یک دانش، دو سرنوشت

|پیام ما| قنات، باغ ایرانی، سازه‌های آبی شوشتر، روستای صخره‌ای میمند، شهر تاریخی یزد، منطقه هورامان و ده‌ها مصداق دیگر از مهندسی و معماری بومی ایران، هزاران سال پیش از آنکه مفهوم «سازگاری اقلیمی» به دغدغه‌ای جهانی تبدیل شود، تجلی همین مفهوم بودند. ایران از کشورهایی است که بخشی از میراث جهانی‌اش نه‌تنها دارای ارزش فرهنگی است، که از منظر سازگاری با اقلیم نیز اهمیت دارد. اما شواهد نشان می‌دهد که این دانش در قرن معاصر جایی در سیاست‌گذاری‌ها نداشته است. با تشدید بحران اقلیم، توجه نهادهای بین‌المللی به تأثیر این بحران بر میراث فرهنگی بیشتر شده و جهان به دنبال راه‌حلی برای مقابله با این بحران است. کمپین «Heritage Adapts» پاسخی به همین نیاز است؛ کمپینی که به دنبال بهره‌مندی از دانش بومی برای سازگاری با اقلیم و نجات میراث تاریخی و طبیعی کشورهاست. شاید این کمپین برای ایران تلنگری باشد تا بازنگری جدی در توجه به دانش اجدادی داشته باشد.

زنی که با سوزن، اقتصاد خانه را می‌دوزد

| پیام ما| در بسیاری از خانه‌های سیستان‌وبلوچستان، سوزن و نخ هنوز ابزار کار روزانه‌اند؛ نه فقط برای زینت لباس، که برای چرخاندن زندگی. زنانی که ساعت‌ها و گاه ماه‌ها روی یک قطعه پارچه خم می‌شوند، نقش‌هایی را می‌دوزند که از حافظه خانوادگی، طبیعت خشک و رنگ‌های پرجان بلوچستان می‌آیند. اما همین قطعه که در خانه‌ای روستایی با کمترین دستمزد فروخته می‌شود، ممکن است چند مرحله بعد در گالری‌ها، مزون‌ها یا بازارهای شهری با قیمتی چندبرابر عرضه شود. مسئله سوزن‌دوزی امروز فقط حفظ یک میراث فرهنگی نیست؛ مسئله این است که آیا این هنر می‌تواند به اقتصاد پایدار زنان تبدیل شود یا همچنان در زنجیره‌ای نابرابر، بیشترین ارزش را برای واسطه‌ها تولید خواهد کرد.

ترخیص ۲۶ تن مواد اولیه دارویی در تهران

دادستان عمومی و انقلاب تهران از ترخیص ۲۶ تن مواد اولیه دارویی مورد نیاز برای تولید داروهای بیماران دیابتی خبر داد و اعلام کرد این محموله که پیش‌تر در انبارها بلاتکلیف مانده بود، با پیگیری دادستانی تهران و همکاری دستگاه‌های مرتبط تعیین تکلیف و در اختیار شرکت‌های داروسازی قرار گرفت.

هشدار درباره خطر پیش‌دستی دیگران در ثبت جهانی آسبادها

قائم‌مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی کشور در نشست هماهنگی ثبت جهانی آسبادهای ایران، با تأکید بر اهمیت استراتژیک این پرونده، نسبت به پیامدهای تعلل در آماده‌سازی مستندات و روند ثبت این اثر هشدار داد و تصریح کرد که در صورت کندی در این مسیر، فرصت جهانی‌سازی این میراث تمدنی ممکن است از دست برود.

پنج موزه و هفت بنای تاریخی فارس در انتظار سرمایه‌گذاران بخش خصوصی

در پی تفویض اختیار ماده ۲۷ قانون ساماندهی طرح‌های تملک دارایی به استان فارس، ۱۲ پروژه میراثی شامل پنج موزه نیمه‌تمام و هفت بنای تاریخی در شیراز و سایر شهرستان‌های این استان، با هدف مرمت، احیا و بهره‌برداری پایدار در اولویت واگذاری به بخش خصوصی قرار گرفتند.

کشف سازه تاریخی «قیرخ ایاخ» در قنات اهر

سرپرست پروژه گمانه‌زنی باستان‌شناسی قنات اهر از کشف سازه تاریخی «قیرخ ایاخ» (چهل‌پا) و بخش‌هایی از سامانه آبرسانی تاریخی این شهر خبر داد؛ یافته‌هایی که به گفته پژوهشگران می‌تواند زمینه ثبت ملی و حتی پیگیری ثبت جهانی این میراث ارزشمند آبی را فراهم کند.

بازی مجوزها

| پیام ما | پس از ماه‌هایی که جامعه ایران زیر سایه بحران‌ها، نااطمینانی‌ها و فشارهای متعدد سپری کرده، نیاز به فضاهای جمعی برای بازسازی روحیه عمومی بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود. اما در چنین شرایطی، پخش مسابقات جام جهانی در سالن‌های سینما، که می‌توانست به فرصتی برای احیای این شادی جمعی تبدیل شود و یادآور برنامه‌ریزی منسجم فرهنگی باشد، بیشتر نشان از سردرگمی مدیریتی و ناهماهنگی میان نهادهای تصمیم‌گیر دارد. در حالی که خبر پخش بازی‌های تیم ملی در سینماها اعلام شده بود، مجوز پخش مسابقه ایران و نیوزیلند صادر نشد و سینماهای پایتخت از میزبانی این رویداد محروم ماندند. این کشمکش‌ها چند روز ادامه داشت تا سرانجام مجوز نمایش دیدار ایران و بلژیک صادر شد و فوتبال راه خود را به سالن‌های سینما باز کرد.

جنگ به روایت های مستقل نیاز دارد

آنچه در جنگ از دست می‌رود، همیشه در آمارها و خسارت‌های جانی و مالی نمایان نمی‌شود. بعضی چیزها سال‌ها بعد خود را نشان می‌دهد؛ مثلاً وقتی می‌خواهیم به گذشته برگردیم و ببینیم در جنگ چه بر سر یک شهر، یک جامعه یا یک بنای تاریخی آمده است. مستندنگاری وقایع، تنها راه فهم اتفاقات سال‌ها بعد از وقوع آن‌هاست و ساخت فیلم مستند یکی از ابعاد این مستندنگاری است که اگر به شکل حرفه‌ای و اصولی انجام شود، می‌توان با کمک آن، امانتدارانه تاریخ را برای آیندگان نقل کرد. در جنگ اخیر اما محدودیت‌ها و نگاه‌های سلبی مانع از آن شد که در روزهای بحران، مستندهای دقیق و بی‌طرف از وقایع تهیه شود؛ اتفاقی که حوزه میراث فرهنگی هم از آن مستثنا نبود. «هادی آفریده» که بعد از جنگ دوازده‌روزه ساخت یک مستند مرتبط با جنگ و میراث فرهنگی را آغاز کرده، از تجربه ساخت مستند در حوزه میراث می‌گوید؛ از ضرورت ثبت تخصصی آسیب‌های جنگ به بناها و محوطه‌های تاریخی و از موانع مستندسازی در این حوزه؛ از لزوم حفظ روایت‌هایی که شاید فردا بیش از امروز به آن‌ها نیاز داشته باشیم و از نیازی که به تغییر نگاه به مستندسازی حرفه‌ای و تخصصی در بدنه میراث فرهنگی احساس می‌شود.

وقتــــــــی بدن زن میدان جنگ جمعیتی می شود

از دیرباز، تولیدمثل در ایران مسئولیتی سنگین بر دوش زنان بوده و گاه امتناع از آن به‌مثابه رفتاری در تضاد با منافع ملت و دولت تعبیر شده است. با این حال، در سال‌های اخیر، رابطه زنان با حاکمیت دستخوش تحولات قابل توجهی شده است: از مطالبه برای پوشش اختیاری و حق موتورسواری گرفته تا کنترل باروری و تصمیم‌گیری درباره فرزندآوری. این مجموعه انتخاب‌ها حول محور «کنترل بر بدن» و حق انتخاب فردی شکل گرفته‌اند؛ انتخاب‌هایی که زنان برای به دست آوردن آن‌ها سال‌ها تلاش کرده و هزینه‌های فراوانی پرداخته‌اند.

نشانه‌های نجومی پیش از استون‌هنج آشکار شد

کشف تازه باستان‌شناسی در بریتانیا