بایگانی مطالب برچسب: مدیریت پسماند
بحران پلاستیک؛ چالشی فراتر از محیطزیست
پلاستیک، بهعنوان یکی از بزرگترین دستاوردهای فناوری قرن بیستم، با ویژگیهایی مانند دوام، سبکی و قیمت پایین، نقش مهمی در اقتصاد و زندگی روزمره ایفا کرده است. بااینحال، مصرف بیرویه و عدم مدیریت پسماند آن، بحران عمیقی در سطح جهانی و ملی ایجاد کرده است. ۴ درصد نفت تولیدی جهان برای تولید مواد پلاستیکی به کار گرفته میشود ازآنجاییکه مواد پلاستیکی دارای ماندگاری بیش از ۳۰۰ سال هستند رهاسازی آنها در طبیعت صدمات جبرانناپذیری را به محیطزیست خشکی و دریایی تحمیل خواهد کرد.
پسماندسوزی در فضای باز تهدیدی برای سلامت ایرانیان
|پیام ما| مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی در گزارشی هشدار داد سوزاندن پسماندها در فضای باز، بهویژه پسماندهای پلاستیکی و الکترونیکی، سالانه هزاران تن مواد سمی خطرناک، مانند دیوکسین و فوران را در هوای کشور منتشر میکند. این ترکیبات شیمیایی که از عوامل اصلی افزایش ریسک ابتلا به سرطان و بیماریهای تنفسی شناخته میشوند، سهم قابلتوجهی در آلودگی هوای کلانشهرها دارند.
زنان حفاظتگر در رزمی بیپایان با نابرابریها
«سازمان حفاظت محیطزیست یکی از مردسالارترین نهادهای کشور است». این را «صفورا زواران حسینی» میگوید از همان نوجوانی یعنی در اواخر دهه ۷۰ درگیر مسئله محیطزیست بوده و بیش از ۲۰ سال است که در این حوزه فعالیت میکند. او در این سالها هم در مناطق تحت مدیریت سازمان محیطزیست کار کرده است و هم در مدارس و روستاهای حاشیه زیستگاه یوز! در این سه دهه ناچار بود هم درگیر رنگ لباس و اندازه مانتو باشد و هم اینکه چه ساعتی در مهمانسرا با همکاران مرد خود جلسه بگذارد، مبادا دیروقت باشد و بگویند «چرا تا ساعت ۱۱ شب با هم جلسه دارید؟» موضوع دیگری هم از نظر زواران محدودیتهایی را برای زنان ایجاد میکرد؛ قشر اجتماعی و اقتصادی! «درحالیکه ما در انجمنمان بیشتر وابسته به حملونقل عمومی بودیم، گروههای دیگر با خودروهای شخصی شاسیبلند راحتتر تردد میکردند. این تفاوتها بهشدت بر تجربه حضور ما در فیلد تأثیرگذار بود و باعث میشد دسترسی به موقعیتهای میدانی برای ما دشوارتر و دورتر باشد. نمیدانم چقدر بتوان این موضوع را بهصورت دقیق بیان کرد، اما قطعاً قشر اجتماعی و اقتصادی فرد و دسترسی به امکانات، نقش مهمی در تاریخ حضور زنان در فعالیتهای میدانی دارد.» زواران در سالهای اخیر از مناطق تحت مدیریت سازمان محیطزیست فاصله گرفته و درگیر آموزش در محیط شهری است. این روزها ذهنش به این مسئله مشغول شده است، «چرا تنها یک طبقه اقتصادی از آموزشهای مرتبط با طبیعت در شهرها بهرهمند میشوند؟»
بودن یا نبودن سطلهای زباله؟
سه سال از آن بهاری که اهالی سراوان مقابل ماشینهای حمل زباله برای چند هفته ایستادند تا زباله به جنگل نرسد، میگذرد. سه سال بعد از آن برخوردهای سخت با مردمی که دههها از بو و کوه چندصدمتری زباله خسته بودند، «فاطمه مهاجرانی»، سخنگوی دولت، در هفته گذشته به گیلان سفر کرد و گفت «موضوع زباله در گیلان قابلحل است؛ چون زباله در شمال کشور هنوز به مرحله بحران نرسیده است.» از نظر سخنگو، کوههای زباله در جنگل و ساحل، نبود سایتهای استاندارد، مشکل گسترده کارخانه کود آلی و زبالهسوزها، بیتوجهی به تفکیک از مبدأ و زبالههای سرگردان در روستاها و اعتراضات و بستن راه بر ماشینهای حمل زباله هنوز به مرحله بحرانی نرسیده! این صحبتها در حالی از سوی نماینده دولت مطرح شده است که از اسفند گذشته صدای دهیاران روستاهای گیلان بلند بود. آنها سردرگم میان عملکرد استانداری برای مدیریت پسماند قرار گرفته بودند؛ زمانی بهاجبار سطلهای زباله از روستاها جمع شد و به آنها گفتند خودشان باید زبالههای روستاهایشان را مدیریت کنند و حالا به آنها گفته شده بهاجبار باید سطل زباله بگذارند. آنها میپرسند چه چیزی در این چند سال تغییر کرده؟ آیا محل دپوی جدیدی برای زبالهها تعیین شده؟ آیا فکری به حال ساماندهی سراوان و دیگر محلهای دپو کردهاید و آیا قرار است حالا برخلاف سالهای قبل زبالههای روستایی را جمع کنید؟ دهیاران بسیاری از روستاها بدون پاسخ از سوی استانداری، سرگردان در این شرایط هستند و بسیاری از آنها میگویند بازگشت سطلهای زباله یعنی برگشت به عقب.
سطلهای زباله روستایی، محلی برای آزمون و خطا
دود زبالهسوزی در چشم مردم
در استانهای ساحلی شمال، آتش زدن باقیمانده محصولات در زمینهای زراعی یک روش سنتی رایج بوده است. با پیدایش پسماندهای مصرفی و افزایش تدریجی آنها و نبود گزینههای جایگزین مدیریت پسماند، همچنان سوزاندن بهعنوان اصلیترین راهکار مورد استفاده روستاییان قرار میگرفت. ازآنجاکه پسماندهای روستایی همواره حاوی مقدار زیادی چوب و پوشال نیز بود، زبالههای مصرفی مانند بستههای پلاستیکی هم به این ترکیب اضافه میشد و در خانهها سوزانده میشد. در دهه ۸۰، زمانی که سطلهای زباله به روستاها آورده شد، اگرچه بخش عمدهای از زبالهها در این سطلها جمعآوری و انتقال مییافت، اما همچنان مقدار زیادی زباله که بیش از ظرفیت انتقال بود، بهدلیل مشکلات این سیستم انتقال نمییافت و توسط دهیاریها سوزانده میشد. اکنون سوزاندن زباله در محلههای متعدد و خانههای روستایی به یک راهکار تثبیتشده تبدیل شده است. افزایش میزان حجمی و وزنی زبالههای روستایی، این آتشها را به شعلههای بزرگتری تبدیل کرده که حالا خود، یک معضل جدید است.
سال تلاطم و ناکامی
مدیریت پسماند بهعنوان یکی از مهمترین مسائل شهری و محیطزیستی، همواره در کانون توجه دولتها، شهرداریها و نهادهای محیطزیستی قرار دارد. ایران در سال ۱۴۰۳ شاهد فعالیتهای متعددی چون تلاشهای محلی، تصمیمگیریهای اجرایی و برخی اصلاحات قانونی در این حوزه بود. بااینحال، این سال بهلحاظ مدیریت پسماند، سالی پر از تلاطم و ناکامیها بود. در این سال، فرصتهای بسیاری برای بهبود مدیریت پسماند از دست رفت. منحل شدن کارگروه تخصصی، نبود همافزایی و استفاده از توانمندیها و ظرفیت بهرهور بخش خصوصی، منحل شدن شرکت تخصصی مدیریت پسماند، عدم اجرایی شدن قوانین و نپیوستن به کنوانسیونهای بینالمللی از جمله ناکامیها است.
آتشی که خاموش نمیشود
| پیام ما | با گذشت چند روز از وقوع حادثه در بندر شهیدرجایی، موج واکنشها همچنان ادامه دارد. حادثه بزرگی که روز شنبه، ششم اردیبهشتماه، رخ داد، تاکنون ۷۰ کشته و چندین نفر مفقود برجای گذاشته است. دیروز مدیرکل دفتر مدیریت بحران و پدافند غیرعامل وزارت نیرو اعلام کرد در جریان این حادثه تأسیسات آبشیرینکن صد هزار مترمکعبی و نیروگاه بندرعباس آسیب جدی دیدهاند.
