بایگانی مطالب: انرژی
تشکیل صندوق برای حمایت از تحریمشدگان
سال ۱۳۹۹ «قانون اقدام راهبردی برای لغو تحریمها و صیانت از حقوق ملت ایران» از سوی مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید. قانونی که بنا به اعلام مرکز پژوهشهای مجلس در تاریخ ۲۲ دی ۱۳۹۹ حاصل یک فرایند تقریباً ششماهه در مجلس شورای اسلامی بود. حالا و پس از گذشت سه سال از تصویب قانونی که از چگونگی اجرای آن چندان اطلاعاتی در دست نیست، دولت اعلام کرده است که لایحهای ۲۲مادهای برای مقابله با تحریمها و به همین نام برای طی تشریفات قانونی به مجلس شورای اسلامی ارسال شده است. براساس متن منتشرشده بهنظر میرسد تمرکز این لایحه بر حمایت از افرادی است که تحریم شدهاند، نه سایر اثرات اقتصادی و اجتماعی تحریمها. همچنین، اگر این لایحه مصوب شود، دولت صندوقی برای جبران خسارت اشخاص خسارتدیده از تحریم تشکیل خواهد داد تا «از محل منابع آن صندوق احکام قطعی صادرشده در محاکم داخلی در دعاوی اشخاص حقیقی و حقوقی ایرانی خسارتدیده از تحریم دولتهای خارجی را جبران کند.»
ساخت نیروگاه اتمی در لرزهخیزترین منطقهٔ ایران؟
هجدهم آبان ۱۴۰۲ استاندار هرمزگان خبر داد که رئیسجمهور بهزودی کلنگ نیروگاه اتمی در سیریک در شرق بندرعباس را در جریان سفر به هرمزگان به زمین میزند. البته این موضوع در دولتها مسبوق به سابقه است. دهم آبان ۹۹ مجری طرحهای نیروگاهی بخار شرکت تولید نیروی برق حرارتی گفته بود با پیمانکار جدید روسی برای ساخت نیروگاه سیریک هرمزگان توافق شده است و این پروژه بهزودی با استفاده از وام دولتی فدراسیون روسیه آغاز خواهد شد.
آیا شرکتهای انرژی اهداف مقابله با تغییرات اقلیمی را نادیده میگیرند؟
برخی دادههای جدید نشان میدهد، تقریباً تمام شرکتهای انرژی در جهان اهداف تعیین شده برای مقابله با تغییرات اقلیمی را نادیده میگیرند. «کاپ ۲۸» یا بیست و هشتمین نشست اقلیمی سالانه سازمان ملل متحد، امسال قرار است به بررسی این موضوع بپردازد.
زمستان بیبرقِ عشایر
احکام برنامه ششم توسعه طی سالهای گذشته بر توسعهٔ صنعت برق پاک و استفاده از پنل خورشیدی قابل جابهجایی برای زندگی کوچنشینان تأکید کرده است. بااینحال، عمده تأمین برق مورد نیاز عشایر در اکثر نقاط کشور با استفاده از موتورهای سیار برق با سوخت بنزین و گازوئیل است که از کنار سهمیهٔ سوخت عشایری تأمین میشود. دولت میگوید کمتر از ۳۰ هزار پنل طی پنج سال گذشته توزیع کرده اما برای توسعه آن برنامه دارد. عشایر میگویند سهمیه سوخت کفاف تولید برق را نمیدهد. دولت برای خرید پنل به عشایر وام میدهد، اما عشایر میگویند امکان بازپسدهی وام را ندارند. سال گذشته «عباس پاییزاده»، رئیس وقت سازمان امور عشایری کشور، اعلام کرده بود «۸۵ درصد عشایر فاقد دسترسی به برق هستند، تلاش میشود در یک برنامهٔ دو تا سه ساله تمامی عشایر کشور از نعمت برق برخوردار شوند.»
پارادوکس حفاظت از آبهای زیرزمینی
«ما در ایران با یک پارادوکس مواجهیم؛ سیاستگذاران عطش آب دارند، برنامههای توسعه آبطلب هستند و در مقابل عدهای تلاش میکنند مصرف آب را کاهش دهند. وضعیت ما مشابه مدرسهای است که نه معلم دارد و نه زیرساخت و نه در و پنجره، آن وقت عدهای میخواهند کلاس تقویتی در آن برگزار کنند. تا زمانی که این پارادوکس حل نشود، وضعیت آبهای زیرزمینی هم حل نخواهد شد.» اینها گفتههای «نعمتالله دهبندی»، مدیر پیشین گروه تلفیق و بیلان شرکت مدیریت منابع آب ایران بود که در نشست «تعادلبخشی آبهای زیرزمینی، وعده تا واقعیت» که دوشنبه، ۱۵ آبان، توسط اندیشکدهٔ تدبیر آب برگزار شد.
پایداری فدای ارزانی میشود
معماری میتواند شهر را برای زندگی آسانتر مهیا کند و معماری پایدار هم روشی است برای بهبود زیست در آن. معماری پایدار میتواند علاوهبر آنکه زیبایی را به شهر میآورد، حافظ محیط زیست و آیندهٔ آن باشد. «صمد ذواشتیاق»، فارغالتحصیل مهندسی معماری دانشگاه علم و صنعت ایران معتقد است موضوع معماری و پایداری شهرها که از دو دهه قبل در بسیاری از کشورهای دنیا مورد توجه قرار گرفت، از ابتدا بهدلیل مسئلهٔ انرژی مطرح شد. ذواشتیاق که در دههٔ ۵۰ تجربهٔ حضور در دو دورهٔ پژوهشی مقطع فوق لیسانس (طرحریزی شهری، دانشکدهٔ هنرهای زیبا و مرمت ابنیه و شهر، دانشگاه پردیس اصفهان) را در عرصهٔ آکادمیک در چنته دارد؛ طرح مرمت و احیای بنای خانهٔ دکتر شقاقی (موزهٔ نقاشی پشت شیشه)، مدیریت هماهنگی (مدیریت واحد شهرسازی شرکت مشاور) طرح تفصیلی مناطق ۵ و ۶ شهر اصفهان، مدیریت طرح جامع شهرک مجتمع مسکونی کارکنان منطقهٔ پارس جنوبی (عسلویه)، سرپرست دفتر فنی طرح منطقهٔ شهری تهران، مدیریت مرحلهٔ اول طرح اسکان جمعیت استان تهران، عضویت کمیسیون (کمیتهٔ طرح تفصیلی) ادارهکل برنامهریزی و طرحهای شهرسازی شهرداری تهران و بسیاری دیگر را هم در کارنامهاش دارد. او حالا میگوید تا زمانی که مسئلهٔ پایداری در نگاه مسئولان از حالت «لوکس» خارج نشود، به هرکس اجازهٔ ساخت داده نشود و استفاده از انرژیهای نو جایگزین سوختهای فسیلی نشود، نمیتوان منتظر پایداری در معماری شهرها بود.
ضرورت توجه به مشکلات حوضههای آبریز
اقتصاد سبز به نفع عدالت
تا ۲۷ سال دیگر ۹.۸ میلیارد انسان به جمعیت کره زمین اضافه خواهد شد. آمار سازمان ملل اینطور نشان میدهد. این یعنی افزایش ۱.۸ میلیارد نفر به جمعیت ۸ میلیاردی امروز کره زمین و به فراخور آن مصرف انرژی بیشتر، ایجاد آلودگیهای بیشتر، تشدید ناامنی غذایی و افزایش فقر و نابرابری فراگیرتر و سرجمع، اقتصاد ناپایدارتر. اگر با همین روشهایی که انسان تاکنون روی زمین زنده مانده، ادامه دهیم شاید تا نزدیک ۳۰ سال دیگر، کمتر نشانی از حیات در زمین باقی بماند. اما راه حل چیست؟ چطور زمین را حفظ کنیم و بقا پیدا کنیم؟ اقتصاد سبز در کنار سایر شاخصهای توسعه پایدار میتواند آینده عادلانه و کمکربنی برای محیط زیست و جامعه به طور فعال رقم بزند. بهاینترتیب بهکارگیری راهکارهای مبتنی بر این اقتصاد و محیط زیست میتواند آینده پایداری را برای همه به ارمغان بیاورد.
مصرف برق صنایع بزرگ بیش از ۹ درصد افزایش یافت
سخنگوی صنعت برق گفت: رشد مصرف انرژی در سال جاری و تا به امروز (۷ آبان ماه) به حدود ۵ درصد رسیده است و امسال صنایع بزرگ کشور رشد بیش از ۹ درصد را تجربه کردند.
رقیب مدیترانهای برای گاز ایران
تحولات بازار گاز پس از جنگ اوکراین و بروز بحران انرژی در اروپا، کشورهای این قاره را واداشت تا بهمنظور کاهش وابستگی به واردات گاز از روسیه، بهدنبال جایگزین از سایر کشورها باشد. یکی از این جایگزینها، ظرفیت تأمین گاز از شرق مدیترانه است. مرکز پژوهشهای مجلس در گزارشی به ارزیابی میزان ذخایر، ظرفیت تولید و همچنین بازارهای بالقوهٔ گاز شرق مدیترانه و آثار آن بر بازارهای گاز ایران پرداخته است. ارزیابیها نشان میدهد با توجه به حجم مازاد عرضهٔ گاز کشورهای شرق مدیترانه، در کوتاه و میان مدت، گاز طبیعی کشورهای این منطقه نمیتواند سهم قابلتوجهی از بازار گاز اروپا را به خود اختصاص دهد. درواقع در بهترین حالت حجم صادرات گاز طبیعی کشورهای این منطقه به اروپا میتواند به ۲۰ الی ۳۰ میلیارد مترمکعب در سال برسد. همچنین درصورت برنامهریزی کشورهای شرق مدیترانه برای صادرات گاز به غرب آسیا، بهعنوان مسیری مضاف بر اروپا، نظیر صادرات به سوریه، لبنان و عراق، این امر میتواند تهدید برای بازارهای گاز ایران باشد و بنابراین، ایران باید با برنامهریزی صحیح، بازار بالقوهٔ خود در این کشورها را حفظ و مدیریت کند.
