بایگانی مطالب برچسب: آب زیرزمینی
مسیر ناهموار اجرای سیاستهای کلی بخش «آب»
پویایی از مسیر روستا
اقتصاد یکپارچه دهقانی، راهکاری برای برونرفت از بحرانهای اقتصادی روستایی و کاهش نرخ مهاجرت به شهرها
آب با گواهی صرفهجویی در بورس
با وجود اینکه آب در قانون جمهوری اسلامی ایران بهعنوان مشترکات لحاظ میشود و تلاش شده است تا قیمت آبِ در دسترس شهروندان همواره و حتی به زورِ دستور در نازلترین سطحِ امکان، نگهداشته شود، اما طی چندسال اخیر تشدید بحران آب در ایران و تلاش کارشناسان بالاخره موضوع قیمت آب و ضرورت واقعی کردن آن را به ادبیات دولت وارد کرد. حالا «عیسی بزرگزاده»، سخنگوی صنعت آب کشور که از حامیان واقعی کردن قیمت آب نه برای همه اقشار بلکه برای گروههای بدمصرف و پرمصرف است، از سازوکاری رونمایی کرده است که مبادله «صرفهجویی» را بهجای مبادله آب میسر میکند. مدلی که با هدف کاهش مصرف آب طراحی شده است و بدون افزایش قیمت برای عموم مشترکان تلاش میکند الگوی مصرف را در همه بخشهای خانگی، عمومی، صنعت و کشاورزی بهینه کند. براساس توضیحات بزرگزاده، دولت در این فرايند تنها نقش تسهیلگر و رگلاتورِ ایجاد را دارد و در هیچ کجای معاملات حضور نخواهد داشت. بستر انجام این سازوکار بورس خواهد بود. این سازوکار بهعنوان مسیری اجرایی بهسمت خودگردانی مالی نسبی در آب ایجاد شده است.
آبهای بیاعتبار
|پیامما| چند روز پیش بود که رئیسجمهوری وضعیت آبی کشور را فاجعه خواند و این موضوع علاوهبر آن است که حدود ۱۵ سال است که هشدارهای مربوط به بحران و تنش آب در همه نقاط کشور بهطور مکرر از سوی کارشناسان اعلام شده است. طی چند سال گذشته اما عیان شدن وضعیت بیآبی با جیرهبندی آب و فرونشستهای مکرر، چاههای خشکشده و سدهای خالی، شرایطی را پیش آورد که دولت نیز ناگزیر از همصدایی با هشدارهای ناترازی آب، برنامههای کوتاهمدت و بلندمدتی را برای مقابله با این بحران تدوین کرد. حالا اما سخنگوی صنعت آب میگوید همه بحران را پذیرفتهاند و وزارت نیرو هم طرحها و برنامههای اثرگذاری دارد، اما برای انجام آن پول کمی در اختیار وزارت نیرو قرار دارد: «در بودجههای کشور، رقمی متناسب با حل این بحران انعکاسی دیده نمیشود. ما از مسئولان سازمان برنامهوبودجه انتظار داریم در تدوین پیوستهای بودجه ۱۴۰۴ عنایت ویژهای به بخش آب داشته باشند.» او بیتوجهی به تعیین بودجه متناسب با شرایط، در کنار غیرواقعی بودن قیمت آب عرض شده در بخشهای اقتصادی را دو عامل اصلی تشدید ناترازی بخش آب اعلام کرد و گفت: « قیمتهای تکلیفی آب و فاصله معنادار آن با قیمت تمامشده، تبدیل به مشکل اساسی و ناترازی در اقتصاد آب شده و اعتبارات عمومی و بودجه سنواتی نیز بهشدت دچار محدودیت است. این مسئله موجب شده است سالانه ۲۱۷ هزار میلیارد تومان یارانه پنهان در بخش آب پرداخت شود. همزمان با این اتفاق بدهی بخش آب و آبفا به پیمانکاران، مشاوران و تأمینکنندگان بهدلیل نبود اعتبارات کافی بالغبر ۴۷ هزار میلیارد تومان است.»
محیطزیست فرصتی که میسوزد
بیلان آب در ایران: پرابهام و بدون ارقام واقعی
|پیامما| «تکلیف بیلان آبی روشن نیست و ما نمیدانیم چه میزان آب موجود داریم و چه میزان برداشت میکنیم. از سوی دیگر، قوانین و مقررات بخش آب بهویژه در برنامههای توسعه متفاوت است.» این جملهها اصلیترین مواردی است که «محمد فاضلی»، جامعهشناسی که بر آب تمرکز دارد و مدتی هم بهعنوان مشاور وزیر نیرو در وزارت نیرو حضور داشت، بیان میکند. او که هفته گذشته در نشست فدراسیون صنعت آب با موضوع «بازآفرینی سیاستهای آبی» صحبت میکرد، معتقد است یکی از دلایل راهحلهای به نتیجه نرسیدن اصلاح مدیریت آب کشور همین بیدقتی در دادههاست که حتی در مورد میزان بارش هم دقیق نیست، چه رسد به سایر بخشها.
فارس در آستانه بحران آب
کارگروه سازگاری با کمآبی در استان فارس اعلام کرده است ۱۵۰ میلیون مترمکعب کسری آب برای این استان سنجیده شده است و کمتوجهی دستگاهها به وظایف قانونی خود در مورد آب این وضعیت را تشدید خواهد کرد. براساس اطلاعات سازمان زمینشناسی ۳۰ درصد از استان، در محدوده فرونشست زیاد و خیلی زیاد قرار دارد. در این استان هفت دستگاه مکلف بودند بهمیزان یک میلیارد و ۱۱۵ میلیون مترمکعب در منابع آب زیرزمینی و ۱۲۹ میلیون مترمکعب در منابع آب سطحی در فاز نخست تا پایان سال ۱۴۰۵ صرفهجویی کنند که محقق نشده است. طبق پایش سازمان نقشهبرداری، پنج درصد مساحت استان درگیر فرونشست بوده که گستردگی این مناطق بسیار زیاد است؛ بهطوریکه ۳۳ منطقه در استان فارس دچار فرونشست شده است. این سازمان دشت داراب و مرودشت را با ۱۹ سانتیمتر فرونشست در سال، جزو بیشترین دشتهای در معرض فرونشست زمین در استان فارس اعلام کرده است.
غیبت «آبخوانها» در امکانسنجی ساخت سد
اتصال لکه فرونشستی استان قزوین به فرونشست در استان البرز ممکن است این شبهه را ایجاد کند که این دو عارضه از یک مبدأ تأثیر پذیرفتهاند؛ ولی این گزاره درست نیست. درحالیکه فرونشست استان البرز در پاییندست سد طالقان قرار گرفته، فرونشست استان قزوین متأثر از سد نهب ایجاد شده است. «علی بیتاللهی»، رئیس بخش زلزلهشناسی مهندسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی درباره دلایل فرونشست بیان کرد که علاوهبر برداشت بیرویه آب زیرزمینی باید به احداث برخی از سدها بدون توجه به وجود آبخوان در پاییندستشان اشاره کرد. بهگفته او این سدها مانع نفوذ آب به عمق زمین میشوند و در تغذیه آبخوان اخلال ایجاد میکنند. نمونهای از این اخلال در مشروبکردن سفرههای زیرزمینی را در قزوین شاهد هستیم.
