11 دستاورد پولی برجام
ولی الله سیف
تحریم‌های وضع شده علیه نظام بانکی و مالی کشور آثار گسترده‌ای بر فعالیت‌های اقتصادی در کشور داشته‌اند. تحریم‌ها موجب آن شده‌اند که روابط اکثر بانک‌ها و موسسات مالی خارجی با بانک‌ها و موسسات مالی ایران قطع یا به شدت محدود شود و در عین حال، فعالیت‌های شعب خارجی بانک‌های ایرانی و نیز بانک‌های تابعه بانک‌های ایرانی در خارج از کشور نیز با محدودیت‌های بسیاری مواجه شده بود. اجرای برجام می‌تواند منجر به آن شود که بخش قابل توجهی از محدودیت‌های وضع شده علیه نظام بانکی کشور برطرف شود. در اینجا به‌طور خلاصه به مهم‌ترین آثار اجرای برجام در رابطه با نظام بانکی و مالی ایران اشاره می‌شود:
1. دارایی‌های مسدود شده بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و دولت آزاد شده و بانک مرکزی ایران امکان نقل و انتقال آنها در خارج از کشور را خواهد داشت. این امر بدون نیاز به کسب مجوز از مقامات اروپایی انجام خواهد گرفت و در چارچوب یک کانال مالی مشخص و تعریف شده از قبل نیز نخواهد بود و ایران آزاد خواهد بود که بانک‌های مدنظر خود را برای نگهداری سپرده‌ها و نقل و انتقال آنها انتخاب کند؛
2. انجام کلیه روابط و خدمات کارگزاری میان بانک‌های ایرانی و بانک‌های خارجی (به استثنای بانک‌‌های آمریکایی)؛
3. خدمات پیام‌رسانی مالی که پیش از این برای بانک‌های ایرانی متوقف شده بود مجددا قابل ارائه خواهد بود و تحریم‌های آن برداشته خواهد شد؛
4. بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران می‌تواند عواید حاصل از فروش نفت را در هر بانک و کشوری که خود صلاح می‌داند (به استثنای ایالات متحده آمریکا) دریافت کند و از این حیث محدودیتی برای بانک مرکزی ایران وجود نخواهد داشت؛
5. شعب بانک‌های ایرانی که از فهرست تحریم‌ها خارج می‌شوند می‌توانند فعالیت‌های متوقف شده خود را از سر بگیرند و این امر موجب خواهد شد که آنها در خدمت‌رسانی به شهروندان ایرانی بتوانند نقش قابل توجهی ایفا کنند؛
6. امکان خرید اسکناس، مسکوک و طلا برای بانک‌های ایرانی آزاد خواهد شد و امکان مدیریت ذخایر از طرق متنوع فراهم خواهد شد؛
7. امکان دریافت وام و تسهیلات خارجی برای تامین مالی تجاری و تامین مالی پروژه‌های عمرانی کشور فراهم خواهد شد؛
8. امکان دریافت وام‌های ترجیحی و کمک‌های موسسات مالی خارجی برای جمهوری اسلامی ایران مجددا فراهم خواهد شد؛
9. امکان صدور ضمانت‌نامه بانکی و گشایش اعتبارات اسنادی به نفع بانک‌ها و ذی‌نفعان ایرانی فراهم خواهد شد؛
10. اشخاص و نهادهای ایرانی امکان سرمایه‌گذاری در بانک‌ها و موسسات اعتباری خارجی را خواهند داشت و خارجیان نیز امکان حضور در بازارهای مالی ایران را به‌دست خواهند آورد؛
11. امکان خرید و فروش اوراق قرضه برای دولت جمهوری اسلامی ایران و بانک‌ها و موسسات مالی ایرانی در بازارهای مالی خارج از کشور فراهم خواهد شد.