ مقابله با تغییراقلیم انجام دهد.
پلاستیک، آفتی برای حیات
|پیام ما| امسال روز زمین پاک با شعار «متحد شدن برای آیندهای بدون پلاستیک» نامگذاری شده است. ۲۲ آوریل یعنی سوم اردیبهشت در ایران همزمان با این روز جهانی، توسط سازمان حفاظت محیطزیست «مشارکت مردم، ایران در برابر پلاستیک، نجات زمین» نامگذاری شد. هفتهٔ قبل هم قانون محدودیت توزیع کیسههای پلاستیکی به تصویب رسید و قرار شد در هفتهٔ زمین پاک (سوم تا نهم اردیبهشت) توزیع رایگان کیسه در فروشگاههای زنجیرهای ممنوع شود. بااینحال، تلاشها برای حذف یا کاهش تولید کیسههای پلاستیکی در سراسر جهان موضوعی مناقشهبرانگیز و پرچالش است و در ایران هم کارهایی از این دست، شعارگونه به نظر میرسد. این درحالیاست که فعالان محیطزیست و آنها که حیات کره زمین برایشان مهم است، از رهبران دولتی، مشاغل و مردم عادی میخواهند تولید پلاستیک را تا سال ۲۰۴۰ به میزان ۶۰ درصد کاهش دهند.
نسخه پایداری در «کندوان»
معماری سنتی ایران چگونه به اقلیم توجه میکرد؟
معماری ایران دچار تجملگرایی شده است
از روزی که آپارتمانهای قدونیمقد با نماهای رومی و سنگهای گرانیتی بخشی از هویت شهرهای ایران شدند، بسیاری از متخصصان حوزه معماری، امیدشان را به آینده پایدار از دست دادند. این در حالی است که معماری سنتی ایران به دلیل هارمونی با ویژگیهای اقلیمی و فرهنگی توانسته بود به نیازهای اجتماعی و اقتصادی شهر و شهروندان پاسخ دهد. شاید به همین دلیل است که وقتی صحبت از توسعه پایدار در حوزه معماری و شهرسازی به میان میآید، هنوز هم برخی بازگشت به معماری گذشته را راهحل مناسب میدانند. اما فرزانه سفلایی، استاد دانشکده معماری دانشگاه همپتون ویرجینیا نظر دیگری در این باره دارد. او که سالها در حوزه معماری پایدار در ایران، چین و ایالات متحده آمریکا تحقیقات گستردهای داشته، معتقد است که بازگشت به گذشته درست نیست، بلکه باید با استفاده از تجربه معماری سنتی ایران و تکنولوژی روز جهان به توسعه پایدار در حوزه معماری و شهرسازی رسید. به گفته او، معماری امروز ایران دچار تجملگرایی شده است.
